Thế giới

Nhìn từ hai vụ 'mất tích' nổi cộm ở Trung Quốc

Cập nhật lúc 17-10-2018 11:25:46 (GMT+1)
Phạm Băng Băng và Mạnh Hoành Vỹ là hai tên tuổi được quốc tế chú ý

 

Sự biến mất gần đây của hai công dân Trung Quốc nổi tiếng khiến quốc tế một lần nữa nhìn vào hệ thống pháp lý và các vụ bắt giữ bí mật ở nước này.


Đầu tiên là vụ biến mất của nữ diễn viên hàng đầu Phạm Băng Băng, người tham gia bom tấn X-Men và Iron Man.

Người ta không thấy cô xuất hiện trong nhiều tháng và im lặng trên mạng xã hội, trước khi đột ngột đưa ra lời xin lỗi vì trốn thuế vào đầu tháng 10/2018.

Hai ngày sau khi cô tái xuất, lại có tin giám đốc Interpol Mạnh Hoành Vỹ mất tích trong chuyến đi Trung Quốc. Vợ ông tiết lộ tin nhắn gần nhất mà chồng bà gửi là biểu tượng một con dao mà bà hiểu là ông đang gặp nguy hiểm.

Ngày 8/10, chính quyền Trung Quốc tuyên bố ông Mạnh đang bị điều tra cáo buộc nhận hối lộ.

Trong khi hai trường hợp này khiến quốc tế chú ý, các vụ cưỡng ép mất tích không có gì mới lạ ở Trung Quốc.

Biến mất, thú tội, án tù

Tuy nhiên, những trường hợp mới nhất này cho thấy cách các vụ cưỡng ép mất tích là một phần trong việc cai trị dưới thời Chủ tịch Tập", Michael Caster, nhà nghiên cứu và tác giả cuốn The People's Republic of the Disappeared (Cộng Hòa Nhân Dân Biến Mất) nói.

Ông cho biết thêm, thông thường kịch bản diễn ra như thế này:

Các cá nhân biến mất và phải mất nhiều ngày hoặc vài tuần cho đến khi chính quyền xác nhận rằng người đó đang bị giam giữ và họ bị buộc tội gì

Cuối cùng, có lời thú tội công khai và lời xin lỗi - dù một số người bị giam nhiều năm mà không có tin gì

Thường thì sau đó sẽ có thêm lệnh giam hoặc án tù - Phạm Băng Băng thay vì chịu án tù thì bị phạt 129 triệu đôla.

Meng Hongwei

Bản quyền hình ảnhAFPImage captionÔng Mạnh Hoành Vỹ trở thành thứ trưởng bộ Công an năm 2004

Nạn nhân của các vụ biến mất có thể thuộc các tầng lớp khác nhau: luật sư nhân quyền, quan chức tham nhũng, quan chức bị nhắm đến vì mục đích chính trị, người bán sách khiến lãnh đạo Đảng tức giận...

Từ khi Tập Cận Bình nắm quyền năm 2012, không gian bất đồng chính kiến ​​ở Trung Quốc ngày càng bị thu hẹp - và giới hoạt động nói rằng cuộc đàn áp ngày càng gay gắt hơn và có hệ thống hơn.

Trong số quan chức "mất tích" được cho là vì mục đích chính trị, nhân vật cấp cao nhất là Chu Vĩnh Khang, người từng nắm vị trí quyền lực thứ ba ở Trung Quốc. Vào năm 2015, ông Chu bị bỏ tù vì tội hối lộ, lạm quyền và tiết lộ bí mật nhà nước.

Mạnh Hoành Vỹ được thăng chức thứ trưởng Bộ Công an dưới thời ông Chu và giới chức Trung Quốc nói mục đích là "loại bỏ hoàn toàn ảnh hưởng nguy hiểm của Chu Vĩnh Khang" khi công bố những cáo buộc chống lại ông Mạnh.

Điều này khiến giới quan sát tin rằng trong vụ ông Mạnh có yếu tố chính trị.

Phạm Băng Băng nộp phạt và thuế 130 triệu đôla

‘Tư tưởng Tập Cận Bình’ ghi vào Điều lệ Đảng?

TQ: Xôn xao vụ phóng viên 'nhìn bất mãn'

Ông Mạnh là nhân vật cao cấp mới nhất bị bắt giữ trong chiến dịch chống tham nhũng rộng rãi của Trung Quốc.

Trong một thông báo về cuộc điều tra, Bộ Công an Trung Quốc nói cuộc điều tra là "đúng đắn, khôn khéo và cho thấy quyết tâm của chính quyền để tiếp tục nỗ lực chống tham nhũng."

Interpol là ở quan cảnh sát toàn cầu phối hợp các lực lượng cảnh sát trên toàn thế giới, trong đó có các cuộc tìm kiếm người mất tích và người bị truy nã.

Ban thư ký của Interpol điều hành hoạt động hàng ngày của tổ chức gồm 192 thành viên này, và chủ tịch chủ yếu đóng vai trò xã giao.

Sau khi chuyện ông Mạnh mất tích được công khai hôm thứ Sáu 6/10, có đồn đoán rằng ông đã bị Trung Quốc bắt giữ. Một số các quan chức chính phủ cao cấp, tỷ phú và thậm chí ngôi sao hạng A đã biến mất trong những tháng gần đây.

Nhưng các phóng viên nói vị trí cao của ông Mạnh trong Interpol từng được coi là một niềm tự hào của Bắc Kinh, đặt câu hỏi ông đã làm ai bực tức hay đã làm gì để trở thành mục tiêu của chiến dịch chống tham nhũng của Chủ tịch Tập.

Interpol nói gì về chuyện này?

Trong một tuyên bố trên Twitter, tổ chức này cho hay đã nhận được quyết định từ chức của ông Mạnh và quyết định có hiệu lực ngay lập tức.

Interpol đã bổ nhiệm phó chủ tịch cấp cao, ông Kim Jong-yang của Hàn Quốc, làm quyền chủ tịch.

Chủ tịch mới sẽ được bầu để đảm nhiệm thay ông Mạnh trong hai năm còn lại của ông ở cương vị này. Việc bầu chọn sẽ diễn ta tại hội nghị của Interpol ở Dubai vào tháng tới.

Hôm thứ Bảy 6/10, Interpol đã kêu gọi Trung Quốc làm rõ tình trạng của ông Mạnh, và rằng tổ chức này lo ngại cho an sinh của ông.

Cho tới giờ, chưa có lời nào từ ông Mạnh về các tội mà ông bị cáo buộc.

Grace Meng talks to journalists on October 7, 2018 in Lyon during a press conference during which she did not want her face to be shown

Bà Grace Meng không muốn lộ diện vì lo ngại cho an toàn của mình

Vợ ông Mạnh nói gì?

Chính quyền Pháp đã mở một cuộc điều tra và đặt vợ ông Mạnh dưới sự bảo vệ của cảnh sát sau khi bà nhận nhiều lời đe dọa.

Bà Grace Mạnh đã nói với các nhà báo trước khi Trung Quốc xác nhận họ bắt giữ ông Mạnh rằng bà cho rằng ông đang gặp nguy.

Bà Grace Mạnh cũng kêu gọi sự trợ giúp quốc tế để tìm kiếm chồng mình.

Trong ngày ông Mạnh mất tích, bà cho hay ông gửi tin nhắn cho bà trên mạng xã hội, nói chờ ông gọi điện, trước khi gửi hình ảnh một con dao, ám chỉ nguy hiểm.

"Tôi không biết điều gì đã xảy ra với ông ấy," bà Mạnh nói.

Bà Grace Mạnh, quay lưng về phía camera nhằm tránh bị nhận dạng do lo sợ cho an toàn của mình, cố kìm nén tiếng nức nở khi đọc một tuyên bố bằng tiếng Anh và Trung.

"Chúng tôi luôn kết nối với nhau bằng trái tim. Anh ấy sẽ hỗ trợ tôi thực hiện điều này. Vụ việc này thuộc về công bằng và công lý. Thuộc về cộng đồng quốc tế. Và thuộc về người dân quê hương tôi."

Tầm với của Đảng Cộng sản

Phân tích của phóng viênBBC Robin Brant từ Bắc Kinh

Khi ông Mạnh Hoành Vỹ được cử giữ chức giám đốc Interpol hai năm trước, một tờ báo Trung Quốc viết điều đó sẽ "thúc đẩy sự hiểu biết ở nước ngoài về hệ thống pháp luật Trung Quốc".

Vụ việc này có lẽ không phải là điều có thể ngờ được lúc đó. Việc "từ chức" của ông và việc ông bị bắt giữ cho thấy rõ rằng chính luật của Trung Quốc - và luật lệ của Đảng Cộng sản cầm quyền - là trên hết cho bất kỳ quan chức chính phủ nào. Ngay cả khi họ được cử sang làm việc ở Pháp.

Ủy ban Giám sát Quốc gia mới của Trung Quốc - một cơ quan chống tham nhũng - nói ông Mạnh đang bị điều tra vì "vi phạm luật pháp".

Nhưng điều quan trọng mà cơ quan này không nói, tương tự như các vụ bắt giữ các nhân vật cao cấp như vụ này, là tội "vi phạm điều lệ Đảng".

Cơ quan chống tham nhũng đã nhắm vào hàng ngàn người trong một chiến dịch không mệt mỏi do Chủ tịch Tập Cận Bình đứng đầu. Có tin đồn rằng ông Mạnh có thể bị lật đổ vì ông có liên hệ với một nhân vật cao cấp khác trong đảng, người đã trở nên thất sủng với các lãnh đạo Đảng Cộng sản.

Nguồn: BBC

Ảnh trong bài: Nếu không ghi thêm, tất cả các ảnh trong bài này chỉ mang tính minh họa và có bản quyền như nguồn tin gốc đã đưa.

Tin liên quan

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo