Tín ngưỡng

Mâm cơm cúng và bản điếu văn cầu siêu ở 'phố liêu trai'

Cập nhật lúc 01-11-2013 13:34:00 (GMT+1)
Người dân địa phương đã lập ra miếu thờ những linh hồn vất vưởng.

 

Mặc dù những cuộc thảm sát, chết chóc đã chìm sâu vào ký ức của lịch sử, nhưng những người dân sống ở khu phố Long Tiên, thị trấn Tiên Yên (thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh) vẫn ám ảnh về những cái chết ở Khe Tù. Họ đã thờ cúng, cứu rỗi những linh hồn thất lạc... với mong muốn để lại phúc đức cho con cháu đời sau.


Từ những giai thoại

Khu vực cạnh bệnh viện cổ thời Pháp ở phố Long Tiên được mệnh danh là "phố liêu trai" cũng bởi rất nhiều câu chuyện kỳ bí xảy ra tại đây. Theo các cụ kể lại, khi thực dân Pháp chiếm đóng tại khu vực hoang vắng này, đã dựng nên hệ thống nhà tù Khe Tù. Chúng đã biến nơi đây thành mảnh đất đầy chết chóc. Hằng ngày người dân địa phương vẫn thường xuyên phải nghe tiếng súng nổ, tiếng đả đả chế độ của những tù binh bị xử tử. Ông Lương Quốc Chung, 88 tuổi là người dân sống cạnh khu vực Khe Tù nhớ lại. Hồi còn bé, ông có được chứng kiến những cảnh đầu rơi, máu chảy ở Khe Tù.

Sau hơn 60 năm khi thực dân pháp cuốn gói khỏi Khe Tù, những người dân ở Khe Tù vẫn chưa nguôi ám ảnh. Những người dân địa phương cũng không thể giải thích được hiện tượng kỳ lạ xảy ra ở "phố liêu trai" này. Có những vị khách phương xa đến chơi hoặc những đoàn người đến tìm hài cốt của người thân đều gặp những hiện tượng rất kỳ lạ mỗi khi ngủ lại qua đêm. Có người đang ngủ thì bắt gặp hình ảnh ma trơi, người yếu vía thì bị bóng đè. Từ đó, người lạ đến khu vực này thường không dám ngủ lại một mình mà phải rủ 2 - 3 người ngủ cùng.

 

Ông Lương Quốc Chung cho rằng, những người dân ở quanh Khe Tù vẫn giữ tục lệ thờ cúng những linh hồn vất vưởng.

Ông Chung cho hay: Có rất nhiều những hiện tượng kỳ quái đến bây giờ vẫn chưa có lời giải đáp. Có nhiều đi người đã trót xâm phạm đến khu vực này mà bị ốm li bì, chữa trị không khỏi? Đó là trường hợp anh T. ở thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh. Một lần anh đến chơi nhà người quen ở phố Long Tiên. Anh T. vô tình chặt một gốc cây ở trong di tích Khe Tù mà không thắp nhang xin phép. Mấy ngày sau, anh ốm nằm liệt giường. Gia đình chạy chữa thuốc thang mãi vẫn không khỏi. Gia đình đi xem bói mới biết, con mình phạm phải đất thiêng. Họ đã đến Khe Tù làm lễ mong thần linh xá tội, xin vía. Khi người thân trở về nhà thì thấy anh T. đã đi lại bình thường.

Ông Chung còn kể cho chúng tôi nghe rất nhiều câu chuyện kỳ lạ đã từng xảy ra ở khu vực này. Có những người sống ở các khu phố lân cận cũng đã từng nhìn thấy những cảnh tượng lạ. Có người đang nằm ngủ bỗng có cảm giác chiếc giường dựng đứng. Có người cho rằng, do việc dựng nhà bị động mồ mả nên làm ăn thua lỗ, họ đã bỏ quê đi sống ở một nơi khác.

Đến điếu văn cầu siêu thoát?

Năm 2000, người dân địa phương đã xây dựng một miếu nhỏ để tưởng nhớ đến các chiến sỹ cộng sản đã hy sinh ở Khe Tù. Dân làng thay phiên nhau trông nom, hương khói. Vào những ngày rằm, lễ, tết, những hộ dân sống quanh khu vực Khe Tù vẫn tổ chức cúng cho những linh hồn xấu số ở trước cửa nhà. "Từ dạo đó đến bây giờ, tôi vẫn âm thầm tổ chức cầu cúng cho các linh hồn vất vưởng, chưa được người thân đến đón về. Cũng như những người dân nơi đây, thói quen này đã biến thành một tục lệ hết sức độc đáo ở vùng quê này. Thế hệ sau vẫn tiếp nối thế hệ trước giữ gìn tục lệ nhân văn này", ông Chung nói.

Ông Chung cho rằng: Việc cầu cúng chỉ xuất phát từ tâm và sự tự nguyện. Người dân địa phương cũng không lập ban thờ riêng mà chỉ cúng theo nghi thức. Cùng với việc chuẩn bị mâm cơm cúng gia tiên, họ làm thêm một mâm cỗ tương tự để cúng các vong hồn. Theo ông Chung: Việc cúng cũng thể hiện tấm lòng biết ơn công ơn của các chiến sỹ cách mạng đã hy sinh xương máu của mình để đem lại hòa bình, hạnh phúc cho mảnh đất vùng biên này. Họ mong những linh hồn sớm được siêu thoát.

Những mâm cỗ cúng sẽ góp phần giúp cho những linh hồn xấu số cảm thấy được an ủi và siêu thoát. Dưới góc nhìn văn hóa thì việc cầu cúng của những người dân địa phương cũng xuất phát từ quan niệm thờ đá của người Việt Cổ.

Sự hồi sinh của dòng sông “chết”

Người xưa quan niệm rằng, con người sinh ra từ đá và chết đi sẽ hóa thành đá. Vì vậy những người chết chưa xác định được tung tích, chưa được người thân đem về mai táng thì linh hồn họ sẽ không được siêu thoát. Chính vì vậy, khi nhìn thấy những người chết đường chết chợ thì họ sẽ ném  một ít đá để cầu cho những linh hồn bơ vơ được siêu thoát. Theo ông Chung: Ngoài việc cúng cho những người chiến sĩ cách mạng của ta thì họ cũng không bỏ mặc những linh hồn của những người bên kia chiến tuyến. Cuộc chiến dù đúng, dù sai thì cũng là chuyện quá khứ. Hành động thờ cúng cho cả những linh hồn giặc cũng thể hiện tấm lòng nhân đạo của người Việt.

Ngày nay, "con sông máu" đã biến thành dòng chảy hiền hòa. Dòng sông lịch sử đã dần rửa sạch những dấu vết về một thời máu lửa, thay vào đó là bồi đắp phù sa, cung cấp thủy sản, vun đắp hạnh phúc cho những người con đất Mỏ. Hạnh phúc đã hồi sinh ở nơi từng được coi là "ô châu ác địa" của miền biên viễn. Những dấu vết về tội ác chiến tranh cũng dần bị thời gian bào mòn, nhưng hậu thế vẫn không thể quên đi những ám ảnh về tội ác của kẻ xâm lược. Nhưng hậu thế luôn có cái nhìn nhân văn và một tấm lòng nhân đạo hơn.  

Sẽ xây tượng đài tại hầm chứa xác

Chị Nguyễn Thị Thanh Thủy, cáán bộ phòng Văn hóa huyện Tiên Yên cho hay: Để bảo tồn, gìn giữ di tích làm nơi giáo dục truyền thống đấu tranh bất khuất của các chiến sỹ cộng sản thời kỳ chống thực dân Pháp xâm lược, sở Văn hóa - Thể thao & Du lịch tỉnh Quảng Ninh đã phối hợp với UBND huyện Tiên Yên tổ chức hội thảo nhằm lập hồ sơ khoa học đề nghị UBND tỉnh ra quyết định xếp hạng di tích quy hoạch tổng thể khu di tích; phục hội lại nhà tù và máy chém tại vị trí cũ; xây dựng đài tưởng niệm các chiến sỹ đã hy sinh tại Khe Tù ở khu vực hầm chứa xác Khe Tù, bên cổng doanh trại Trung đoàn 42 nên dựng một bia ghi tóm tắt sự kiện lịch sử liên quan tới Khe Tù; đầu tư, tôn tạo, xây dựng khuôn viên để di tích Khe Tù trở thành khu tham quan. Hiện, chúng tôi đang cố gắng thu thập thêm tài liệu, củng cố hồ sơ khoa học để mong được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia.

Nguồn: Hoàng Thế Tào/ doisongphapluat

Tin liên quan

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo