Văn nghệ

GS, TS. Ivo Vasiljev: Người dịch “Nhật ký trong tù” nhận giải thưởng Phan Chu Trinh

Cập nhật lúc 28-03-2011 20:29:51 (GMT+1)
GS, TS. Ivo Vasiljev

 

Với nhiều cống hiến cho ngôn ngữ, nghiên cứu dân tộc học, văn hóa Việt Nam, GS,TS. Ivo Vasiljev người Séc vừa vinh dự nhận giải thưởng văn hóa do quỹ Phan Chu Trinh trao tặng.


GS,TS. Ivo Vasiljev nghiên cứu và học tiếng Việt khá sớm. Năm 1960, chàng trai Ivo Vasiljev là sinh viên khoa tiếng Việt Trường Đại học Tổng hợp Praha và may mắn được một thầy giáo người Việt trực tiếp giảng dạy. Tiếng Việt ngày càng hấp dẫn nên chỉ một thời gian ngắn Ivo Vasiljev đã nói thành thạo tiếng Việt. Từ am hiểu đến say mê, ngôn ngữ, văn hóa và những câu chuyện về Việt Nam hấp dẫn Ivo Vasiljev lúc nào không biết. Qua các tài liệu, sách báo, Ivo Vasiljev đã biết đến đất nước Việt Nam với những con người dũng cảm, đấu tranh chống lại thực dân Pháp xâm lược.

 Cho tới nay, GS,TS. Ivo Vasiljev đã sang Việt Nam khoảng trên 50 lần (lần đầu năm 1963). Khi trả lời phỏng vấn một số phóng viên báo chí Việt Nam, ông cho biết:  Ông từng sang Việt Nam những năm kháng chiến chống Mỹ, về các địa phương để tìm hiểu về tình hình phát triển kinh tế và văn hóa xã hội của một đất nước đang trong thời gian chiến tranh. Tại thời điểm đó, toàn thế giới, trong đó có người dân Tiệp Khắc lo ngại về cuộc chiến tại Việt Nam. Các chuyến đi thực tế tại các địa phương đã giúp ông nhìn nhận được thực tế đang diễn ra tại Việt Nam và đây là những tài liệu vô cùng quý giá để ông viết báo (báo Rudé Právo (Quyền lợi đỏ) cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Tiệp Khắc (cũ), viết những công trình khoa học và tuyên truyền với người dân Tiệp Khắc, nhân dân nhiều nước trong các tổ chức hòa bình thế giới như Anh, Đức, Thuỵ Điển và nhiều nước phương Tây về đất nước, con người Việt Nam, về những kinh nghiệm của Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ... Dù vậy, GS, TS. Ivo Vasiljev nhớ mãi lần nhận trách nhiệm phiên dịch cho đoàn đại biểu Chính phủ Tiệp Khắc do Thủ tướng Lenart dẫn đầu sang thăm Việt Nam tháng 10-1966. Lúc đó, đoàn đại biểu Tiệp Khắc ở Phủ Chủ tịch cả một tuần lễ và ông gần như có mặt bên cạnh Thủ tướng Lenart khi ông nói chuyện với Hồ Chủ tịch, với Thủ tướng Phạm Văn Đồng. Hồ Chủ tịch đã mời ông ngồi bên cạnh và nói: “Hôm nay chú không cần phiên dịch gì hết vì chú là khách của Bác”. Ông không ngờ Hồ Chủ tịch lại rành rẽ ngôn ngữ nước mình đến thế. Những cử chỉ quan tâm của Bác Hồ với ông tại bữa cơm đó đã gây ấn tượng mạnh đối với GS, TS. Ivo Vasiljev. Ông thấy ở Bác toát lên sự bao dung, cao cả của vị Chủ tịch một nước đang chiến tranh như Việt Nam, một người đang phải lo rất nhiều việc đại sự, mà lại quan tâm đến một nhân viên phiên dịch khiến ông rất xúc động. GS, TS. Ivo Vasiljev nói: “Tôi nghĩ trên thế giới không có Chủ tịch một nước nào có thể làm như thế”. Và cũng từ kỷ niệm in dấu ấn sâu đậm đó, GS, TS. Ivo Vasiljev đã quyết tâm dành thời gian dịch “Nhật ký trong tù” thi phẩm xuất sắc của Hồ Chủ tịch – Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa kiệt xuất sang tiếng Séc. Nhà xuất bản Odeon Tiệp Khắc cho ra đời bản dịch này năm 1985. Tác phẩm đã được đông đảo bạn đọc Séc và Việt Nam đánh giá cao.

Về cống hiến của GS, TS. Ivo Vasiljev với văn hóa Việt Nam, xin liệt kê sơ lược một số dấu ấn chính như sau: Trong khoảng thời gian từ năm 1982 đến 1989,  GSTS. Ivo Vasiljev đã viết nhiều bài báo nói về sự nghiệp hợp tác lao động giữa Việt Nam và Tiệp Khắc đăng trên một số tờ báo của Tiệp và một số bài đã được đăng trên Báo Nhân Dân; Năm 1985-1986 hoàn thành công trình “Tìm di sản văn hoá của người Việt cổ” bằng tiếng Séc và được Viện Dân tộc học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Cộng hòa Séc xuất bản năm 1999; Tháng 5 năm 1990, nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, GS, TS. Ivo Vasiljev đã được Bộ Ngoại giao Cộng hoà Liên bang Séc và Slovakia cử sang Việt Nam dự các hoạt động nhân dịp này và đã đọc tham luận bằng tiếng Việt tại Hội thảo do Chính phủ Việt Nam phối hợp với UNESCO tổ chức với chủ đề Danh nhân văn hoá Hồ Chí Minh. Trong bản tham luận của mình, GS, TS. Ivo Vasiljev đã đi sâu vào phân tích câu nói nổi tiếng của Hồ Chủ tịch: “Không có gì quí hơn độc lập, tự do”. Từ năm 1997 đến năm 2000, GS, TS. Ivo Vasiljev tham gia trực tiếp công trình khai quật và nghiên cứu tàu cổ đắm tại vùng biển Cù lao Chàm (Hội An - Quảng Nam); Năm 2006, GS, TS. Ivo Vasiljev phối hợp cùng Đại sứ quán Việt Nam tại Cộng hòa Séc dịch từ tiếng Việt sang tiếng Séc cuốn sách “Việt Nam tiềm năng và cơ hội hợp tác”. Đây là cuốn cẩm nang rất có giá trị cho các nhà doanh nghiệp của Cộng hòa Séc đã, đang và sẽ đầu tư vào Việt Nam.      

Lê Thanh Bình

Nguồn ĐĐK

Ảnh trong bài: Nếu không ghi thêm, tất cả các ảnh trong bài này chỉ mang tính minh họa và có bản quyền như nguồn tin gốc đã đưa.

Tin liên quan

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo