Thế giới

Cưỡng chế thu đất tại Cam Bốt: Một thiếu nữ bị bắn chết

Cập nhật lúc 17-05-2012 11:45:12 (GMT+1)
Biểu tình phản đối vụ giết nhà hoạt động bảo vệ môi trường Chut Wutty, ở tỉnh Koh Kong, Cam Bốt, 11/05/2012

 

Một cô gái trẻ Cam Bốt đã bị bắn chết hôm 16/05/2012, khi lực lượng an ninh đụng độ với dân làng biểu tình chống lại việc trưng thu đất đai. Đây là nạn nhân thứ hai bị sát hại trong vòng ba tuần qua, liên quan đến các vụ cưỡng chế đất. Một tổ chức nhân quyền đã cho biết như trên, được AFP đưa lại.


Thiếu nữ tuổi chưa đến đôi mươi này đã bị trúng đạn khi hàng trăm dân làng tại tỉnh Kratie, lâu nay vẫn xung đột với một công ty tư nhân, phải đương đầu với cảnh sát và quân đội. Ou Virak, chủ tịch tổ chức Cambodian Center for Human Rights, dẫn lời một người dân đã nói chuyện với nạn nhân trước khi cô gái này qua đời, cho biết, viên đạn đã trúng vào vùng xương chậu, và thiếu nữ đã chết trước khi đến bệnh viện.

Ou Virak nói thêm, theo người dân địa phương ở Kompong Domrey, lực lượng an ninh đã bắn chỉ thiên trong khi cuộc biểu tình diễn ra, nhưng không biết ai là người đã bắn ra viên đạn khiến cô gái tử vong.

Văn phòng cơ quan nhân quyền Liên Hiệp Quốc tại Phnom Penh xác nhận cái chết của thiếu nữ, nhưng chưa rõ danh tánh nạn nhân, và cho biết đã gởi một nhóm nhân viên đến Kratie để thu thập thông tin.

Phát ngôn viên cảnh sát quốc gia Kirt Chantharith nói với AFP là chưa có tin tức gì về vụ sát thương trên, nhưng tuyên bố rằng lực lượng vũ trang được triển khai tại vùng này để ngăn ngừa việc dân làng « kiểm soát đẩt đai một cách bất hợp pháp ». Được biết, từ lâu nay, người dân ở Kompong Domrey vẫn đối kháng với công ty Casotim, đơn vị có đồn điền cao su trong khu vực.

Thảm kịch này xảy ra trong lúc người dân Cam Bốt vẫn đang bức xúc về vụ nhà hoạt động môi trường nổi tiếng Chut Vuthy bị bắn chết ngày 25/04, trong khi đi thu thập bằng chứng về việc khai thác rừng trái phép.

Chính quyền Cam Bốt lâu nay thường bị Liên Hiệp Quốc và các tổ chức nhân quyền chỉ trích về các vụ tranh chấp đất đai mà bạo lực ngày càng tăng. Các lực lượng an ninh Cam Bốt bị lên án là đã bắn đạn thật vào những người phản kháng, ít nhất là trong bốn vụ.

Thủ tướng Hun Sen tuần qua đã loan báo ngưng giao đất cho các công ty tư nhân để kìm hãm lại các vụ dùng vũ lực trục xuất người dân cũng như việc phá rừng. Vấn đề đất đai đã bùng nổ tại Cam Bốt từ sau khi chế độ Khmer Đỏ hủy bỏ quyền sở hữu đất đai vào thập niên 70, và tiêu hủy nhiều giấy tờ sở hữu đất trong thời kỳ này.

Liên Hiệp Quốc báo động về tình trạng cưỡng chế thu hồi đất tại Cam Bốt

Một vấn đề kinh tế xã hội đau nhức hiện nay tại Cam Bốt là chiếm đất có thể tác động đến chính trị. Vấn đề này không những gây sự chú ý đối với công luận trong nước nhưng còn làm cho LHQ quan tâm, bởi vì nó đụng chạm đến quyền căn bản của người dân.

Giáo sư Surya Subedi, báo cáo viên LHQ về nhân quyền tại Cam Bốt, trong một cuộc họp báo

Chính vì thế, giáo Sư Surya Subedi, báo cáo viên đặc biệt của Liên Hiệp Quốc vừa mới đây đã thực hiện chuyến đi tìm sự thật kéo dài 8 ngày, ông đã đến một vài tỉnh như Ratanakiri, Kratie và Stung Treng cũng như tiếp xúc trực tiếp với các cộng đồng cư dân nơi họ bị cướp đất để biết thêm những chi tiết cụ thể.

Thông tín viên Phạm Phan từ Phnom Penh

Trong các phát biểu tại Phnom Penh, giáo Sư Surya Subedi cho biết: Những công ty được chính quyền ký hợp đồng nhường đất để khai thác về mặt kinh tế đã tổ chức cướp đất, phá nhà, đe dọa cư dân trong vùng. Các hành động quá trớn của những công ty nhận được hợp đồng đã gây nhiều bất mãn cho dân địa phương mà đôi khi chính quyền không biết đến.

Theo giáo Sư, có đôi khi chính quyền đã xử lý vài công ty sai phạm nhưng trường hợp này không có nhiều.

Ông Surya Subedi còn chỉ đến một khía cạnh tôn trọng ý kiến cư dân địa phương. Ông nói, hầu như các công ty sau khi nhận được hợp đồng, đã tự ý tiến hành khai thác mà không xem xét tình hình của cư dân tại chỗ, không quan tâm đến đời sống của họ bị ảnh hưởng như thế nào một khi tiến hành khai thác rừng, gây xáo trộn môi trường sống đang ổn định của họ.

,Ngay cả chính quyền khi giao đất cho các công ty cũng không tham khảo ý kiến của dân địa phương hay xem xét khu vực đó có bị ảnh hưởng ra sao hay không khi các công ty kéo đến. Điều này muốn nói, người dân đã bị bỏ quên trong các hợp đồng khai thác đất và rừng lắm tiền bạc chỉ xảy ra giữa chính quyền và những kẻ giành được hợp đồng.

Ông Surya Subedi đã nhắc đến trường hợp một viên tổng giám đốc công ty cao su cho nhân viên bảo vệ của ông ta dùng súng bắn 4 dân làng hồi tháng 1/2012.

Chỉ trong một năm từ 2010 đến 2011, Cam Bốt đã gia tăng đến 6 lần số diện tích đất nhường quyền khai thác cho các công ty, kể cả trong và ngoài nước, đặc biệt là các công ty Trung Quốc.

Thủ tướng Hunsen phải ra lệnh tạm ngưng cấp đất

Vào đầu tuần rồi, thủ tướng Hun Sen đã ra chỉ thị tạm ngưng ký hợp đồng nhượng quyền khai thác đất. Chỉ thị này gây ngạc nhiên cho công luận, vì từ trước đến nay, người dân chỉ thấy chính quyền ủng hộ các công ty khai thác đất. Chỉ thị này đã được báo cáo viên LHQ hoan nghênh, coi đây là một dấu hiệu tích cực được đáp ứng nhanh chóng của chính quyền, trong thời gian ông đang thực hiện sứ mệnh tìm kiếm sự thật để chuẩn bị cho một báo cáo trước Hội Đồng Nhân Quyền tháng 9 năm nay.

Theo nội dung chỉ thị, thì có một số công ty lợi dụng danh nghĩa ký hợp đồng để chặt cây, khai thác gỗ lậu, sau đó lại nhượng quyền khai thác đất cho các công ty khác. Hành động này làm sai nghĩa các điều khoản trong hợp đồng ban đầu. Việc ra chỉ thị tạm ngưng cấp hợp đồng để nhà nước kiểm soát lại các công ty tư nhân có thực thi đúng hay không, cũng như có biện pháp đòi bồi thường theo luật.

Chỉ thị của Thủ Tướng Hun Sen đưa ra sau một thời gian ngắn xảy ra sự kiện hạ sát nhà hoạt động bảo vệ môi trường Chut Wutty khi ông đang đi tìm hiểu về nạn khai thác rừng tại tỉnh Koh Kong, nơi có công ty Trung Quốc hoạt động.

Cũng có thể việc gia tăng biểu tình phản đối của hàng trăm cư dân địa phương xảy ra trên nhiều tỉnh nhằm báo động nguy cơ trước mặt của tệ nạn tàn phá môi trường bừa bãi của các công ty khai thác rừng, đã làm cho chính quyền phải đưa ra chỉ thị tạm ngưng cấp hợp đồng. Tuy nhiên, theo một số nhà hoạt động nhân quyền và bảo vệ môi trường thì không biết chỉ thị này có hiệu lực lâu hay không.

Năm ngoái cũng qua việc biểu tình và phản đối mạnh của hàng ngàn cư dân, khiến Ngân Hàng Thế Giới phải quyết định cảnh báo chính quyền Cam Bốt là sẽ không mượn được tiền của định chế này nữa nếu cứ tiếp tục cưỡng chiếm đất của dân. Hàng năm Ngân Hàng Thế Giới cho Cam Bốt vay mượn khoảng 70 triệu Mỹ Kim.

Rừng đang biến mất dần dần khỏi lãnh thổ xứ Chùa Tháp. Các hoạt động trồng rừng của bộ phận lâm nghiệp không đủ đáp ứng với cảnh quan môi trường đang thay đổi xấu đi một cách đáng lo ngại.

Sự biến đổi khí hậu sẽ dần dần tác động mạnh đến lãnh thổ xứ Chùa Tháp. Số tiền bán đất hay hợp đồng khai thác đất là quá nhỏ nhoi so với tổn thất do thiên nhiên gây ra. Cam Bốt không đủ khả năng để chống chọi với một cơn lụt lớn kéo dài mấy tháng như Thái Lan trải qua hồi năm rồi. Lúc đó tất phải cầu viện thế giới giúp đỡ.

Nguồn: Thụy My/ RFI

Ảnh trong bài: Nếu không ghi thêm, tất cả các ảnh trong bài này chỉ mang tính minh họa và có bản quyền như nguồn tin gốc đã đưa.

Tin liên quan

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo