Tin tức

Mô hình kinh tế dựa vào vay nợ nước ngoài sẽ “đè bẹp” Mỹ

Cập nhật lúc 14-04-2010 09:15:22 (GMT+1)
Ảnh minh họa

 

Thời gian vừa qua, từ Iceland tới Dubai, từ Hy Lạp đến châu Âu, khủng hoảng nợ công có chiều hướng tồi tệ hơn, nhưng mọi người hầu như đã bỏ qua cuộc khủng hoảng nợ của Mỹ - con nợ lớn nhất toàn cầu. Nợ Mỹ đang trở thành “quyền lựa chọn hạt nhân” của các nước chủ nợ, sự thiếu hụt tài chính to lớn của Mỹ và khoản nợ khổng lồ đang nuốt gọn Mỹ và cũng đang thôn tính nền kinh tế toàn cầu.


Khi kinh tế thịnh vượng, Mỹ dùng tiền của nước khác để làm giàu cho mình; Khi kinh tế suy thoái, Mỹ dùng tiền của nước khác để phân tán rủi ro cho mình. Khủng hoảng tài chính toàn cầu không chỉ là sự mất cân bằng giữa nước có thâm hụt và nước có thặng dự, giữa nước tiêu dùng và nước sản xuất, mà còn là sự mất cân bằng giữa chủ nợ và con nợ. Với ý nghĩa này, Mỹ đã thông qua "dây chuyền các khoản nợ" để “cuỗm” nền kinh tế toàn cầu.

Mô hình kinh tế dựa vào vay nợ nước ngoài của Mỹ không chỉ biểu hiện ở sự “thâm hụt kép” của chính phủ (thâm hụt tài chính và thâm hụt thương mại), mà còn biểu hiện ở sự mắc nợ và bội chi của các công ty, người tiêu dùng và các cơ quan tài chính Mỹ (tức thâm hụt dự trữ). Mỹ đã lạm dụng quá mức vào tín dụng tài chính, tốc độ tăng trưởng của thâm hụt thương mại và thâm hụt tài chính vượt xa tốc độ tăng trưởng của sức sản xuất, tỷ lệ dự trữ quốc dân cực thấp của Mỹ cũng khiến cho nhu cầu Mỹ trong thời gian dài vượt xa cung cấp. Thâm hụt các tài khoản thông thường của Mỹ trên thực tế là do chi tiêu của chính phủ và người dân vượt quá thu nhập của họ, việc chi tiêu quá độ này phải cần nguồn vốn tài chính bên ngoài bù vào khoảng trống thiếu hụt.

Để mô hình kinh tế dựa vào vay nợ nước ngoài này có thể có được chu kỳ quốc tế, bắt đầu từ những năm 1970 của thế kỷ trước, Mỹ đã mất hơn 20 năm để đưa các doanh nghiệp sản xuất hàng hóa ra toàn cầu, thay thế vào đó là thâm hụt thương mại không ngừng gia tăng. Trong quá trình chu kỳ của nền kinh tế dựa vào vay nợ nước ngoài, một mặt sẽ khiến các tài khoản thông thường của Mỹ tiếp tục thâm hụt lớn hơn, còn các tài khoản thông thường của các nước xuất khẩu hàng hóa mang tính tài nguyên và các nước có thị trường mới nổi sẽ ngày càng có thặng dư; Mặt khác, thế giới lại đang tràn ngập các loại tài sản tài chính do Mỹ phát hành và tính bằng đồng USD, đặc biệt số trái phiếu khổng lồ mà Mỹ phát hành đều đổ vào kho dự trữ ngoại tệ vào thị trường trái phiếu của chính phủ các nước, âm thầm góp phần cho thâm hụt tài chính và việc huy động nợ của Mỹ.

Chu kỳ của mô hình kinh tế dựa vào vay nợ nước ngoài của Mỹ về cơ bản vẫn dựa vào sự hỗ trợ của đồng USD. Trong việc mặc cả thương mại quốc té, dự trữ ngoại tệ thế giới và thương mại tài chính quốc tế, đồng USD lần lượt chiếm tỷ lệ 48%, 61,3% và 83,6%. “Cơ chế đồng USD” trên thực tế đã diễn biến thành “cơ chế vay nợ” của Mỹ. Một mặt, là một nước phát hành tiền tệ, Mỹ có thể thông qua việc tăng cường in tiền để trả nợ nước ngoài hoặc làm giảm gánh nặng nợ nước ngoài cho Mỹ. Chỉ từ năm 2002 – 2006, con số biến mất trong các khoản nợ nước ngoài của Mỹ ước tính đạt 3580 tỷ USD. Mặt khác, là một quốc gia phát hành đơn vị tiền tệ dự trữ của tế giới, Mỹ có thể tiến hành huy động vốn nước ngoài cho các khoản nợ, giúp nền kinh tế dựa vào vay nợ nước noài có thể có được chu kỳ quốc tế. Năm 1985, Mỹ từ một nước chủ nợ ròng biến thành con nợ ròng lớn nhất thế giới, đã kết thúc lịch sử của nước chủ nợ ròng kéo dài 70 năm. Bước vào thế kỷ 21, quy mô và tỷ trọng trái phiếu Mỹ mà nước ngoài sở hữu tăng lên theo hàng năm, tỷ lệ nợ nước ngoài của Mỹ lần lượt là 62,3%, 70,4%, 75%, 83,6%, 95,4%, 95,2% và 95,9%, năm 2009 và năm 2003 có cùng con số tăng trưởng là 33,6%.

Để thực hiện kế hoạch phục hồi và kích thích kinh tế phát triển, chính phủ Mỹ đã thực hiện chính sách vay nợ nước ngoài lớn chưa từng có. Trong năm tài khóa 2010, bội chi ngân sách của chính phủ Mỹ đạt mức kỷ lục 1.560 tỷ USD, cao hơn 10% so với GDP. Dự toán ngân sách cho năm 2011 đang trình quốc hội thông qua là 3.830 tỷ USD, tăng 3% so với năm 2010. Cho đến nay, tổng số nợ của chính phủ Mỹ đã vượt 12.000 tỷ USD, dự đoán trong tương lai con số này là 14.300 tỷ USD. Tỷ lệ nợ công/ GDP cũng tăng mạnh, trong các năm thập kỷ 80 ước quãng 40% GDP, hiện nay lên tới 90% GDP.

Trước đó, Ngoại trưởng Hillary Clinton còn cho rằng, các khoản nợ nước ngoài của Mỹ đã huỷ hoại sức mạnh của Washington ở khắp thế giới. Bà cảnh báo: “Chúng ta phải chú tâm vào sự thâm hụt này và khoản nợ quốc gia như những vấn đề an ninh quốc gia chứ không chỉ là vấn đề kinh tế”. Bên cạnh đó, bà nói bà không thích nước Mỹ là một con nợ. Bà quả quyết rằng điều đó cản trở khả năng bảo vệ an ninh nước Mỹ, giải quyết các vấn đề khó khăn và thể hiện vai trò đứng đầu mà nước Mỹ xứng đáng được như vậy.

Theo CE-Nguồn Vitinfo

Ảnh trong bài: Nếu không ghi thêm, tất cả các ảnh trong bài này chỉ mang tính minh họa và có bản quyền như nguồn tin gốc đã đưa.

Tin liên quan

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo