Người Việt khắp nơi

Tại sao người Nghệ không nói giọng Nghệ?

Cập nhật lúc 28-03-2012 10:27:13 (GMT+1)

 

Nhiều người Nghệ - Tĩnh sống ở miền Bắc nói giọng Bắc, ở miền Nam nói giọng Nam. Phải chăng chính họ cũng “hắt hủi” chính tiếng nói của quê mình?


Rất thường xảy ra tình huống như thế này: Trong cuộc nói chuyện, khi hỏi đến quê quán của nhau, một người cho biết mình sinh ra và lớn lên ở Nghệ An hoặc Hà Tĩnh, xung quanh sẽ có người ngạc nhiên: “Thật sao? Nghe giọng nói không nhận ra được”. Đó là vì người xứ Nghệ ấy nói giọng Bắc (hoặc Nam) quá ngọt, không khác gì người bản xứ.

Hành trình “pha tiếng”

Giọng xứ Nghệ rất nặng, âm sắc lại “trọ trẹ”, rất khó nghe nhưng lại dễ nhận ra. Các đặc trưng về tính cách mà phải tiếp xúc mới biết, còn giọng nói gần như là nét đầu tiên để nhận ra người Nghệ, hoặc để người Nghệ nhận ra nhau. Ấy thế nhưng không phải lúc nào cũng có thể “nghe nhạc hiệu đoán chương trình” như vậy được, bởi nhiều người Nghệ khi sống ở xa đã đổi theo giọng của vùng quê đó.

Một góc TP Vinh, Nghệ An.

Hải Linh từ huyện Nghĩa Đàn, Nghệ An, ra Hà Nội được gần 7 tháng. Ngoài việc hòa nhập với môi trường mới qua chuyện ăn và mặc, cô sinh viên kinh tế năm đầu này cũng đã “luyện” cho giọng nói của mình trở nên nhẹ hơn, nghe gần như giọng Bắc. Linh cho biết các bạn đồng hương của cô cũng nhiều người làm như vậy. “Em cũng phải tập đấy, lúc đầu chẳng ra giọng miền nào, lại còn vấp, lẫn lộn dấu, lẫn lộn từ lung tung cả, nói theo giọng Hà Nội mà nhiều lúc dùng từ địa phương nên chẳng ai hiểu gì”, Linh cười, “Giờ thì cũng tàm tạm rồi, tất nhiên mọi người vẫn nhận ra chất Nghệ trong giọng của em, nhưng họ hiểu mà không phải hỏi lại câu nào cả”.

Với “thâm niên” 5 năm đi học và 3 năm đi làm ở Hà Nội, Tú Anh nói không khác gì một người sinh ra ở đất Bắc. Cô gái quê ở Đức Thọ, Hà Tĩnh này dù có nói rất nhanh, trong tâm trạng phấn hứng cao độ thì vẫn không để lộ một chút âm sắc nào của miền trung. Cộng với nước da trắng và lối ăn mặc tinh tế, ít ai nghĩ cô là người con của xứ gió lào cát trắng. Nhưng Trần Thạch, anh bạn cùng lớp cấp ba với Tú Anh, cũng lăn lộn ở Hà Nội 8 năm lại vẫn giọng Nghệ đặc sệt.  Anh cho biết: “Tôi cũng thử đổi nhưng khó quá, chẳng tập được. Thơ Đường có câu ‘hương âm vô cải’ – giọng quê không đổi được, đúng là ứng vào trường hợp của tôi. Mà thật ra 10 người Nghệ nói giọng Bắc thì cũng chỉ vài người nói chuẩn như dân Hà Nội thôi, còn thì chỉ đủ nghe vừa tai, người tinh một chút là nhận ra ngay”.

Nhiều người già gốc Nghệ An, Hà Tĩnh đã sống ở Hà Nội 40 – 50 năm nay lại vẫn giữ giọng Nghệ, chỉ “làm mềm” đi một chút ở những từ có thanh trắc, và hoàn toàn dùng từ phổ thông thay cho từ địa phương.

Không nói tiếng Nghệ vì tự ti?

“Chắc chắn là không. 100 người Nghệ thì 99 người rưỡi tự hào về quê hương và không bao giờ có chuyện xấu hổ vì giọng nói của quê mình”, Lan Hương, một người xứ Nghệ đã ở Hà Nội hơn 10 năm, nói giọng Bắc rất ngọt, khẳng định luôn.

Không tự ti về giọng quê, cớ sao lại thay đổi? Lan Hương kể: “Ra Hà Nội học được 8 tháng, mình có người yêu. Chàng rất thích nghe mình ríu rít nói chuyện với bạn bè đồng hương. Chàng bảo, nghe em nói giọng Nghệ Tĩnh dễ thương kinh khủng, nhưng mà anh chẳng hiểu gì cả, cứ như chim hót. Ngay cả khi nói với chàng, mình cũng phải nói thật chậm, cố gắng nói đúng dấu sắc, dấu ngã, và tua đi tua lại mấy lần mà chàng còn nghe tiếng được tiếng mất. Nói chuyện với bạn bè người Bắc cũng thế. Vậy nên mình mới đổi giọng cho dễ giao tiếp”.

Thu Minh, 27 tuổi, đang làm việc cho một công ty chứng khoán ở Hà Nội, tâm sự: “Em đổi giọng từ khi học đại học. Hồi đó mỗi khi em cất lời, bọn bạn cùng phòng ký túc xá lại bảo đấy đấy mày lại phát sóng ngắn đấy. Họ không có ý chê bai chế giễu gì mà quả thật là không nghe được. Em đi chợ, bảo mua cái này thì người ta đưa cho cái kia, hoặc là cứ nghệt ra không biết em muốn gì. Rồi em đi làm thêm, khi giao tiếp với khách hàng cũng phải nói làm sao cho người ta tiếp nhận được thông tin ngay, nhất là qua điện thoại. Em bèn tập giọng Bắc cho khỏi phải nhắc đi nhắc lại mấy lần điều mình nói”.

Minh cho biết, việc đổi giọng của cô chỉ vì sự tiện lợi trong giao tiếp, hoàn toàn không phải do xấu hổ hay sợ bị trêu chọc, kỳ thị: “Em nói giọng Bắc cũng không phải để che giấu việc mình gốc gác ở đâu. Bao giờ em cũng tự hào khoe rằng, em là con gái Can Lộc, Hà Tĩnh”. Minh cho biết, cô chỉ nói giọng Bắc với người Bắc, còn khi nói chuyện với người cùng quê, cô đều dùng giọng Nghệ, tiếng Nghệ cho dù đang ở đâu và xung quanh là những ai.

Chửi cha không bằng pha tiếng?

Bên cạnh nhiều người Nghệ An, Hà Tĩnh nói giọng Bắc, giọng Nam, có một bộ phận không nhỏ người Nghệ không thích, thậm chí dị ứng với điều đó. Họ coi đó như một biểu hiện của sự chối bỏ quê hương, thậm chí là phản bội, là mất gốc, tóm lại là một “trọng tội”.

“Thật buồn khi tiếng miền Trung bị hắt hủi bởi chính những người miền Trung”, một bạn chia sẻ, “Nếu để cho người ta nghe và hiểu thôi thì chỉ cần nói thật chậm, thật rõ là đủ chứ đâu cần phải thế. Hòa nhập đâu cần phải hòa tan”.

Về chuyện “hòa nhập” này, anh Thanh Phong, giám đốc một công ty bất động sản, người Hà Tĩnh, có một cái nhìn khác: “Tiếng Nghệ khó nghe hơn, và cũng ít quen thuộc hơn tiếng Huế, vốn là đại diện của giọng miền Trung, giống như tiếng Hà Nội đại diện cho giọng Bắc và tiếng Sài Gòn đại diện cho giọng Nam. Nó có tính khu biệt cao nên dễ tạo ra cho người nghe cảm giác hay tâm lý là ‘người đó khác, không cùng hội với chúng ta’, nhất là khi một người phải vất vả để nói cho những người khác nghe, và  những người khác cũng phải vất vả để hiểu. Mà trong giao tiếp xã  hội cũng như làm ăn, kinh doanh, điều đó nhiều khi đem lại một hiệu ứng không thuận lợi. Nếu mình nói dễ nghe thì bước hòa nhập đầu tiên đã thành công, sau đó thì chuyện mình quê ở đâu, cá tính ra sao cũng không biến mình thành người ngoài, người lạ nữa”.

Ông Mai Văn Huệ, kỹ sư điện về hưu, sống ở khu Thành Công, Hà Nội, người vẫn giữ giọng Nghệ sau 37 năm sống ở đây, thì cho rằng không nên nặng nề chuyện đổi giọng hay không, vì ở các nước cũng vậy, người các địa phương lên thủ đô thường tập nói giọng thủ đô. Tiếng thủ đô luôn được coi là chuẩn nhất, hay nhất, nếu nói được thì cũng là học được một cái hay.

“Đừng cho rằng người xứ Nghệ nói giọng của vùng khác là mất gốc, vì gốc không chỉ nằm ở đó. Nếu anh vẫn giữ được những phẩm chất tốt đẹp của người Nghệ như chịu thương chịu khó, cương trực, thẳng thắn, đoàn kết đùm bọc lẫn nhau… thì dù nói giọng Bắc hay Nam, anh vẫn là một người Nghệ đích thực”, ông Huệ nói.

Thanh Nhân

Nguồn: Baodatviet

  • #26 LE BINH: AM VANG GIONG NGHE

    28-04-2012 19:35

    tai sao lai phai doi giong noi cua minh nhi, chui cha khong bang pha tieng, nguoi nghe khong xau, moi nguoi deu khong xau, tai sao lai phai hoc giong xu nguoi, du o dau chung ta cung phai ton trong que huong minh, tieng me de nghe xao dong trai tim minh!
  • #25 Ký danh: cảm phục

    28-04-2012 22:57

    Cảm phục Dỗ Huy vói cách nghĩ và việc làm của bạn
  • #24 Đỗ Huy:

    28-04-2012 07:00

    Nói giọng nào mà không sai là tốt.
    Nguyên quán tôi là Nghệ An nhưng tôi không nói tiềng Nghệ An, không phai là chê gì, nhưng tôi thây không đúng chính tả. Nhiều bạn tôi đi học vì ảnh hưởng chất giọng nên viết chính tả sai nhiêu. Ai hỏi dến tôi, tôi luôn khẳng định mình là gốc Nghệ An.
    Chửi cha không bẳng pha tiếng. Câu này theo tôi nó không thích hợp với thời đại toàn cầu hoá hiện nay.
  • #23 muoivan: Nói

    24-04-2012 11:35

    Giọng nói không quan trọng, ăn thua là ở cách nghĩ và việc làm.
  • #22 HOC DI: HOC DI

    21-04-2012 14:46

    Tôt nhầt nên hoc di,nói tiếng Viêt mà nguòi Viêt nam củng chang hiểu thì nói tiềng gi.Tiếng Viêt dúng âm dong là Hà nôi,hôi du yêu tố dể làm thủ dô,các cu ngày xua dâu có mù.
  • #21 david: nghệ an là những nhân tài

    21-04-2012 00:06

    mọi người tốt nhất là ko nên nói người nghệ mất gốc. thử hỏi xem thủ đô ở hà nội, trung tâm kinh tế ở sài gòn, ở nghệ an có gì ngoài những người tài va chịu khó, nếu như thủ đô ở nghệ an thì bắc hay nam đều phải học tiếng nghệ an chữ ko phải chúng tôi đi học ćac ngưởi,
  • #20 que huong: dich tuy but que huong

    20-04-2012 11:35

    " Bua ay di ngoai san vap cai chan nga truot cai dau goi, mai di lam khong duoc". Ban noi ban nguoi nghe tinh ma viet cung khong dung nhu nguoi nghe an noi, hay ban cung bi lai roi. Ai muon noi sao cung duoc vi cuoc song minh phai hoa nhap de lam viec. Mien sao khong mat goc la duoc. Chu khong han noi khong dung giong nghe tinh la mat goc. Ai co quan diem nhu vay la bao thu va co hu lam .
  • #19 chán...hết chổ nói: chán

    13-04-2012 23:12

    Viết comment mà dài nhủ cuc ccủt chán ko muốn doc,bỏ qua luôn.
  • #18 bom_cz: Tại sao người Nghệ không nói giọng Nghệ?

    13-04-2012 17:28

    có bài này cũng hay về nghệ tĩnh,em mong ban biên tập đăng cho mọi người đọc.
    TUỲ BÚT QUÊ HƯƠNG

    “Bửa nớ đi ngoài cươi bấp cái cẳng bổ trợt cái trục cúi, mai đi mần không đặng. Quê choa nói rứa đó, bọn bây dịch đi”.
    Chẳng biết Việt Nam ta có mấy vùng phương ngữ khác nhau, chỉ biết trong 3 miền Bắc, Trung, Nam, thì ngay mỗi cái vùng lớn ấy đã có mấy thứ tiếng khác nhau, mà dễ nhận thấy là tiếng Thanh, Tiếng Nghệ, Tiếng Quảng, tiếng Huế, tiếng Sài gòn, tiếng miền Tây (đôii khi cũng gọi là giọng)…

    Mỗi thứ tiếng (giọng) có một sắc thái tình cảm riêng, một chất riêng, cũng có thể gọi đó là nét cơ bản dễ nhận dạng góp phần tạo nên bản sắc văn hoá vùng miền.

    Tiếng Nghệ quê tôi của cả Nghệ An và Hà Tĩnh (trước kia là Nghệ Tĩnh), mang âm vực nằng nặng khó nghe nhất đối với ai sống ở vùng miền khác, lại là khi mới tiếp xúc lần đầu. Người Nghệ tôi yêu quê nên tự hào về tiếng nói ấy, có nhiều người đi xa hàng chục năm trời vẫn nặng nặng tiếng nói ấy, có người đã pha lẫn ngai ngái giọng Bắc, giọng Nam nhưng không lẫn đi đâu được cái giọng Nghệ.

    Có phải giọng Nghệ nặng nên khó thay đổi, hay vì chính người Nghệ không muốn thay đổi? Xét từ bản thân mình, đôi khi mình muốn nói nhẹ hơn, chuẩn mực phổ thông hơn để bè bạn và mọi người khác xứ dễ nghe, song những âm vực ấy, chất giọng Nghệ ấy đã ngấm vào máu, trụ lại ở thanh quản, chẳng dễ gì phôi phai. Tôi chỉ có thể nói tiếng ngôn ngữ phổ thông hơn, nhẹ hơn để dễ hiểu hơn một chút, còn cái giọng ấy, âm vực nằng nặng ấy vẫn đi theo tôi dù đã xa quê lâu ngày, chỉ có con gái là mềm mại hơn nên dễ đỗi giọng, nếu cố tình thay đổi thì cũng có thể nói được giọng Bắc nghe chẳng khác chi người Bắc.

    Hồi đi học đại học, mấy bạn gái ở quê ra bắt chước giọng Hà Nội thật chuẩn, có khi chính người thân như tôi còn thấy ngỡ ngàng, thì người lạ cũng không dễ gì phát hiện ra gốc gác. Đôi lần tôi đùa “Hôm qua em đi tỉnh về/Hương đồng gió nội bay đi ít nhiều”(Nguyễn Bính), thì mấy cô bạn gái tôi cười, ừ thì cũng phải biến tấu ít để ngoại giao chứ! Ấy vậy nhưng mỗi khi gặp đồng hương thì xả những tràng tiếng quê giòn như pháo, tự nhiên, khoan khoái, như đang chính ở nhà mình. Cái giọng nằng nặng của tôi cũng gặp không ít phiền phức nho nhỏ, vì có khi người khác phải hỏi lại mới rõ mình nói gì, mà trong giao tiếp như thế cũng là bất tiện. Một anh bạn đồng nghiệp người Bắc có lần hỏi tôi, anh không thay đổi được giọng của mình nhỉ? Tôi bảo, ừ cũng khó! Mà nếu tôi thay đổi chắc tôi sẽ là người khác mất rồi, tôi nghĩ bụng thế! Ông cha quê tôi có câu mắng mỏ những kẻ lai căng mất gốc thế này “Chém cha không bằng pha giọng”. Pha giọng còn nặng hơn tội bất hiếu với cha.

    Dân gian có cái lý của mình, tôi không thuộc típ người nệ cổ và bảo thủ song vẫn mến yêu giọng nói quê mình và tự thấy có lẽ giọng ấy là chút quê của tôi còn lại sau bao năm tha hương.

    Nhà thơ Nguyễn Huy Hoàng hiện sống và làm việc tại Liên bang Nga, đã từ lâu ông viết một bài thơ về quê hương, trong đó ông có mấy câu nói về giọng quê: “…Tiếng mộc mạc nhận ra người xứ Nghệ/Đi muôn nơi, giọng nói vẫn quê nhà …”

    Người ta dễ dàng nhận ra con người Nghệ nhờ chất giọng không lẫn vào đâu được, giọng quê nhà, giọng của người đất Nghệ.

    Giữa những người Nam đất Bắc nghe một tiếng Nghệ bỗng thấy quê hương gần lại, người xa lạ cũng hoá thân quen. “Nhiều khi chợt nhớ điếng người/Không cao sang – chỉ những lời “mô, tê”/Thôi thì cũng một tiếng quê/Người chê nằng nặng mình nghe chính mình” (Giữa Hà Nội gặp đồng hương – Hồ Huy Sơn).

    Cũng có đôi khi có những thoáng sánh so đáng yêu. Trong bài thơ “Con gái Nghệ An ra thăm Hà Nội”, tác giả Phan Thuý Thảo có viết: “Con gái Nghệ An ra thăm Hà Nội/Ngẩn ngơ: Lời họ quá mềm/Chao ôi! Giọng mình giật cục/ Người ta nói sao ngọt êm” Nhưng không hề tự ti ngược lại tự hào một cách tếu táo, đáng yêu: “Con gái Nghệ An ra thăm Hà Nội/“Mô, tê, răng, rứa” làm quà/Bạn cười gãi “tróôc” bào chữa/ “Rứa thôi dân Nghệ nhà choa!”

    Thế mới thấy những gì thuộc về hồn, cốt đâu dễ gì quên, đâu dễ gì bỏ, trái lại ai cũng nhân lên niềm yêu mến, nỗi tự hào. Không hiểu các nhà ngôn ngữ đã lí giải như thế nào về giọng Nghệ quê tôi. Trong cái vốn hiểu biết của mình, tôi hiểu rằng, ngôn ngữ là sản phẩm của con người, của sản xuất, sinh hoạt và giao lưu trao đổi tình cảm nhưng bị chi phối bởi phong thổ, khí hậu. Cái chất giọng nằng nặng ấy là sản phẩm của thiên nhiên gió Lào nắng nóng khắc nghiệt, của bão lũ hoành hoành hàng năm, của những con người bộc trực, thẳng thắn, nhiệt tình nơi một miền quê còn nhiều gian khó.

    Cũng nhờ thứ tiếng ấy mà có những điệu hò xứ Nghệ sâu lắng, trữ tình, chẳng lẫn vào đâu được. Thật cảm động khi nghe “Giữa Mác Tư Khoa nghe câu hò Nghệ Tĩnh”, người đi xa thương nhớ, nao lòng. Thật xúc động khi Trần Hoàn viết một khúc ca có chi tiết lịch sử về lãnh tụ Hồ Chí Minh, rằng trước lúc Người đi xa “Bác muốn Nghe một câu hò xứ Nghệ”.

    Ai đi xa mà lòng chẳng mang nỗi nhớ quê hương, với lãnh tụ Hồ Chí Minh tình cảm ấy đã ăn sâu vào máu thịt dẫu hàng chục năm bôn ba xa ngái quê hương. Một câu hò trước lúc đi xa để được là trở về, là tìm về cội nguồn, một phút giây lắng lại như dân gian từng nói “lá rụng về cội”.

    Bởi tình yêu quê hương đất nước luôn day dứt trong tim, mà chỉ có những câu hò, điệu ví mới giúp nguôi ngoai nỗi nhớ thương.

    Với tôi lâu không nghe tiếng quê cũng thấy nhớ, không gần thấy thiếu, và mỗi lần được nói bằng chính giọng quê lại thấy gốc gác của mình.

    Tôi hiểu, tiếng Nghệ, với người Nghệ không chỉ là tiếng quê mà tiếng gọi trở về, là tiếng lòng thổn thức khôn nguôi


    Mỗi vùng, miền trên đất nước Việt Nam lại có bản sắc văn hóa của riêng mình, trong đó tiếng địa phương (phương ngữ) là một nét văn hóa quý báu cần được bảo tồn. Tiếng Nghệ Tĩnh (khu vực gồm hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh) là một trong những phương ngữ như vậy.
    Trong thời gian gần đây, một bài viết có tựa đề “Giáo trình tự học tiếng Nghệ trong 24h” đã lan truyền trong cộng đồng mạng Việt Nam với tốc độ chóng mặt. Với nội dung gồm những những kiến thức cơ bản kèm theo ví dụ minh họa sống động, “Giáo trình” này đã xuất hiện trên hàng chục diễn đàn lớn nhỏ và thu hút rất đông các bạn trẻ hào hứng vào học tiếng Nghệ.

    Tiếng Nghệ thật là phong phú

    Trong phần mở đầu của “giáo trình” tiếng Nghệ, người biên soạn cho biết “công trình” của mình được thực hiện nhằm “khắc phục tình trạng mình nói mà các bạn ngoài Bắc nghe không hiểu gì, đồng thời đáp ứng nhu cầu học tiếng Nghệ An ngày càng cao của một số anh chị em ngoài Bắc muốn làm dâu rể Nghệ An”.

    Theo giáo trình, tiếng Nghệ có ngữ pháp thống nhất với tiếng Việt nói chung và khá giống các tỉnh miền Trung (từ Nghệ An đến Thừa Thiên Huế) ở các từ vựng cơ bản như "mô, tê, răng, rứa".

    Đặc trưng làm nên sự khác biệt giữa tiếng Nghệ Tĩnh với tiếng của các địa phương khác là ở âm điệu và hệ thống từ loại. Theo đó, về mặt âm điệu, người xứ Nghệ đọc dấu ngã (~) thành dấu nặng (.), cho nên nghe giọng Nghệ mới “nặng trình trịch”. Thậm chí, ở một số vùng, dấu hỏi (?) cũng được đọc thành dấu nặng (.). Các phụ âm “s” và “x”, “tr” và “ch”, “r” và “d” người Nghệ Tĩnh phát âm rất rõ, chứ không đọc bằng nhau như giọng Hà Nội.

    Về hệ thống từ vựng, mỗi địa phương ở Nghệ Tĩnh lại sử dụng những từ khác nhau, đặc biệt là danh từ, nhưng về toàn thể thì ở mọi vùng đều dùng chung một số từ thông dụng và phổ biến. Những từ vựng này được liệt kê ở một “từ điển” đi kèm “giáo trình”.

    Từ điển tiếng Nghệ:

    Đại từ - Mạo từ:

    * Mi = Mày

    * Tau = Tao

    * Choa = Chúng tao

    * (Bọn)bây = Các bạn

    * Hấn = Hắn, nó

    * Ci (ki, kí), cấy = Cái.

    Danh từ:

    * Con du = con dâu

    * Chạc = Dây

    * Chủi = Chổi

    * Con me = Con bê

    * Đọi = (cái) Bát

    * Nạm = Nắm.

    * Trốc = Đầu.

    * Tru = Trâu.

    * Trốc tru = Đồ ngu.

    * Trốc gúi = Đầu gối.

    * Khu = Mông, đít.

    * Mấn = Váy.

    Thán từ - Chỉ từ:

    * Mô = 1. Đâu. 2. Nào.

    * Mồ = Nào.

    * Ni = 1.Này. 2.Nay.

    * Tê = Kia.

    * Tề = Kìa.

    * Rứa = Thế

    * Răng = Sao.

    * Chi = Gì.

    * Nỏ = Không.

    * Ri = Thế này.

    * A ri = Như thế này.

    * Nớ = Ấy .

    * (Bây) Giừ = (Bây) Giờ.

    * Hầy = Nhỉ.

    * Chư = Chứ.

    * Rành = Rất.

    * Đại = 1. Khá. 2. Bừa.

    * Nhứt = Nhất. Động từ:

    * Bổ = Ngã.

    * Bứt = Bẻ.

    * Chưởi = Chửi.

    * Ẻ = Ỉa.

    * Đấy = Đái.

    * Đút = Đốt.

    * Đập (chắc) = Đánh (nhau).

    * Dắc = Dắt.

    * Gưởi = Gửi.

    * Hun = Hôn.

    * Mần = Làm.

    * Nhởi = Chơi.

    * Rầy = Xấu hổ.

    * Vô = Vào.

    Tính từ:

    * Cảy = Sưng.

    * Ngái= Xa.

    * Su = Sâu.

    * Túi = Tối.

    Kết hợp gữa âm điệu và từ vựng, một số câu ví dụ về ngôn ngữ của người Nghệ được đưa ra như sau:

    Bây đi mô đó, cho choa đi với = Các bạn đi đâu đấy, cho chúng tôi đi với.

    Giừ mi ở chộ mô rứa? = Giờ cậu ở chỗ nào thế?

    Đóng ci cựa lại = Đóng cái cửa lại.

    Cấy chi rứa = Cái gì thế?

    A ri là răng? = Như thế này là thế nào?

    Phim ni xem hay đại = phim này xem khá hay.

    Dắc con tru ra đồng = dắt con trâu ra đồng.

    Ao ni su ri = Ao này sâu thế.

    Giải mã bài thơ tiếng Nghệ bí hiểm

    Ngay sau khi nghiềm ngẫm giáo trình tiếng Nghệ, cảm nhận đầu tiên của nhiều bạn trẻ không phải người Nghệ An, Hà Tĩnh là tiếng Nghệ cực kỳ khó “nhằn”. Thành viên kubihihihi, diễn đàn Vozforum nhận xét: “Học tiếng này cũng như học tiếng Anh, cứ phải tiếp xúc nhiều mới nói sõi được, chứ cứ đọc công thức thì không thể nào mà nhớ nổi”.

    Theo những thành viên là người gốc Nghệ thì “giáo trình” trên mới chỉ cung cấp những kiến thức cực kỳ sơ đẳng, đặc biệt là từ vựng tiếng Nghệ. Tuy nhiên, nhiều người vẫn rất hào hứng bắt tay ngay vào thực hành tiếng Nghệ bằng cách học dịch “Nghệ ngữ”. Thành viên có nick tinhyeudimat, một “chuyên gia” tiếng Nghệ đưa ra đề bài: “Bửa nớ đi ngoài cươi bấp cái cẳng bổ trợt cái trục cúi, mai đi mần không đặng. Quê choa nói rứa đó, bọn bây dịch đi”.

    Đáp án đúng được thành viên yeu2lan đưa ra: “Bữa kia đi ngoài sân vấp cái chân ngã trầy đầu gối, mai không đi làm được”.

    Nhưng hóc búa nhất vẫn là một bài thơ tiếng Nghệ mà người tỉnh ngoài đọc thì chỉ có nước… ú ớ như đọc mật mã. Thậm chí, nhiều người Nghệ chính gốc cũng không thể “giải mã” đúng 100% bởi bài thơ sử dụng khá nhiều từ địa phương riêng biệt.

    Dưới đây là nội dung bài thơ: "Mùa nực với mùa gắt/Kêu chắc đến rồi tề/Dừ sốt hơn bựa tê.../Khát khô mui nẻ họng/Ung bứt toóc dới rọng/Mụ cào ló trửa cươi/Con chắt ả mô rồi/Hắn cợi tru vô rú/Bếp lạnh tanh mun trú/Cho ga trọi ga bươi/Nác chát ở mô rồi/Múc cho tui một đọi/O tê ngong rành sọi/Ả nớ chộ cũng tài/O ả có thương ngài/Nấu cho nồi nác chát/Tui uống vô mát rọt/Thứ chè gay rành tài/Nắng ra răng mặc trời/Cũng thua nồi nác chát".

    Và đây là một “bản dịch” được cho là tương đối “chuẩn” của thành viên có nick thanhve:

    Mùa nực với mùa gắt - Mùa nóng với mùa gặt

    Kêu chắc đến rồi tề - Kêu nhau đến rồi kìa

    Dừ sốt hơn tự tê - Giờ nóng hơn dạo trước

    Sốt khô mui nẻ họng - Nóng khô môi nẻ họng

    Ung bứt toóc dới rọng - Ông gặt lúa dưới ruộng

    Mụ cào ló trửa cươi - Bà cào lúa giữa sân

    Con chắt ả mô rồi - Con bé chắt của chị đâu rồi

    Hắn cợi tru vô rú - Nó cưỡi trâu vào núi

    Bếp lạnh tanh mun trú - Bếp lạnh tanh mun trấu

    Cho ga trọi ga bươi - Cho gà chọi gà bươi

    Nác chát ở mô rồi - Nước chát ở đâu rồi

    Múc cho tui một đọi - Múc cho tôi một bát

    O tê ngong rành sọi - Cô kia ngong(?) giỏi thật

    Ả nớ chộ cũng tài - Chị kia thấy cũng tài

    O ả có thương ngài - Cô với chị có thương người

    Nấu cho nồi nước chát - Nấu cho nồi nước chát

    Tui uống vô mát rọt - Tôi uống vào mát ruột

    Thứ chè gay rành tài - Thứ chè gay tài thật

    Nắng ra răng mặc trời - Nắng thế nào thì mặc trời

    Cũng thua nồi nước chát - Cũng thua nồi nước chát

    Sưu tầm

    QL: Lưu ý bạn không được SPAM bài quá dài vào diễn đàn.
  • #17 BAC GIANG: DÂY LẢ TIÊNG NÓI VIÊT NAM

    13-04-2012 16:31

    Tôi củng là nguoi miền Bac chính cống dây,ỏ bên này bao lâu thì tôi ko biêt.Chỉ biết ràng ngày xua di "của gái"nếu vào "ubyt" toàn gái Nghê mà ko nói tiếng BO thì ông phiên dich duôi di ko cho vào...chấm hết
  • #16 VIET NAM GIANG TAY CHO DON. HAT CHO ME VA MUA XUAN: DAY LA TIENG NOI VN

    10-04-2012 13:12

    BO VAN LA BO[ MAN RANG MA THAY DOI DUOC] NOI DEN BO LA BUA ROI [CHAN]
  • #15 MIDIGAMO-người Nhật(JaPan): Ngôn ngữ phong phú,chuyện lạ có thật

    09-04-2012 15:24

    Mi đi ga mô?không hiểu hay "răng" à ma lai cười?"răng" vừa to,vừa đen như "rứa","rứa" lại còn nhe "răng" ra mà cười "răng" ? mi "chạ hiệu" cái mô tê "răng rứa".
    thế mới biết thế nào là "chửi cha không bằng pha tiếng" hay "chửi bọ(cha) không bằng chọ chẹ "
    Muốn trở thanh hợp tác xã vững mạnh tiến lên XHCN, CSCN thì phải đụ trâu,đụ bò,đụ gà,đụ lợn,đụ người..v.v.., nói chung là phải "đụ" tất cả những gì cần đụ,đây là lời phát biểu của 1 trong những đồng chí đảng viên CS quê ở miền trung được biệt phái vào miền nam để "dạy dỗ" nông dân sau năm 1975.
  • #14 DONGCZ83: CÙNG CHUNG DÂN TỘC MÁU ĐỎ DA VÀNG

    08-04-2012 13:57

    TÔI LÀ NGƯỜI BẮC GIANG,MIỀN BẮC CHÍNH GỐC ĐÂY,TÔI ĐÃ SỐNG Ở CỘNG HÒA SÉC GẦN 5 NĂM RỒI.Ở NƠI TRỜI TÂY NÀY CÁC BẠN TÔI VA NHỮNG NGƯỜI ANH EM XÃ HỘI CỦA TÔI PHẦN LỚN LÀ NGƯƠI NGHỆ AN,HÀ TĨNH.HỌ SỐNG RẤT TỐT,GIỌNG NÓI TÔI NGHE RÂT HIỂU,TÔI RẤT YÊU QUÝ VA TRÂN TRỌNG HỌ.TÔI MONG CỘNG ĐỒNG CHÚNG TA ĐỪNG BAO GIỜ CO SỰ PHÂN BIỆT NHÉ.CHÚNG TA HÃY SỐNG HÒA HỢP VỚI NHAU NHÉ, GIÚP ĐỠ NHAU TRONG CUỘC SỐNG NAY CÁC BẠN NHÉ.
  • #13 letuan: bai viet yeu kem trong suy nghi

    07-04-2012 18:08

    Noi tieng HN hay sai gon la de nguoi khac de hieu. chu k phai la hat hui tieng que huong
  • #12 quê tôi rứa đó: cửa hội

    06-04-2012 09:18

    tui cũng là người nghệ ,hiện đang sống ở nước ngoài , và đặc biệt là tôi thấy nhiều người nghệ hay miền nam nói tiếng tây mà vẫn pha âm của tiếng gốc. Có thể do họ không có tố chất thay đổi âm tiết mà thôi,chứ đâu có phải là vì tự hào quê hương mà giử gìn âm tiết,,,tui đây cũng rứa ,cố chữa mải nhưng không được nên thôi đành kệ hắn cho rồi.Nếu mà thay đổi được thì tội chi mà không thay cho nó hoàn thiện,còn chuyện nói tiêng việt thì cả nước có bao nhiêu thứ ngoại ngữ nào có ai biết hết đâu mà sợ bi chê,sinh ra ở mô thì nói tiếng ở đó chứ...mấy chú người gốc bắc mà sinh ra tại nghệ an coi thử họ nói tiêng mô? tại răng lại đưa chuyện tiếng tăm người ta ra bình luận những lúc không cần thiết rứa???
  • #11 Tự hào dân Nghệ An 37: Tiêu đề

    04-04-2012 04:52

    Tôi là người Nghệ An đang làm việc tại miền Bắc nhưng khi nói chuyện với bạn bè, đồng nghiệp tôi vẫn nói tiếng Nghệ đặc sệt trừ những người mới tiếp xúc thì tôi nói tiếng phổ thông còn với đồng nghiệp quen biết lâu tôi còn nói cả tiếng địa phương ấy thế mà mọi người hiểu hết, nhiều người miền Bắc còn bắt trước tôi nói tiếng Nghệ An thật buồn cười hihi, tôi luôn tự hào mình là dân 37.
  • #10 sđs: ewêwr

    02-04-2012 17:41

    vớ vẩn tiếng nghệ tiếng quê mẹ anh hùng muôn năm
  • #9 son hai: sao lai the

    02-04-2012 01:33

    sao moi nguoi lai nghi vay?minh di ra doi da 20 nam roi vo minh la nguoi bac minh co nha o ha noi.nhung minh ko noi giong bac.moi nguoi nghi sao ai cung vay thi ra mien trung mat goc sao?ma dat o vinh dau thua kem gi ngoai bac dau.mong moi nguoi nghi lai.o dau cung la nguoi viet nam ca.deu la DAU DEN.
  • #8 Hoai Nam: bà váy mốc

    01-04-2012 20:08

    hết chuyện,hết chuyện,ai cũng là người Việt Nam mà!sinh ra và lớn nên ở đâu cũng là người Việt Nam,,và cũng chui từ đũng quần bà váy mốc mà ra...hay ho gì,
  • #7 nguyen phonh linh: Tiêu đề

    31-03-2012 09:38

    tai sao co nhung noi dung va bai viet vo bo vay.con nguoi song vi chu tam chu dau phai hinh thuc va giong noi.
  • #6 hovno: nhan nhu cai ba Ngan Pho

    30-03-2012 19:31

    nay nay cai Ba Ngan Pho kia oi, vua roi ba noi la Dan Nghe 30 muoi nam nay no... the ma viet va noi lung tung vay sao? da su dung tu TUI, thi dung co su dung cai tu ;LUC NAO TUI:...hi hi ma phai dung la KHI MO TUI.....
    rua nha, oai nhu coc, choc lung tung.
  • #5 Onlinẻ: Xề

    30-03-2012 11:35

    bọn ny ăn nói hay hè ... dân nghệ bọn choa thì đi mô mà nỏ trọ trẹ .,.. việc chi mà phải pha tiếng hè
  • #4 Ngàn Phố: xứ Nghệ

    30-03-2012 10:58

    Tui là người xứ Nghệ, sống ở Châu Âu gần 30 năm, lấy chồng người Bắc, thế mà tui chẳng cần pha tiếng, chỉ dùng từ phổ thông thôi.
    Lúc nào tui cũng tự hào là người Nghệ. Bạn bè khâm phục và ngưỡng mộ khi biết tui là người Nghệ. Nếu được chọn lại nơi sinh, tui vẫn chọn mảnh đất bên sông Ngàn Phố.
  • #3 độc giả: ngưòi viết bài còn non kinh nghiệm quá

    30-03-2012 01:52

    tui không đồng ý với các ý kiến viết trên bài này. vì cuộc sống và để dễ hòa đồng tránh bị phân biệt đối xử trong cộng đồng họ mới ohải như thế, đó có thể coi là một sự cố gắng để hoà nhập vào thế giới, khi người nghệ gặp người nghệ hơạc khi họ về nhà họ sẽ nói tiếng địa phương, tiếng nghệ nơi mà tiếng nói của họ được trân trọng và họ cảm thấy thoải mái không phải đỏ mạt nhìn ra xung quanh xem có ai cười mình ko. chú gà quá, học thêm kiến thức xã họi nhé.
  • #2 ptn: người khu tư

    29-03-2012 02:49

    Bác Hồ bôn ba khắp nơi, xa quê hương hơn nửa đời người mà ổng có thèm đổi giọng đâu mà lũ con cháu phải bày đặt
  • #1 Nam Đàn !: Người viết bài ny cụng là dân Nghệ mà không nói tiếng Nghệ

    28-03-2012 19:58

    Tui đồng ý với những ý kiến tích cực! tôi đang ở nước ngoài mà nói tiếng Việt thì chắc là không sống được.
    Đến mô thì nên tập tiếng nói của địa phương đó thì mới mau hòa nhập được còn về Nghệ An mà vẫn nối tiếng không phải của địa phương mình thì mới tệ như là ".... pha tiếng"
Quy định bình luận
Vietinfo tạo điều kiện cho bạn đọc bày tỏ chính kiến, song không chịu trách nhiệm cho quan điểm bạn đọc nêu trong bình luận của bạn đọc. Quan điểm bạn đọc không nhất thiết đồng nhất với quan điểm của Vietinfo.eu. Khi bình luận tại đây, hãy:
- lịch sự, bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau,
- bày tỏ quan điểm tập trung vào chủ đề bài viết,
- không dùng các từ ngữ thô tục, bậy bạ,
- không xâm phạm đến quyền riêng tư cá nhân hay một số cá nhân,
- không tỏ thái độ phân biệt trên bất cứ phương diện nào (dân tộc, màu da, giới tính, tuổi tác, nghề nghiệp…).
Mọi nội dung không phù hợp với các tôn chỉ trên có thể bị sửa hoặc xóa.
Cách gõ tiếng Việt
Dấu mũ Â, Ê, Ô – gõ 2 lần: AA, EE, OO
Dấu móc Ă, Ơ, Ư – thêm phím W: AW, OW, UW
Dấu huyền – thêm phím F
Dấu sắc – thêm phím S
Dấu hỏi – thêm phím R
Dấu ngã – thêm phím X
Dấu nặng – thêm phím J
Xóa dấu – thêm phím Z

Ví dụ:
Casch gox tieesng Vieejt.
Cách gõ tiếng Việt.
Tin liên quan

 

Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo