Kinh doanh

7 công việc đầu tiên trong đời và những trải nghiệm đáng kinh ngạc của một ông chủ Việt

Cập nhật lúc 18-08-2016 16:07:45 (GMT+1)
Trào lưu 7 công việc đầu tiên đang thu hút giới trẻ. (Ảnh: Facebook)

 

Không chỉ đơn thuần kể ra 7 công việc đầu tiên trong cuộc đời, trào lưu First seven jobs còn mang lại cho những bạn trẻ cơ hội để chia sẻ và học hỏi kinh nghiệm từ nhiều người trẻ khác. 


First Seven Jobs được nhiều người yêu thích và hưởng ứng bởi nó là một trào lưu vô cùng ý nghĩa. Nó khiến người ta nhớ lại những ngày đầu bước vào đời. Bạn không chỉ đơn thuần kể ra 7 công việc đầu đời mà còn là dịp nhìn lại còn đường sự nghiệp từ những thất bại đến bức đường dẫn tới thành công. Để đạt được những gì đang có như ngày hôm nay, bạn chắc chắn đã trải qua những khoảng thời gian khó khăn nhất định.

Qua mỗi giai đoạn, chúng ta sẽ lại rút ra được một bài học kinh nghiệm quý báu cho những chặng đường sự nghiệp tiếp theo.

Trong số vô vàn những First Seven Jobs của cộng đồng mạng, có không ít những chia sẻ thực sự hay và mang nhiều ý nghĩa.

Mới đây, bài viết First Seven Jobs + 2 của Facebook-er Phạm Luân khiến khá nhiều người "gật gù" tâm đắc. Vượt quá con số 7của thử thách trên mạng xã hội, anh Luân nhớ lại 9 công việc đáng nhớ nhất trong những ngày đầu bước chân ra xã hội. Những chia sẻ của anh không chỉ đơn thuần là liệt kê ra công việc đầu tiên trong đời mà mỗi nghề lại là một câu chuyện và những bài học kinh nghiệm quý giá được rút ra trên con đường sự nghiệp của một chàng trai trẻ từ từ khi còn ngồi trên ghế của giảng đường đại học. Sau những năm tháng lăn lộn với đủ nghề, anh Luân hiện đang làm chủ dự án Phadin Coffee Roasters.

Hãy cùng Vntinnhanh khám phá 9 công việc đầu đời và bài học kinh nghiệm được rút ra từ một startup trẻ.

Việc thứ 1 - Bán phụ kiện điện thoại

Mình nhớ năm đó bắt đầu vào năm 2, ông anh mình ở Điện Biên làm nhà nước, ổng mở thêm cửa hàng điện thoại di động ở một huyện miền núi sâu và xa. Một lần mình về quê ăn tết, mình hỏi ông ấy:  

- Giá cái sạc điện thoại này bán ra bao nhiêu tiền vậy anh?

- Anh bán khoảng 50.000.

- Mỗi tháng anh bán bao nhiêu cái?

- Khoảng 30 cái  

- Vậy anh nhập khoảng bao nhiêu?

- Khoảng 30.000.

Ngay đầu tuần, sau mình ra chợ trời, mua theo lô 6.000/cái, gửi xe thêm 1000/cái. Hàng giống y hệt mẫu mã và chất lượng. Vậy là thi thoảng ổng cho mình vài triệu vào tài khoản ngân hàng vì công đi buôn cho anh.    

Bài học nhận ra:

- Khi bạn làm được những việc bạn cho là dễ nhưng người khác cho là khó và không thể làm được, công sức của bạn được bù đắp rất cao.

- Phi thương bất phú.

 

Để tìm ra một công việc phù hợp với bản thân không phải là dễ dàng. Với mỗi việc, chúng ta lại rút ra được nhiều bài học quý giá. (Ảnh: marketingland)

Việc thứ 2 - Bán và sửa chữa điện thoại

Sau tết, ông ý bảo:

- Anh bán phụ kiện cũng lãi nhưng anh thấy bán điện thoại Tàu với sửa chữa điện thoại còn lãi hơn.  Mà dạo này khách hỏi nhiều lắm. Anh bận công tác nên ko đi xuống học được, thôi chú ở đó đi học sửa chữa điện thoại đi, anh cho tiền học rồi hè về dạy lại cho anh. Thêm nữa sau này học xong về quê làm, có thêm nghề tay trái, không bao giờ lo vợ con chết đói.    

Nghĩ cũng xuôi, nên mình đi đăng ký học nghề ở chỗ trung tâm Hải Đăng - ngõ 72 Nguyễn Trãi, học cùng mấy anh với mấy thầy có kinh nghiệm, cũng khò hàn lắp ghép IC, câu mạch trên main như ai.  

Hè về, bắt xe khách lên huyện chỗ ông anh làm 1 tháng. Khách đến:

- Loa hỏng, gọi đến không nghe được. Tháo máy ra, thấy loa bẩn, lấy chổi vệ sinh, xong lắp lại được 100.000

- Rơi xuống đất, hỏng màn hình, bật không lên. Tháo máy ra, thấy đứt cáp nối màn hình với main - thay cáp được 300.000.

- Mình gọi điện nói mà đầu kia không nghe thấy. Tháo máy ra, thay mic được 150.000 (cái mic mua có 6000)    

Rồi lại thêm món bán điện thoại Tàu:

- Mua 1 triệu được 2 cái - bán 1 triệu 8 một cái.

- Thẻ 512Mb: mua 60.000/ cái - bán 200.000/cái.

Nhạc để sẵn trong máy, khách đến chỉ cắm vào máy tính, ấn copy và paste - đợi 2 phút có 20.000, ngày có khoảng 5-7 khách.

Tất nhiên cũng gặp vài tình huống khó, hôm đấy có ông khách đến đưa mình cái thẻ nhớ bị virut, nghe nhạc vẫn được nhưng cắm vào máy thì lỗi, rút ra cho vào máy tính không nghe được nhạc tiếp. Mình cãi chày cãi cối là thẻ của anh hỏng, không phải tại em.

Đúng lúc đấy ông anh đi làm về, mở tủ lấy cái thẻ nhớ mới tinh và copy nhạc cho khách. Ông khách xem chừng hả hê lắm, còn mình thì mặt đỏ tía tai, hỏi ông anh: "Tại sao lại làm thế, làm như thế là mình thiệt 200.000 anh biết không?"

Ổng bảo thể này: "Thứ nhất, ông khách ấy đúng vì ông ấy đưa cho chú cái điện thoại với cái thẻ nhớ nghe được nhạc, chú cầm và đưa cho ông ấy cái máy điện thoại với thẻ nhớ không nghe được nhạc. Có thể không phải lỗi của chú nhưng mình phải chấp nhận đền để hài lòng ông. Thứ hai, với khách hàng họ đi cop nhạc và được thẻ nhớ mới 200.000, còn mình chỉ mất 60.000 tiền nhập, được 20.000 tiền công vậy nên mình chỉ mất 40.000. Với uy tín của cửa hàng và tỉ lệ rủi ro trên doanh số thì 40.000 là quá rẻ và hoàn toàn chấp nhận được.

Bài học nhận ra:

- Nắm bắt xu thế thị trường và hớt váng lúc thị trường hot nhất luôn là cách làm giàu nhanh nhất.  

- Đã kinh doanh thì phải luôn dũng cảm và chấp nhận đương đầu với rủi ro.

- Khách hàng luôn đúng theo bất kỳ cách gì họ nghĩ.

- Mất 1 khách hàng không tiếc, tiếc nhất là mất những mối quan hệ và ấn tượng tốt đẹp của họ về thương hiệu.

Việc thứ 3 - Bán gói tư vấn phong thủy nhà

Sau kỳ nghỉ hè đó, máu kinh doanh ngấm vào đầu. Mình học ngành tài chính ngân hàng - nhưng lại máu kinh doanh nên mình tìm mọi cách để xin được bố mẹ cho học thêm ngành quản trị doanh nghiệp. Thế là bố mẹ đồng ý, với lý do đại loại như là: "Sau này có 2 bằng về quê dễ xin việc."  Một lần mình có hỏi thầy giáo là:  "Em học quản trị doanh nghiệp, nhưng ra trường có mấy ai học xong thành "dám đốc" luôn đâu thầy. Vậy bây giờ, em nên bắt đầu từ đâu ạ?"

Thầy bảo: "Thường bán hàng là vấn đề lớn nhất doanh nghiệp gặp phải, nếu không bán được hàng thì cũng chẳng có doanh nghiệp để làm giám đốc em à. Vậy nên đa số các bạn làm giám đốc thầy gặp đều đi lên từ bán hàng."

Vậy là quyết định chọn lĩnh vực bán hàng để theo đuổi. Sau khi nghe thầy bảo, mình hào hứng lên mạng up CV tứ tung,  hồi đó vào một website tìm việc spam hồ sơ, cứ chỗ nào kêu tuyển sales partime là mình apply. Cuối cùng một ngày đẹp trời có cuộc gọi đến mời đi phỏng vấn vào công ty chuyên tư vấn phong thủy nhà ở. Đến phỏng vấn thì được nhận luôn.

Ngày đầu, anh trưởng phòng vứt cho một đống sách phong thủy, kêu tự tìm hiểu. Sau một tuần sau cũng chẳng thấy anh trưởng phòng giao việc gì, cũng chẳng dạy dỗ gì, chỉ bảo đến công ty tìm hiểu sách vở. Đã vậy mình lục tung sách vở lên, mượn một đống mang về, lên mạng search thêm thông tin để tìm hiểu. Mình nhớ có quyển hay nhất là Phong thủy bát trạch và huyền không học của tác giả Kép Nhựt. Các bạn nào muốn tự xem được phong thủy cho nhà mình chỉ cần học cuốn này là làm được.    

Tuần tiếp theo, công ty đưa ra chương trình khuyến mại: Tư vấn phong thủy miễn phí. Công ty đưa cho bản hồ sơ mẫu chung chung, kiểu gửi cho khách, đảm bảo khách đọc xong cũng chả hiểu gì. Khách hàng sẽ phải nhờ công ty mời thầy phong thủy tư vấn.

Sau đó bắt mình tự đi gặp khách hàng, tự nhảy vào đo nhà họ, dùng la bàn vẽ lại sơ đồ, rồi tự về đổi tên khách hàng trong hồ sơ đó rồi gửi lại cho khách với nội dung chuyên gia phong thủy của bên em tư vấn đấy. Chị muốn tư vấn kỹ hơn thì sử dụng dịch vục của bên em nhé.    

Thấy cái bản hồ sơ ấy không khác gì lừa dối khách hàng. Đi đo nhà họ xong chả giúp gì được cho họ, lại đưa cho họ mấy tờ giấy, có khác gì lừa người ta đâu. Đã vậy mình tự lục sách ra, gõ lại "hồ sơ tư vấn phong thủy" theo mẫu, cũng vẽ sơ đồ, cũng đông tứ trạch, tây tứ mệnh, chia cung phục vị, diên niên, phúc đức, lục sát,... dày mười mấy trang giấy. Xong gửi cho khách thay cho bản hồ sơ của công ty.     

Khách mừng lắm, nhận bản hồ sơ đó xong cảm ơn rối rít, không thấy khách gọi lại nhờ mình giới thiệu "thầy phong thủy". Mình gọi cho khách, khách bảo: "Bên em tư vấn như vậy là chu đáo rồi, tạm thời chị chưa có nhu cầu tư vấn thêm. Cảm ơn em nhiều nhé."

Hôm sau, họp lại mình đưa bản photo hồ sơ đó cho sếp xem, sếp bảo:

- Ai làm cái này? - Ông tròn mắt.

- Em tự lên mạng tìm thông tin, tự làm đấy ạ!

- Mày làm thế này thì làm hết việc của thầy rồi em, còn gì đâu để mà tư vấn cho khách.   

Mình ngậm ngùi đi về, vậy là làm tốt quá cũng là một cái tội.  Xong làm việc hơn một tháng, chả bán được hợp đồng nào, cũng chẳng thấy sếp đào tạo gì. Toàn tự đi tự đến, tự học, tự về. Lương thử việc có hơn 1 triệu mà anh giám đốc đi ô tô to đùng, nhà ở khu đô thị cao cấp lại nợ lương của 2 anh em sales.  Mình nghĩ, đi làm chả được học gì lại còn bị nợ lương, thế là mình xin nghỉ việc.

Bài học nhận ra:

- Thời đại này, kiến thức không còn là bí kíp nữa, bí kíp là làm thế nào để có được kiến thức.

- Dù có vất vả đến đâu, cũng không bao giờ được chậm lương của anh em chung lưng đấu cật với mình. Lúc sướng thì càng không được.

- Những năm đầu đời là lúc tích lũy kinh nghiệm và kiến thức, lương = học phí để có kinh nghiệm + lương. Nếu thấy không đúng với giá trị của bản thân mình thì đừng làm nữa.

 

"Kinh nghiệm là thầy của mọi thứ." (Ảnh: blogspot)

Việc thứ 4 - Bán sơn tường

Đang nghĩ chắc mình không hợp với bán hàng. Thôi ở nhà tập trung đi học có thêm kiến thức đã, đang nghĩ vậy thì có điện thoại gọi tới mời đi phỏng vấn. Yêu cầu thời gian linh động, không cố định, miễn có doanh thu là được.

Mình đi học ngày 2 ca, nghỉ chiều thứ 4, 6, 7 và chủ nhật, thêm đoạn từ 5 - 6h tối nữa. Thôi thì cứ đi cho "có kinh nghiệm đi phỏng vấn".

Lần này là bán sơn tường. Hôm đầu tiên đi phỏng vấn, mình được nhận luôn, hôm sau công ty làm lễ khai trương, đi nhậu khí thế. Sếp bảo: "Anh sẽ đào tạo các chú thành chuyên gia bán hàng trong ngành sơn này. Còn lương thì theo doanh thu, thời gian không cố định không có lương cứng nhé."      

Thấy cũng được, đằng nào mình vẫn được bố mẹ nuôi, thôi đi làm cho có kinh nghiệm. Thấy bảo được đào tạo khí thế, thôi thì thử xem sao. Mình đi từ nhà đến công ty cũng gần 13km. Cả đi cả về 26km, mà cái đường đi năm ấy đang làm, hôm đi phỏng vấn về nước ngập nguyên bánh xe, quần đen chuyển thành quần vàng, áo ướt sũng. Nhưng thôi kệ, đang học làm "salesman" cơ mà.

Sếp đào tạo thật, nhưng đào tạo một ngày về cái sơn gì đó, chẳng có thương hiệu. Sau đó bảo: "Báo giá đây, kẹp file đây, tờ rơi đây, công ty chiết khấu cho em 15%, em chiết khấu cho khách lại bao nhiêu % thì tùy em, phần chênh lệch của em. Từ mai em không cần đến công ty nữa, một tuần đến 1-2 lần thôi. Em đi thị trường đi, gặp khách hàng đi nhé."

Vậy là mình bắt đầu, hôm nào nghỉ thì xách xe máy đi quanh nhà mình ở. Hôm nào đi học thì hết giờ, mang xe chạy loanh khu mình học. Gặp nhà nào đang xây hoặc chưa xây cũng gặp chủ nhà gửi báo giá và xin số điện thoại. Ròng rã gần 2 tháng trời mà chẳng bán được đơn hàng nào. Sếp thì lúc nào cũng hỏi:  

- Em có đi thị trường không?  
- Em có đi và đi rất nhiều ạ.

- Em có gửi báo giá và giới thiệu sản phẩm với khách không?
- Em có gửi và giới thiệu cho khách.

- Em có gọi cho khách không?
- Em có gọi nhưng khách bảo có chỗ mua rồi hoặc ko nghe máy.

- Vậy em chưa tìm được đúng khách hàng. Mai em lại đi thị trường tiếp nhé.   

Sang tháng thứ 3, đi mãi mà chẳng bán được đơn hàng nào. Trong khi các anh em cùng công ty vẫn túc tắc bán bán được vài công trình dựa trên mối quan hệ. Mình chán quá, nghĩ chắc do mình chưa có kinh nghiệm, chắc mình không làm sales được rồi. Suốt ngày nằm thở dài than trách bản thân.    

Thấy đọc trên mạng bảo, làm sales thì phải chịu khó, chịu khổ, chịu đi thị trường. Tan học, mình lại lấy xe, lấy báo giá đi thị trường tiếp. Lần này, mình đi gặp một chú khách hàng. Lúc ý 6h tối, chú ý cũng rảnh nên thấy mình kiểu sinh viên đi chào hàng, chú ý ngồi nói:  

- Chú thấy mày cũng chăm chỉ làm việc, lại còn trẻ nên chú chỉ cho mày mấy thứ: Đây là báo giá của hãng sơn D. cho chú này. Sơn này có thương hiệu, giá tương tự mà chiết khấu 15%. Trong khi hãng sơn của mày bán chả có thương hiệu gì, có chiết khấu 15% như hãng D. chú cũng chẳng mua. Mày về hỏi sếp mày cho chú một lý do hợp lý để chú mua sơn của mày thì chú sẽ mua cho mày. Nhớ nhé, phải có lý do hợp lý để mua sơn của mày đấy. Chiều mai giờ này chú vẫn ở đây. Mày đến trả lời cho chú. Nếu hợp lý chú sẽ mua cho mày.    

Thế là cả quãng đường về nhà, mình nghĩ, sếp cho 15% chiết khấu, vậy mà hãng khác nó cũng chiết 15%. Trong khi đó sản phẩm chả có lợi thế cạnh tranh gì. Thế thì mình bán kiểu gì? Hôm sau đến hỏi sếp, sếp bảo đấy là vì: "Em chưa có kỹ năng bán hàng".

Làm 3 tháng rồi mà vẫn chưa có kỹ năng bán hàng, chắc chắn mình không hợp làm sales rồi, thôi nghỉ. Đi học tiếp, học xong về quê làm cho nhàn. Đỡ mệt, đỡ phải nghĩ và đỡ nhục. Hôm sau đến cảm ơn chú chủ nhà. Nhưng chú ý không có ở đấy, và mình cũng không còn gặp lại chú ấy nữa.

Bài học nhận ra:

- Bán hàng ở miền núi thì dễ, chứ bán hàng ở Hà Nội không hề đơn giản.

- Nếu sản phẩm không có lý do hợp lý để khách hàng mua nó thì lỗi không phải tại bạn. Lỗi tại sếp bạn không biết chọn sản phẩm để bán mà thôi.

- Không nghiên cứu thị trường mà cứ cắm đầu đi thực hiện thì kết quả cực kỳ đau đớn. Nửa năm sau, công ty của anh sếp đó phá sản.

 

"Trong mỗi khó khăn đều có cơ hội." (Ảnh: impactmarketingservices)

Việc thứ 5  - Vẫn là đi bán sơn

Sau đó mình lại quay lại đại học đi học tiếp với tinh thần "học xong quyết tâm về quê lập nghiệp". Một tháng sau, nhà cô bạn gái cũ của mình ở xây nhà. Cô ấy biết mình có kinh nghiệm bán sơn, muốn hỏi mình xem mua sơn ở đâu tốt và đi chọn mua sơn hộ cô ấy.

Thế là mình lên mạng tìm kiếm, xem nhà nào bán sơn tốt. Thấy một nhà đăng tin lên bán bán sơn D. chiết khấu 18%. Mình lấy xe phi thẳng đến, gặp anh sales bên đó. Sau một hồi được anh tư vấn rành mạch kiểu nhà bao nhiêu mét, cao bao nhiêu, có chống thấm không... Rồi anh tư vấn chính xác diện tích sơn là bao nhiêu, bao nhiêu thùng loại này, bao nhiêu thùng loại kia, loại này cao cấp phù hợp thế này, loại kia phù hợp thế kia...

Lại chốt quả chiết khấu 18% cao nhất thị trường lúc đó nên mình mua luôn. Sau khi mua xong, anh ấy hỏi mình đang làm gì, bảo thấy mình cũng hợp với làm sales, lại có kiến thức, ông rủ rê mình đi bán sơn part time cho ông luôn.

Suốt đường về, đầu óc cứ mông lung:

- Mình đi bán sơn mà mình không thể mua được sơn của công ty mình đã làm cho mà phải mua của người lạ?

- Sao một người "bán được sơn cho người đã từng đi bán sơn" lại bảo mình là phù hợp và có thể đi bán sơn?

- Mình có nên thử lần nữa không?   

Và mình quyết định gọi lại cho anh ấy và quyết định thử lần nữa. Ngay ngày đầu quay lại nghề cũ, mình đã ký được luôn một hợp đồng gần 30 triệu. Ngày anh ấy đặt hàng, mình không mừng vì có hoa hồng bán hàng, mình mừng vì mình không kém cỏi như mình nghĩ và mình hoàn toàn có thể làm salesman.

Bài học mình nhận ra:

- Việc ngày hôm qua không làm được, không có nghĩa là ngày mai không làm được. Quan trọng là bạn có muốn làm thêm một lần nữa hay không.

- Điều đáng sợ nhất trong những năm tháng còn trẻ, đó là bạn chọn nhầm thầy để học, chọn nhầm sếp để theo, chọn nhầm công ty để cống hiến.

- Chỉ cần khách hàng có 1 lý do để  mua sản phẩm, tức là bạn đang có một cơ hội bán hàng.

Việc thứ 6  - Bán Timeshares

Sang năm 4 đại học, mình được nghỉ học để đi thực tập. Một ngày đẹp trời, ông anh hàng xóm ở quê, giới thiệu cho một anh bạn thân đang làm Sales Manager cho 1 công ty nước ngoài. Đang xây dựng đội ngũ bán hàng ở Việt Nam để triển khai một resort 5 sao ở Nha Trang theo mô hình Timeshares. Thế là mình may mắn được ông anh "bảo kê" cho vào team sales của ông ý.

Được học hỏi là ưu tiên hàng đầu, vì vậy mình tạm dừng công việc bán sơn để theo đuổi nó. Bạn có hiểu cảm giác một ông sinh viên năm 4 đại học, được nhận vào làm việc cho một công ty nước ngoài. Lại còn làm đại diện bán hàng nữa chứ. Hàng ngày quần đen áo trắng, sơ vin đi làm như dân công sở, chuyên nghiệp và oách phải biết.

Công ty của mấy bác Do Thái nên đào tạo bài bản và chuyên nghiệp lắm. Đồng nghiệp toàn trai xinh gái đẹp nữa. Sau 1 tháng training thì bắt đầu đến lúc phải lao ra bán hàng tại hội thảo:  

- Khách hàng là chủ doanh nghiệp hoặc tầng lớp thượng lưu trong xã hội.

- Sản phẩm là thứ trước khi họ gặp bạn, họ không biết nó là cái gì?

- Không bán hàng sau hội thảo, không chào hàng thêm sau khi khách đi về.

- Và sản phầm thuộc phân khúc cao cấp giá từ 150 triệu - 300 triệu.

- Sau 2 tiếng từ lúc gặp khách hàng, bạn phải thuyết phục được họ rút tiền đặt cọc. Họ về mà không đặt cọc - bạn thất bại.

Nghe hơi kỳ kỳ nhưng Tây nó đào tạo ác thật. Nhiều người bán được và mình cũng bán được. Lý do hồi đó nghỉ việc là vì sếp, sếp cam kết trong 2 tháng nếu không giúp tất cả mọi người trong team (10 người) có đơn hàng thì sếp sẽ xin nghỉ việc. Cuối cùng còn 2 người trong team bán mãi không được đơn nào. Vì vậy sếp giữ đúng lời hứa, sếp xin nghỉ việc. Sếp đưa mình vào, sếp dạy dỗ mình, sếp nghỉ mình không có hứng với công việc nữa, không bán cái này thì bán cái khác, vì thế nên mình cũng nghỉ theo.

Bài học mình nhận ra:

- Nhiều việc mình tưởng như không thể nhưng chỉ cần lòng tin và cố gắng hết mình, mọi thứ đều có thể.

- Muốn bán được hàng thì phải giỏi nhưng muốn bán được rất nhiều hàng thì phải đào tạo được người giỏi.

- Khi bạn đã biết bán hàng, không quan trọng bạn bán sản phẩm gì, quan trọng là bạn với ai và hoa hồng là bao nhiêu.

- Tiền bạc không phải là vấn đề, nhân nghĩa mới là điều quan trọng nhất. Có thể bạn mất đi một cơ hội công việc tốt nhưng bạn sẽ có một cố vấn cao cấp và hoàn toàn miễn phí.

 

(Ảnh: gandeste-pozitiv.ro)

Việc thứ 7 - Bán thẻ sở hữu kỳ nghỉ

Vài tháng sau, bà chị cùng team sales ngày cùng rủ rê sang bên công ty mới này làm. Bên này lương cao đãi ngộ tốt, lại được bán sản phẩm gần giống với sản phẩm hồi đó mình đã học. Cơ mà vẫn gọi điện hỏi sếp cũ, xem có nên đi làm hay không? Vì bên này là đối thủ cạnh tranh gián tiếp với công ty cũ. Sếp bảo nên đi vì em còn trẻ, nên học hỏi thêm.  

Thế là nộp CV đi phỏng vấn, tất nhiên là được nhận, vì ngành này mới ở Việt Nam mà mình thì cũng có khả năng bán được hàng.

Học chưa xong đại học, chưa có bằng, chỉ có mỗi CV. Công việc là Sales Consultant, làm việc ở văn phòng hạng A của một tòa nhà cách bờ hồ 50m, lương cũng ngất ngưởng (có tháng bán được hơn 25 triệu). Suốt ngày ăn ngon mặc đẹp, com lê đi làm. Hồi ý công việc đấy đúng là mơ ước của bao nhiêu bạn cùng thời.

Lại còn được vào Sài Gòn đào tạo bởi mấy bác chuyên gia bán hàng người Tây nữa. Mình nhớ lần đó vào Sài Gòn, mình có tiếp một cặp vợ chồng khách hàng, anh người Đài Loan, là giám đốc khu vực miền nam của một ngân hàng, chị người Việt là CEO một công ty đa quốc gia. Sau hơn 2 tiếng chia sẻ với anh chị về sản phẩm và làm hết các công việc thuộc về nghĩa vụ với công ty,  mình khuyên anh chị không nên mua sản phẩm vì đã mua một cái tương tự ở Thái Lan rồi, mua thêm phí lắm. Có lẽ vì vậy mà anh chị chia sẻ với mình rất nhiều.

Chị đoán mình khoảng 27 tuổỉ. Khi mình giới thiệu là mình 22 tuổi, anh chị rất ngạc nhiên và nói là: " Anh/Chị có chút chia sẻ thật lòng với em, nếu những người bằng tuổi em mặt bằng chung trên thang điểm 10 là 3-4 thì em đã đạt đến mức 7-8 rồi. Cố gắng lên một chút là được.  Nếu sau này em học tốt tiếng Anh rồi chắc chắn em sẽ ở một vị trí khác, cao cấp hơn và thành công hơn.''

Giờ mình 28 tuổi và chưa học tốt tiếng Anh nên chưa thành công. Chắc anh chị ấy đúng.    

Ấy vậy mà sau đó 3 tháng mình vẫn nghỉ việc. Lý do thứ nhất là ham đi phượt. Lương cao, công việc áp lực nên tuần nào cũng đi phượt. Có nửa năm làm cho bên ý mà đi hết 26 tỉnh miền Bắc luôn. Lý do thứ hai là mất niềm tin vào sản phẩm. Sản phẩm mà mình tư vấn nhiệt tình, khách hàng mua xong và trải nghiệm sản phẩm không giống mình tư vấn. Thấy xấu hổ, không dám gặp lại khách hàng. Không thoải mái với lương tâm nên nghỉ.

22 tuổi, mình nghĩ rằng mình được bố mẹ cho ăn học, được đào tạo bài bản. Đời mình thiếu gì cách để kiêm tiền, kiếm được tiền mà không thoải mái thì không làm.    

Bài học mình nhận ra:

- Trước 25 tuổi (với nhiều người có thể là trước 30) không phải là lúc để kiếm tiền, đó là lúc lao đi và học hỏi về thế giới. Khi học hỏi đầy đủ, tiền sẽ tự tìm đến với bạn  

- Ai cũng có những kiến thức và core skill (kỹ năng thiết yếu). Tập trung vào nó, phát triển nó lên và không ngừng học hỏi để trở thành chuyên gia trong lĩnh vực đó, chắc chắn sẽ có thành quả.

- Mình không bán sản phẩm cho khách hàng, mình giúp khách hàng hài lòng hơn khi có sản phẩm đó. Nếu nó không giúp được họ điều đó, mọi việc mua bán trở thành vô nghĩa và lừa dối.

Việc thứ 8 - Lau tủ trưng bày cho công ty thuốc lá

Hồi làm bán thẻ sở hữu kỳ nghỉ, mình làm ca hơi ngược đời từ lúc 1h chiều đến 10h đêm. Thế là rảnh buổi sáng, ông anh hàng xóm lại rủ rê mình qua đi làm nhân viên trợ lý Trade Marketing. Nghe thì hoành tráng nhưng công việc chi tiết là đảm bảo sạch sẽ mấy đồ trang trí của thuốc lá 3 số ở mấy hệ thống cửa hàng bán cà phê và siêu thị H. Đại khái là đi lau tủ với giá kệ ấy mà.

Kể ra cũng buồn cười, sáng thì phải cố mặc bộ đồ nào đó trông lởm lởm để nhập vai cho tốt, ai lại đi mặc sơm mi giày tây, cầm giẻ đi lau tủ ở siêu thị bao giờ.

Chiều thì lại đổi vai com lê, cà vạt lên văn phòng đi "chém gió". Lúc ấy đi làm vì tiền không phải là vấn đề, rảnh không biết làm gì thì đi làm thêm cho bận thôi. Ngoài ra cũng thử lao sang ngành FMCG (nhóm hàng tiêu dùng nhanh) xem ngành này họ làm ăn thế nào.

Mình nhớ có lần mình và ông anh đi lắp kệ trưng bày ở siêu thị, mình ham làm, không cẩn thận nên chở một lúc 12 hộp kệ đèn, cao quá đầu. Đến đoạn phố Huế, ường tắc ngã đổ cả đống hàng xuống đất, vỡ gần hết.

Thế mà ông anh không hề mắng, cũng không nói nhiều, lặng lẽ gắn cùng mình mấy đồ đó vào rồi treo lên, cái nào hỏng anh báo công ty là lỗi do vận chuyển. Vậy đấy, áy náy nhưng không dám mở mồm ra xin lỗi, chỉ biết hì hục làm cùng anh. Buổi trưa mệt quá đi mua cơm bụi về ngồi bệt dưới đất ăn cùng luôn. Thấy mình có lỗi, thấy anh cũng vất vả, nên nghẹn quá, chẳng ăn được cơm. Từ đấy mình luôn lượng sức mình và cân đối giữa tỉ lệ rủi ro và chi phí phải trả khi làm việc.

Bây giờ, mình mở công ty riêng được gần 4 năm, còn anh thì đã lên chức giám đốc vùng với mấy trăm nhân viên bên dưới từ hồi nào rồi.

Bài học nhận ra:

- Cái tôi là thứ quan trọng, đặt cái tôi xuống thấp là điều khó khăn. Nhưng có lẽ đó là phẩm chất của nhiều ông sếp thành công.

- Dám làm việc mà những người ở vị trí của mình không dám làm. Đó là một cách để khác biệt.

- Kết quả là quan trọng nhất, nếu kết quả sai sót mà có thể giảm thiểu hậu quả, hãy cố một cách tốt nhất để giúp đỡ anh em của mình.

- Bạn đến từ đâu không quan trọng. Chỉ cần rõ ràng về điểm đến và dám bước chân đi, không ngại khó, ngại khổ. Chắc chắn sẽ đến đích như ông anh hàng xóm của mình vậy.

Việc thứ 9 - Làm "nhân viên chăm sóc khách hàng trọng điểm" cho một siêu thị M.

Có nhiều người xác định vào M. để tư bản nó bóc lột mình về công sức nhưng bù lại họ sẽ giúp bạn sẽ trở lên cực kỳ chuyên nghiệp và hiệu quả.

Nói chung làm ở M. vui lắm. Lúc nào cũng quần đen áo trắng sơ vin đi làm, trông chuyên nghiệp ác, lại còn được biết đủ thứ, nhìn được tổng quan thị trường gồm ngành hàng nào, ngành hàng ấy vận động ra sao, các kênh phân phối... Mỗi tội mình chỉ là một mắt xích trong hệ thống nên chẳng hiểu sâu cái gì.

Báo cáo thì tơi bời: kế hoạch ngày, kế hoạch tuần, kế hoạch tháng, báo cáo ngày, báo cáo tuần, báo cáo tháng... lúc nào cũng plan, taget, deadline... Đi làm từ 7h30 sáng và về đến nhà lúc 8h30 tối, đều như vắt chanh.

Hồi đó mình làm cho M. của Đức, giờ chuyển cho Thái Lan không biết còn bóc lột như ngày đó không. Sau 3 tháng, mình hết thử việc, được nhận, nhưng xin nghỉ để về quê lập nghiệp. Vì hồi đó nghĩ là ở Hà Nội làm thuê mãi chả biết bao giờ mới giàu để cưới vợ. Thế là thôi, về quê kiếm cái gì đó làm ăn, giàu rồi thì sẽ quay lại Hà Nội.

Đây là công việc cuối cùng trước khi mình về quê và khởi nghiệp trong ngành cà phê.

Bài học mình nhận ra:

- Muốn làm to thì phải chuyên nghiệp.

- Mỗi sáng thức dậy, mình sẽ muốn đi làm khi mình yêu thích công việc và hãnh diện về công ty, về thương hiệu mà mình phụng sự.

- Nhiều bài học lắm, nhưng giấu. Sau này già kể tiếp.

Và còn n công việc nữa chưa kể. Sau một vài năm đi làm và khởi nghiệp kinh doanh mình nhận ra những thứ bên trên đều là những thứ đọc trong sách có sẵn hết ấy, chẳng phải mình nghĩ ra đâu nhưng cứ phải lao ra đời mới thấm được, chứ học thuộc lòng trên giảng đường đại học thì chỉ để đó thôi.    

Bây giờ công ty mình cũng gần 2 chục người, mình phải có trách nhiệm hơn với cổ đông, với hội đồng quản trị, với anh em đồng nghiệp, với khách hàng.

Mình vẫn gặp những vấn đề về quản trị, vẫn thiếu kỹ năng chưa hiệu quả trong công việc. Mình vẫn đang phải nuôi dưỡng những kiến thức về cà phê, về sales, về marketing và kỹ năng quản lý, điều hành, hoạch định, đồng thời tìm cách truyền đạt và hướng dẫn cho những người anh em đi cùng mình.  

Điều đó cũng khó như ngày này 7 - 8 năm về trước vậy.  Tuy nhiên, mình tin là chỉ cần dám "dream big dreams" và quyết tâm biến nó "make them come true" thì mọi thứ sẽ ổn.

Nguồn: Facebook Phạm Luân/ vntinnhanh.vn

Ảnh trong bài: Nếu không ghi thêm, tất cả các ảnh trong bài này chỉ mang tính minh họa và có bản quyền như nguồn tin gốc đã đưa.

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo