Đồng Euro sinh lợi cho nền kinh tế Đức

Nước nào hưởng lợi nhiều nhất trong việc xuất hiện khu vực đồng tiền chung châu Âu?

Theo một nhà bình luận kinh tế trên báo Finacial Times thì đó là nước Đức, nơi ban đầu tưởng chừng như khó mà chấp nhận đồng tiền chung nhưng lại rất có lợi. Vì tham gia khu vực đồng tiền chung mà Đức bắt buộc phải tiến hành việc cải tổ cần thiết cho phù hợp. Điền quan trọng là sự khủng hoảng chưa chết hẳn mà nó chỉ tạm ngủ quên. Theo lời ông Chủ tịch Hội đồng châu Âu, José Manuel Barroso khi công bố về tình hình của Liên minh châu Âu thì nền kinh tế của Liên minh châu Âu hiện nay có khả quan hơn năm ngoái. Ông nói đúng nhưng thị trường vẫn chưa thực sự chiếm được lòng tin và có thể sẽ tiếp tục bị khủng hoảng.

Tại sao những người Đức thừa nhận rằng họ phụ thuộc vào sự thành công của khu vực đồng tiền chung? Lý do đơn giản là nền kinh tế Đức phụ thuộc vào nhu cầu xuất khẩu của nền kinh tế. Kể từ năm 200 đến năm 2008, nhu cầu nhập khẩu của nước ngoài chiếm tơi  hai phần ba nhu cầu phát triển sản phẩm của Đức. Nước Đức cần có một thị trường đói hàng và một tỷ giá hối đoái có lợi cho xuất khẩu của họ. Cuộc khủng hoảng đã làm đồng Euro mất giá và các nươc trong Liên minh châu Âu chiếm tới hai phần năm giá trị xuất khẩu của Đức đã tự đánh mất khả năng cạnh tranh về giá của mình với Đức tới 10 năm.

Chúng ta hãy thử cùng nhau tưởng tượng xem nếu không có đồng tiền chung thì tỷ giá đồng Mác của Đức sẽ tăng mạnh như trong những năm 90 của thế kỷ trước, khi nền kinh tế châu Âu bị khủng hoảng. Những điều kiện ngoại cảnh ấy cũng có thể làm mất giá đồng tiền như trường hợp của đồng Bảng Anh. Như vậy cuộc khủng hoảng sẽ nhanh chóng có tác động xấu đến sự phát triển của nền kinh tế Đức. Như vậy sự ra đời của đồng tiền chung không chỉ mang lợi về mặt chính trị mà cả về mặt kinh tế cho nước Đức. Chỉnh phủ Đức và những nhà sản xuất công nghiệp Đức biết rõ điều đó.

Cũng có một số nhà kinh tế Đức có quan điểm khác. Ông Hans-Werner Sinn, người lãnh đạo Viện Nghiên cứu Kinh tế ở Munich lại dẫn ra nhưng câu chuyện hoàn toàn khác. Điểm chính của ông là vấn đề tài chính. Việc liên kết thị trường vốn trong khu vực đồng tiền chung và quan điểm sai trái dẫn đến những hiểm họa bên ngoài do lãi suất cho vay trong khu vực tiến đến gần nhau hơn. Kết quả làm cho đầu tư nước ngoài vào một số nước tăng vọt như ở Tây Ban Nha. Còn những chính phủ không quan tâm thấu đáo đến việc này như Hy Lạp chẳng hạn thì lại bị mất mát. Nguồn vốn đầu tư quá nhiều đã làm mất cân bằng cán cân thương mại. Từ năm 1995 đến năm 2008 Đức là nước có nguồn đầu tư nước ngoài thấp nhất trong số các nước phát triển.

Nhưng có thể nói rằng yếu tố quyết định đến việc vốn đầu tư nước ngoài vào Đức giảm không phải do đồng tiền chung châu Âu. Tỷ lệ lãi xuất của đồng tiền chung đã giảm ngay từ khi bắt đầu sử dụng vào năm 1999 ngay cả khi điều kiện ngoại cảnh chung của châu Âu là giảm sút. Mặc dù vậy cũng không thể tin được là nguồn đầu tư nước ngoài vào Đức vì thế bị ảnh hưởng. Nếu nói rằng đó là do nhu cầu đầu tư nước ngoài giảm hoặc do nền sản xuất thiếu mềm dẻo thì nghe ra có lý hơn.

Lợi nhuận ở các nước khác chỉ là tạm thời. Nguồn vốn chủ yếu tập trung vào ngành xây dựng và các ngành liên quan như vậy sẽ làm gia tăng nhu cầu vốn. Cán cân thương mại bị mất cân bằng quá nhiều nên các nhà đầu ư Đức cũng như những người nộp thuế đã bị mất mát khi đầu tư vào các nước có độ an toàn không cao như họ nghĩ. Hậu quả của sự phát triển đầu tư nước ngoài phi tự nhiên là sự dẫn đến thất bại và làm cho sự phát triển bị chậm lại cả chục năm.

Nước Đức quả đã gặt hái thành công từ đồng tiền chung và quyền lợi của nước Đức cũng trở nên vững vàng hơn. Ông giáo sư Hans-Werner Sinn cũng đồng ý là những gói tài chính hỗ trợ nhằm cứu vãn sự mất mát của các ngân hàng Pháp hơn là việc cứu giúp cho Hy Lạp. Cái nguyên tắc là nhà nước chẳng bao giờ bị phá sản là không thể chấp nhận được. Có thể nói thêm rằng việc cải cách không chỉ tập trung vào tính kỷ luật trong ngân sách mà còn phải hạn chế sự thâm hụt ngân sách quá lớn và sự phá sản của các công ty tư nhân.

Nước Đức quá quan tâm đến hoạt động của khu vực đồng tiền chung về mặt chính trị cũng như kinh tế, mặc dù đây không phải là quan điểm được đa số dân chúng nước này ủng hộ. Đông Euro là đồng tiền ổn định, mức độ lạm phát của đồng Euro thấp hơn nhiều so với đồng Mác trước đây. Đồng Euro còn giúp cho nền kinh tế Đức tránh được những biến động lớn. Nhiệm vụ lớn trong hoạt động của khu vực đồng tiền chung châu Âu và việc cải cách các cơ quan hữu quan đòi hỏi có sự đóng góp của tất cả các thành viên. Nước Đức không hào hứng gì với những sự thay đổi này nhưng họ chẳng còn cách nào khác.

Ngọc Bảo lược dịch từ rozhlas.cz