Séc-Slovakia

'Thẻ Xanh' lao động tại Séc đã thật sự chết yểu!

Cập nhật lúc 28-05-2009 00:00:00 (GMT+1)
Trong chuyến thăm CH Séc, Chủ tịch QH VN đã đề nghị cấp 'Thẻ Xanh' cho Việt Nam. Ảnh chụp cùng TT Séc

 

Đầu năm nay, sau khi chứng kiến một số quan chức Việt Nam "tha thiết“ đề nghị CH Séc đưa Việt Nam vào chương trình Thẻ Xanh, và qua những trao đổi với nhiều doanh nhân Séc kinh doanh lĩnh vực môi giới việc làm, tôi đã có bài viết "Về thực chất của tấm Thẻ Xanh“, khẳng định nó là hoàn toàn vô bổ với người Việt Nam. Nay khẳng định này đã được thực tiễn chứng minh là hoàn toàn chính xác. Hệ thống Thẻ Xanh- cái mà để có được nó chính trường CH Séc đã trải qua những kỳ đấu đá quyết liệt- sau vài tháng áp dụng trên thực tiễn đã khẳng định sự yểu mệnh của nó. Tạp chí EURO có bài bình luận và được nhật báo Právo đăng lại dưới nhan đề "Chính phủ mất giá“.


Công nhân ngoại quốc từ các nước thứ ba, cụ thể là 12 nước "vinh hạnh“ được CH Séc ưu ái xếp vào chương trình này, không hề quan tâm đến cái thứ thẻ bao gồm trọn gói luôn cả giấy phép lao động lẫn cư trú này của CH Séc. Nguyên nhân không chỉ do tình hình khủng hoảng tài chính, suy thoái kinh tế hiện nay đang tràn lan, mà chủ yếu chỉ vì nó là cái luật được chuẩn bị tồi.

 Trong khi đó, các tài liệu thống kê, phân tích của Bộ Ngoại giao lẫn cả Bộ Lao động và các vấn đề xã hội luôn dự đoán xanh rờn, rằng người ngoại quốc vẫn hết sức quan tâm đến khả năng làm việc tại CH Séc. Bởi dựa vào một thực tế, là từ đầu năm cho tới nay đã có gần 8 nghìn người nước ngoài đệ đơn lấy thị thực lao động  bình thường. Nhưng chỉ có đúng 58 trường hợp nộp đơn đề nghị cấp Thẻ Xanh.

 "Cho tới thời điểm này mới có 6 trường hợp được chấp nhận và trong đó một Thẻ Xanh đã được cấp,“ phát ngôn viên Bộ Lao động Jiří Sezemský khẳng định với tuần tạp chí EURO, trong số ra ngày 17/05/2009. Như vậy nghĩa là cái kế hoạch đầy lạc quan của cựu Bộ trưởng Lao động Petr Nečas (ODS)- mỗi năm dùng Thẻ Xanh dụ được hàng chục nghìn công nhân ngoại quốc- cho thấy chỉ là thùng rỗng kêu to..

 Nguyên nhân của tình trạng này hết sức đơn giản. Mặc dù Thẻ Xanh, trên giấy tờ hứa hẹn có những thuận lợi nhất định so với giấy phép lao động thông thường (ví dụ giải quyết nhanh chóng), nhưng đồng thời nó cũng chứa đựng những hạn chế và rủi ro. Thẻ Xanh buộc người lao động phải ràng buộc chỉ với một ông chủ thuê người cụ thể mà công nhân ngoại quốc phải tự mình tham khảo, tìm được chính xác trước khi đặt chân đến CH Séc. Nghĩa là sự phụ thuộc vào chủ thuê còn nặng nề hơn so với những người có thị thực lao động. Nếu không được bên thuê người đồng ý, thì trong năm đầu tiên không được phép tự tiện thay đổi chỗ làm việc và nếu bị sa thải thì ngay lập tức phải rời khỏi lãnh thổ CH Séc. Thậm chí cả trong trường hợp khi vừa chân ướt chân ráo đến được CH Séc mà bên thuê không thu xếp được chỗ làm hay điều kiện lao động không đúng với những gì đã quảng cáo.

 Hơn nữa thậm chí những qui định, thủ tục như vậy cũng không phù hợp với cả bên cần người lao động. Là phải cam kết có trách nhiệm với người lao động mặc dù chưa hề biết đối tượng "mặt ngang mũi dọc“ ra sao. "Hơn nữa các công ty nhiều khi không có kỹ năng thực tiễn (know-how) về vấn đề chăm sóc nhân lực ngoại quốc. Như cần phải hỗ trợ hướng dẫn họ làm quen với đất nước xa lạ nơi đến lao động, lập tài khoản ngân hàng, chỗ ăn ở...“ ông Libor Novotný, trưởng phòng nhân lực của công ty môi giới việc làm Zetka-Auto nêu ví dụ một số lí do, vì sao mà Thẻ Xanh không được ai quan tâm. Zetka-Auto là một trong những trung tâm môi giới nhân lực chính cho hãng Škoda Auto, mà theo luật, thì các trung tâm môi giới không được tuyển người ngoại quốc có Thẻ Xanh, là "hạt sạn“ mà nếu nhìn theo phương diện linh hoạt của thị trường lao động, là trở lực vô cùng lớn. Chủ thuê người thường chỉ cần công nhân ngoại quốc cho các đơn đặt hàng cụ thể trong thời gian nhất định, vì thế cho nên việc "mượn tạm“ nguồn nhân lực có giấy phép lao động sẵn sàng là mối ưu tiên hàng đầu và thuận tiện nhất cho các trung tâm môi giới việc làm.

 "Tôi cho rằng, thực tiễn hiện nay là bằng chứng cho thấy cái chương trình này có gì đó bất ổn,“ nữ chủ nhiệm ban thuế của hãng nhân lực PricewaterhouseCoopers Andrea Grutová tuyên bố và nhận xét, rằng một trong những lí do làm cho cả hai bên cung cầu lao động không quan tâm đến Hẹ thống Thẻ Xanh còn là vì danh sách các quốc gia mà công dân từ đó có thể đăng ký vào hệ thống này quá ít ỏi. "Trong đó ví dụ chưa có Nga, Ấn Độ hay Nam Phi,“ Gruntová nói.

 

Kiếm việc làm tại Séc không phải là đơn giản

 

 Bói số lượng

Nhiều nhà chuyên môn quan tâm giúp đỡ người ngoại quốc tại CH Séc tin rằng, cái dự đoán viễn cảnh kiểu "đếm cua trong hang“ của các "ông Bộ“ về hàng chục nghìn nhân công ngoại quốc mới nô nức kéo nhau tới CH Séc không diễn ra là điều tốt. Bởi mặc dù đó là một trong những hoạch định chính, nhưng Hệ thống Thẻ Xanh đã chẳng mang lại được tích cực gì, kể cả trong việc giải quyết vấn đề thuê lao động chui hay lợi dụng nhân lực ngoại quốc.

 Những khảo sát và dự kiến được soạn thảo nghiêm túc về tệ nạn người nước ngoài lao động bất hợp pháp cho tới nay chưa hề tồn tại. Cựu Bộ trưởng Lao động Petr Nečas cách đây một năm đưa ra con số 250 nghìn người. Trong khi đó các số liệu thống kê thường niên của cảnh sát ngoại kiều là khoảng hàng chục nghìn người và Bộ Nội vụ liên tục phủ nhận những con số cao hơn cỡ chục nghìn. "Nhà nước không xác minh số liệu chính xác về tác động của người di trú đến nền kinh tế và đáng tiếc là cả những phân tích để có phương hướng giải quyết lâu dài cũng không,“ Jan Schroth, cố vấn chương trình của Tổ chức quốc tế về người di trú, giải thích.

 Còn với người lao động nước ngoài thì nhiều khi đằng nào cũng vậy, làm việc hợp pháp hay làm chui. Bởi không như thông lệ tại các nước tiến bộ, CH Séc khi lao công ngoại quốc hồi hương "quên luôn“ chuyện hoàn trả lại thuế hay các khoản đóng góp của họ vào hệ thống an sinh nhà nước.

 Nhưng cái kế hoạch Thẻ Xanh đầy tham vọng thất bại không phải là lỗi của riêng ông Bộ trưởng Lao động Petr Nečas và cái cơ quan ông ta từng điều hành. Chương trình này được nhiều Bộ ngành khác chung sức chuẩn bị- Công Thương, Nội vụ và Ngoại giao- và quyền lợi của các cơ quan này thường đối chọi lại nhau. "Cứ ngỡ như mục đích của Thẻ Xanh một mặt là để thoả mãn đòi hỏi của giới vận động hành lang nghị trường cho quyền lợi các nhà máy và công nghiệp đẻ ra một cái luật đã hứa hẹn được quảng cáo rùm beng và phía bên kia là sau hai năm chuẩn bị đã sản ra hình hài một cái luật chẳng có tích sự gì trên thực tiễn,“ một chuyên gia về vấn đề di trú dấu tên khẳng định một cách tin tưởng về cái thực trạng phổ biến kiểu "làm dự án“ để cùng nhau có "mầu“.

 Và có lẽ với cái tinh thần "làm dự án“ như vậy, cho nên các quan chức liên quan đến chuyện này vẫn bình chân như vại. Theo khẳng định của phát ngôn viên Bộ Lao động và các vấn đề xã hội Jiří Sezemský, thì trong thời gian tới đây sẽ không xảy ra chuyện đánh giá lại hiệu quả hay có chuyện sửa đổi bổ xung thêm gì cho cái chế độ Thẻ Xanh này, và thậm chí Bộ Nội vụ mặc dù mới có vài mống được cấp Thẻ Xanh vẫn "trắng trợn“ tuyên bố, rằng Hệ thống Thẻ Xanh đã hoạt động rất có hiệu quả(!!!) Và tất cả các ban ngành cứ tha hồ đỗ lỗi cho "thằng khủng hoảng“ đã làm cái kế hoạch cực kỳ thông minh của họ đổ vỡ.

David Nguyen

Ảnh trong bài: Nếu không ghi thêm, tất cả các ảnh trong bài này chỉ mang tính minh họa và có bản quyền như nguồn tin gốc đã đưa.

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo