Người Việt khắp nơi

Người Việt ở Brazil (2): 'Nhất Nghĩa...' và Công ty Goóc doanh thu 30 triệu USD/năm

Cập nhật lúc 01-07-2014 17:38:09 (GMT+1)
Ông Thái Quang Nghĩa và ngôi sao bóng đá Pele - Ảnh: TR.N.

 

Có một người nổi tiếng nhất trong cộng đồng người Việt tại Brazil với doanh nghiệp lừng lẫy một thời, doanh số trên 30 triệu USD/năm, từng thuê cả “vua bóng đá” Pele quảng cáo cho sản phẩm của mình.


>Người Việt ở Brazil (1): Đến đất khách, cùng 'làm xách'

Tên ông là Thái Quang Nghĩa. Cộng đồng người Việt ở Brazil lâu nay truyền tai nhau câu nói “Nhất Nghĩa, nhì Lê, tam Quang” như bày tỏ sự nể nang ba người Việt đồng hương thành đạt trên xứ người.

Triệu phú từ khu ổ chuột

Vào một buổi chiều, chúng tôi tìm gặp được ông Thái Quang Nghĩa (56 tuổi) tại Hãng sản xuất balô, giày dép Goóc của ông ở vùng São Mateus (cách Sao Paulo 20km).

Bên cạnh những thùng hàng giày dép chất cao quá đầu người chờ xuất xưởng đi khắp Nam Mỹ cho người tiêu dùng, ông Nghĩa từ tốn kể lại thời kỳ đầu đặt chân đến Brazil: “Năm 22 tuổi, tôi đến Rio de Janeiro ngày 11-2-1979 và sống một vài năm ở khu ổ chuột Rocinha để học nghề và học chữ”.

Bằng vốn tiếng Pháp từng học trung học ở VN, ông Nghĩa chăm chỉ lui tới thư viện địa phương để học tiếng bản xứ qua... từ điển Bồ Đào Nha - Pháp. Không lâu sau, ông tự biên soạn một xấp tài liệu dày cộm gọi là “từ điển Bồ - Việt” rất quý giá và hữu dụng để chia sẻ cho các đồng hương người Việt chân ướt chân ráo đến Brazil lúc bấy giờ gặp trở ngại lớn về tiếng bản xứ.

Năm 1986, ông Nghĩa theo phong trào “làm xách” (balô, túi xách) của cộng đồng ở Sao Paulo và bắt đầu phất lên nhanh chóng. Từ chỗ mua bán hàng, ông chuyển sang thuê thợ may sản xuất nhỏ, rồi lập luôn công ty để trở thành nhà sản xuất bỏ mối sỉ. Doanh thu lớn, lãi cao thời kỳ này giúp ông Nghĩa tích lũy được vốn liếng.

Khi đó, ông Nghĩa lại đầu tư cho kiến thức bằng cách bỏ ra bốn năm theo học ngành hành chính tại Trường đại học tư Mackenzie nổi tiếng ở Sao Paulo. Năm 2002 ông tốt nghiệp cử nhân và đi du lịch vòng quanh thế giới hai tháng để mở mang tầm mắt.

Từ chuyến đi này, trong đó có việc trở về thăm quê hương Việt Nam sau nhiều năm xa cách, ông Nghĩa quyết định về Brazil sản xuất một mặt hàng mới lấy cảm hứng từ cội nguồn quê hương: những chiếc dép lốp tương tự dép râu, vừa giản dị vừa bền của bộ đội trong thời kỳ chiến tranh.

“Năm 2004 tôi tung ra thương hiệu Goóc, sản xuất dép lốp từ vật liệu tái chế thân thiện với môi trường, có giá bình dân cho người Brazil dễ mua, dễ mang”, ông Nghĩa kể. Chỉ trong vòng ba năm (đến 2007), công ty ông Nghĩa phát triển chóng mặt với lượng sản phẩm tung ra thị trường mỗi tháng là nửa triệu đôi dép, 80.000 túi xách, bóp ví, phụ kiện và cả tập vở, quần áo...

Nhà máy sản xuất có 500 nhân viên, 12.000 khách hàng thường xuyên từ 15 quốc gia, riêng ở Brazil có 4.000 cửa hàng bán các sản phẩm cho ông Nghĩa. Công ty Goóc - thương hiệu xuất phát từ chữ “gốc” mà ông Nghĩa hàm ý muốn không bao giờ quên nguồn gốc Việt Nam của mình - đạt doanh thu trên 30 triệu USD/năm.

Ông Thái Quang Nghĩa chẳng những được các đơn vị truyền hình, báo chí lớn ở Brazil chú ý mà kênh truyền hình Mỹ CNN cũng tìm đến quay phóng sự giới thiệu ông như một doanh nhân gốc Việt thiểu số nhưng lại nổi tiếng ở một đất nước đa văn hóa và chủng tộc như Brazil.

 

Ông Thái Quang Nghĩa với thư viện tại gia - Ảnh: TR.N.

Cướp bắn 6 phát vẫn sống

Nhưng sự nghiệp và cuộc đời ông Nghĩa ở Brazil không luôn trải đầy hoa hồng. Những người Việt đồng hương nói với chúng tôi rằng họ nể khả năng làm giàu của ông Nghĩa một mà nể ý chí vươn lên từ tro tàn (đúng nghĩa đen lẫn nghĩa bóng) của ông mười.

Vụ ông Nghĩa bị cướp bắn năm 1992 trở thành chuyện rất ly kỳ. Khi đi dạo ở công viên gần nhà, ông Nghĩa bị cướp xả súng bắn sáu phát để lấy tiền mang trong người. Ông trúng năm phát đạn vào tay, cổ, ngực, bụng và sượt sọ đầu khiến nằm gục tại chỗ trên vũng máu. May mắn cảnh sát đi tuần kịp đưa ông đi cấp cứu, các bác sĩ mổ lấy từng viên đạn ra. Ông sống sót, bình phục trở về!

“Với việc làm ăn ở Công ty Goóc, do tốc độ phát triển quá nóng, nền tảng hệ thống quản lý không theo kịp nên bắt đầu quá tải và chệch choạc” - ông Nghĩa thừa nhận.

Họa vô đơn chí, tháng 9-2011 giữa đêm ông Nghĩa bật dậy vì nghe tin dữ từ cú điện thoại: xưởng sản xuất dép, balô rộng 6.600m2 chứa đầy vật liệu, hàng thành phẩm chuẩn bị giao khách hàng của ông bị cháy! Đám cháy lớn đến mức vô phương cứu chữa và 28 giờ sau mới tắt lửa, tất cả thành tro tàn. Tổng thiệt hại khoảng 5 triệu USD.

Nhưng người đàn ông gốc Việt từng bị bắn năm viên đạn vào người không chết cũng không dễ gục ngã trên thương trường.

“Ngay hôm sau vụ cháy, tôi thuê tạm một chỗ khác để mở lại xưởng sản xuất. Tôi gửi thư thông báo đến 140 công nhân của mình rằng họ không thất nghiệp mà sẽ tiếp tục đi làm. Tôi điện thoại, gửi mail trấn an tất cả khách hàng rằng sẽ tiếp tục giao hàng cho họ. Một số người Việt đồng hương mà tôi từng giúp đỡ vốn liếng ngày xưa giờ lại dang cánh tay hỗ trợ bằng cách cho tôi vay tiền để gầy dựng lại nhà xưởng” - ông Nghĩa cho biết.

Đến nay Công ty Goóc hoạt động tốt trở lại. Dép tái chế vẫn là mặt hàng chủ lực (chiếm 70% sản lượng), balô, bóp ví chiếm 20% và còn lại là giày thể thao. Công ty cũng có hai cửa hiệu ở trung tâm Sao Paulo để bán lẻ, chào hàng nhằm nắm thị hiếu khách hàng. Ông Nghĩa cũng từng về VN đặt hàng để xuất sang Brazil bán.

Vào năm 1999, ông Thái Quang Nghĩa là người nỗ lực đứng ra thành lập Hội Việt kiều Brazil sinh hoạt mỗi cuối tuần. Hội quy tụ các gia đình người Việt ở Sao Paulo tụ tập hát hò giải trí, ăn uống và trao đổi với nhau chuyện làm ăn, đời sống để gắn chặt hơn nữa tình đồng hương.

Ông Nghĩa từng mở một nhà trẻ nuôi dưỡng miễn phí 40 trẻ nghèo mồ côi cha hoặc mẹ (nhà trẻ này chỉ đóng cửa sau vụ cháy Công ty Goóc).

“Tôi tâm nguyện làm việc hết sức trong khả năng để có thể giúp đỡ được nhiều người khác kém may mắn hơn mình”. Người triệu phú gốc Việt tại Brazil này hằng ngày vẫn đi làm ở Goóc suốt từ 7g-19g mới về đến nhà. Nhà ông Nghĩa đầy những kệ sách cao đến trần nhà và như ông tâm sự: “Đọc sách là thú giải trí lớn nhất sau giờ làm việc của tôi”.

Năm 2009, ông Thái Quang Nghĩa bỏ 1,2 triệu real (trên nửa triệu USD) thuê vua bóng đá Pele quảng cáo cho chiến dịch dùng sản phẩm thân thiện môi trường là những đôi dép râu do Công ty Goóc sản xuất. “Trước đây ở Brazil vỏ xe cũ chỉ nghiền ra làm nhựa đường hoặc đốt bỏ vừa hại môi trường vừa lãng phí. Tôi mua chúng về tái tạo, ép thành những đôi dép lốp đẹp, giản tiện, bảo vệ được đôi chân mọi người dân Brazil không phân biệt giàu nghèo hay sang hèn. Trong 10 năm qua, Goóc đã sản xuất 20 triệu đôi dép thân thiện môi trường. Tôi mơ ước đến cuối đời mình, Goóc sẽ đạt con số 100 triệu đôi” - ông Nghĩa chia sẻ.

Nguồn: Trung Nghĩa/ Tuoitre

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo