Sự kiện

17 tháng 11: Ngày Séc đấu tranh vì tự do và dân chủ

Cập nhật lúc 17-11-2012 12:09:21 (GMT+1)
Ngày 17.11.1989. Ảnh: zelee.info.

 

Ngày 17.11 được thế giới biết đến như Quốc tế sinh viên, nhưng ở Séc, đó là 2 mốc lịch sử cách nhau 50 năm: đóng cửa các trường ĐH vào năm 1939 và khởi đầu cách mạng Nhung 1989.


Từ năm 2000, cả 2 sự kiện trên được CH Séc kỉ niệm như ngày lễ quốc gia. Trước đó, 17 tháng 11 chỉ được coi là một ngày có ý nghĩa. Nó được khởi đầu tại Séc vào năm 1939 và là nguồn gốc của ngày Quốc tế sinh viên.

1939 – Phát xít đàn áp sinh viên

Nguyên nhân chính của sự kiện này là cuộc xuống đường chống lại phát-xít, đồng thời kỉ niệm 21 năm ngày thành lập Tiệp Khắc. Do quân phát-xít đã dùng vũ lực để chèn ép dòng người Séc yêu nước, sinh viên với cái tên Jan Opletal đã bị thương và qua đời vài ngày sau đó. Căm phẫn vì cái chết của bạn mình, một nhóm sinh viên đã tổ chức truy điệu cho Opletal vào ngày 15.11.1939 và mang quan tài diễu hành khắp Praha. Hành động này đã rấy lên phong trào chống phát-xít trên toàn Tiệp Khắc.

Nắm được tình hình, ngày 17.11, Hitler ra lệnh đóng của toàn bộ các trường ĐH tại Séc và bắt hàng nghìn sinh viên vào trại ở Sachsenhausen, nơi nhiều người trong số họ đã ra đi mãi mãi. Tại Praha, 9 sinh viên, những người đã đứng lên tổ chức truy điệu Opletal, bị xử tử.

Biểu tình ôn hòa khởi đầu cách mạng Nhung. Ảnh: Novinky.

Biểu tình ôn hòa khởi đầu cách mạng Nhung năm 1989. Ảnh: Novinky.

1989 – Khởi đầu cách mạng Nhung

Một nửa thế kỉ sau, khi người Séc kỉ niệm ngày 17.11.1939, sự việc đã tự phát thành cuộc biểu tình chống lại chế độ, khởi đầu cho cách mạng Nhung và tiến tới lập đổ chính quyền cộng sản Tiệp Khắc. Đó là vào năm 1989, khi khí thế biểu tình tràn ngập Séc cũng như tại Đông Âu. Ở Nga, tổng thống Gorbachov quyết định từ bỏ bộ giáo lý Xô-viết Breznhev. Tại Đức vào ngày 9.11, bức tường Berlin cũng sụp đổ.

Ở Séc, đúng ngày 17.11.1989, tại khu giảng đường Albertov, hàng nghìn sinh viên đã tụ tập. Nhân vật lịch sử Josef Šárka, người từng tham gia truy điệu Opletal vào năm 1939 cũng có mặt. “Sinh viên ơi, đừng bỏ cuộc, tôi cảm thấy vui vì các bạn đấu tranh như chúng tôi đã từng đấu tranh ngày ấy,” ông cổ động sinh viên.

Một cuộc biểu tình phát sinh từ đó, đoàn người hô lên khẩu hiểu như Hủy bỏ độc tài cộng sản! Chúng tôi muốn tự do bầu cử … Đến tối, dòng người biểu tình đi về trung tâm và bị lực lượng vũ trang chặn lại và bao vây. Khoảng 2-3 nghìn người đã bị kẹt trong vòng vây này. Lúc đó, đoàn người đã quỳ xuống và hô khẩu hiệu Chúng tôi không cầm gì trong tay hoặc Các anh phải bảo vệ chúng tôi. Ở hàng đầu, những ngọt nến được đốt lên giữa sinh viên và cảnh sát. Một vài cô gái còn cầm hoa tặng họ để chứng tỏ mình biểu tình ôn hòa.

Một phụ nữ cầm cờ biểu tình trước cảnh sát, họ bắt đầu sử dụng vũ lực. Ảnh: MF Dnes.

Một phụ nữ cầm cờ biểu tình trước cảnh sát ngày 17.11:1989, họ bắt đầu sử dụng vũ lực. Ảnh: MF Dnes.

Cảnh sát lúc đó vẫn tiếp tục lấn tới và đề nghị họ giải tán, tuy nhiên, không có cách nào giải tán khi họ bị bao vây. Sự đàn áp diễn ra, cảnh sát bắt đầu dùng vũ lực khiến nhiều sinh viên bị đánh, số khác bỏ chạy náo loạn và phải trốn vào nhà dân. Hành động này khiến xã hội căm phẫn. Một số diễn viên hát kịch vì thế đã quyết định tham gia và kêu gọi một số sinh viên họp bàn cùng tổ chức đình công.

Tại đây, họ cho rằng có một sinh viên đã bị đánh trọng thương, tạm giữ và cáo buộc. Sau này, thông tin đó được chứng minh là không đúng, song đã đóng vai trò mấu chốt của sự kiện. Nó tạo điều kiện cho phe đối lập mà Václav Havel đứng đầu thành lập Diễn đàn công dân (Občanské fórum), cùng sinh viên tổ chức đình công, biểu tình và giành được chính quyền một cách ôn hòa.

Diễn đàn công dân dưới sự lãnh đạo của Václav Havel đàm phán với chính quyền cộng sản, thủ tướng Tiệp Khắc Ladislav Adamec lúc đó nhượng bộ. Ảnh: MF Dnes.

Diễn đàn công dân dưới sự lãnh đạo của Václav Havel đàm phán với chính quyền cộng sản, thủ tướng Tiệp Khắc Ladislav Adamec lúc đó nhượng bộ. Ảnh: MF Dnes. 

Nghiêm Trang – vietinfo.eu
Novinky

Ảnh trong bài: Nếu không ghi thêm, tất cả các ảnh trong bài này chỉ mang tính minh họa và có bản quyền như nguồn tin gốc đã đưa.

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo