Góc nhìn

Trẻ hóa cán bộ: Đường đi của tiêu cực trong tuyển dụng, bổ nhiệm cán bộ ở Việt Nam

Cập nhật lúc 15-09-2015 13:19:49 (GMT+1)
Tuyển dụng, bổ nhiệm cán bộ trở thành cái gốc của tham nhũng? Ảnh minh họa

 

Lại thêm một bê bối trong bổ nhiệm cán bộ tại Việt Nam, khi bộ máy chính quyền huyện Mỹ Đức (Hà Nội) gần đây, với 13 phòng ban thì có hết 10 người là “anh em, họ hàng” với lãnh đạo huyện. Từ Bí thư huyện, đến Trưởng phòng Tài chính – kế hoạch, rồi phòng Dân tộc học, phòng Quản lý đô thị… Tất cả trở thành một bộ máy khép kín, mà diễn tả theo lối nói chính trị bây giờ là một bộ máy với sự “nhất trí, đồng thuận cao”.


Bổ nhiệm “anh em, họ hàng”

Trước đó, cơ cấu tổ chức của UBND xã Thành Công (Phổ Yên, Thái Yên) cũng được sắp đặt một cách “rất lạ” khi “hầu hết các vị trí chủ chốt trong chính quyền UBND xã như Chủ tịch UBND xã, Phó chủ tịch UBND xã, Trưởng Công an xã đều rơi vào tay con trai, em ruột và họ hàng của ông Dương Đình Sáu – Bí thư Đảng ủy xã.

Ngoài ra còn có trường hợp ở xã Hòa Tâm (Đông Hòa, Phú Yên) khi các chức danh ở xã này đều thuộc về con cháu, dòng họ Đặng, dù có người khi được bổ nhiệm không có “bằng đại học, thậm chí cấp 3”.

Bổ nhiệm “anh em, họ hàng”

Trước đó, cơ cấu tổ chức của UBND xã Thành Công (Phổ Yên, Thái Yên) cũng được sắp đặt một cách “rất lạ” khi “hầu hết các vị trí chủ chốt trong chính quyền UBND xã như Chủ tịch UBND xã, Phó chủ tịch UBND xã, Trưởng Công an xã đều rơi vào tay con trai, em ruột và họ hàng của ông Dương Đình Sáu – Bí thư Đảng ủy xã.

Ngoài ra còn có trường hợp ở xã Hòa Tâm (Đông Hòa, Phú Yên) khi các chức danh ở xã này đều thuộc về con cháu, dòng họ Đặng, dù có người khi được bổ nhiệm không có “bằng đại học, thậm chí cấp 3”.

Những trường hợp nhữ ở huyện Mỹ Đức, xã Thành Công, xã Hòa Tâm là những lớp vỏ đã bóc tách, tất nhiên, sự bóc tách đến từ cơ quan truyền thông – báo chí chứ không phải do các cơ quan có nhiệm vụ quản lý, kiểm tra, giám sát cán bộ. Điều này cho thấy, dù hệ thống Đảng và Nhà nước có hệ thống các cơ quan, phòng ban làm nhiệm vụ cơ quan quản lý cán bộ, bên cạnh các cơ quan giám sát, thanh tra, kiểm tra, mà nổi bật nhất là hệ thống Ủy ban kiểm tra Đảng ủy xã, huyện ủy, thành ủy, tỉnh ủy. Tuy nhiên, việc để lọt các trường hợp bổ nhiệm theo mô-tuýp “anh em, dòng họ” nêu trên đã cho thấy các cơ quan này đã không thực sự làm tốt nhiệm vụ, và ở một mức độ nào đó – có thể cho thấy, nó bị vô hiệu hóa.

“Trẻ hóa cán bộ” trở thành hướng đi tiêu cực?

Trở lại với vấn đề huyện Mỹ Đức, có một chi tiết làm bật lên cách thức “bổ nhiệm” họ hàng, chính là thông qua “trẻ hóa cán bộ”, như cách bà Nguyễn Lan Hương, Phó Bí thư Huyện ủy Mỹ Đức thừa nhận. Tất nhiên, “trẻ hóa cán bộ” là sự hợp lý, vì ngay trong văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng cũng đã chỉ rõ, “Đổi mới, trẻ hóa đội ngũ cán bộ lãnh đạo và quản lý, kết hợp các độ tuổi, bảo đảm tính liên tục, kế thừa và phát triển”. Tuy nhiên, nếu dựa vào quan điểm đó để biện hộ cho việc, 10/13 phòng ban của huyện Mỹ Đức “lọt” vào tay anh em, họ hàng của lãnh đạo huyện thì rõ ràng, “trẻ hóa cán bộ” trở thành bình phong, là lối biện hộ, là cách thức để hợp pháp hóa các sai phạm trong tuyển dụng và bổ nhiệm cán bộ. Có hay không một chính sách tuyển dụng, bổ nhiệm cán bộ cạnh tranh công bằng của chính quyền huyện Mỹ Đức? Hay nó chỉ thuần là “đóng cửa bảo nhau” đẻ sắp đặt trước vị trí công việc, còn thi tuyển chỉ còn là hình thức?

Bổ nhiệm họ hàng làm cán bộ đã khống chế Nghị định số 56/2015/NĐ-CP về đánh giá và phân loại cán bộ, công chức, viên chức; Luật phòng, chống tham những 2005 sửa đổi năm 2012; Nghị định 78/2013/NĐ-CP ngày 17/7/2013 của Chính phủ về minh bạch tài sản, thu nhập… Vì “cơ cấu chính quyền” bao gồm ý chí và hành động theo lối họ hàng đã khiến cho, “vua tôi đồng lòng anh em hòa thuận”.

Khó xử lý vì thiếu chế tài?

Báo cáo “khảo sát, đánh giá về quy định và việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa, thu hồi tài sản tham nhũng theo yêu cầu của Liên hiệp quốc về phòng chống tham nhũng” được Thanh tra Chính phủ công bố vào ngày 29/7 [1] cho thấy, có 13,3% cho rằng việc tuyển dụng công chức, viên chức, bổ nhiệm cán bộ không đáp ứng được các tiêu chí công khai, minh bạch, khách quan và đúng pháp luật; 43,2% người dân cho rằng yếu tố năng lực trong tuyển dụng công chức, bổ nhiệm cán bộ không được đề cao mà yếu tố quan trọng nhất là sự tác động của người có chức, có quyền; 37% cho rằng yếu tố tặng quà, tiền và có người thân quen.

Cũng liên quan đến báo cáo, ông Nguyễn Khắc Chanh, Chánh thanh tra tỉnh Nam Định thừa nhận một thực trạng rằng, dù thiếu sự “khách quan” trong công tác tuyển dụng, bổ nhiệm công chức, viên chức tuy nhiên, khó có chế tài xử lý, bởi: "Khi hỏi đơn vị tổ chức tuyển dụng công chức thì họ trả lời ngay rằng ở đơn vị họ chỉ cần người đạt tiêu chí, tiêu chuẩn, năng lực ở mức độ như vậy, rất khó để xử lý".

Sự thừa nhận này cho thấy, vì sao ông Lê Văn Sơn, Trưởng Ban Tổ chức Huyện ủy (chú ông Lê Văn Sang – Bí thư huyện ủy Mỹ Đức), tự tin cho rằng “các vị trí công tác đều cần thiết và trải qua quá trình tuyển chọn, cân nhắc theo đúng quy trình. Thậm chí, vị Trưởng ban Tổ chức huyện ủy Mỹ Đức còn khẳng định: “Người trong nhà thì càng phải tính toán kỹ hơn. Trình độ phải nổi trội hơn người khác mới chọn”.

Trong cuộc họp báo ngày 23/01/2015, lãnh đạo Thanh tra Chính phủ cho biết, Thủ tướng đã đồng ý cho Thanh tra Chính phủ thực hiện những cuộc thanh tra toàn diện và đặc biệt tập trung vào những lĩnh vực nhạy cảm, dễ xảy ra tham nhũng như quản lý đất đai, tài nguyên khoáng sản, quản lý ngân sách. Điều này cho thấy, tham nhũng qua hình thức “trẻ hóa cán bộ, đào tạo cán bộ” vẫn còn chưa được lưu tâm một cách đầy đủ, dù rằng, nó là nguyên nhân gốc rễ cho các vấn đề tham nhũng nêu trên của Việt Nam.

Những trường hợp nhữ ở huyện Mỹ Đức, xã Thành Công, xã Hòa Tâm là những lớp vỏ đã bóc tách, tất nhiên, sự bóc tách đến từ cơ quan truyền thông – báo chí chứ không phải do các cơ quan có nhiệm vụ quản lý, kiểm tra, giám sát cán bộ. Điều này cho thấy, dù hệ thống Đảng và Nhà nước có hệ thống các cơ quan, phòng ban làm nhiệm vụ cơ quan quản lý cán bộ, bên cạnh các cơ quan giám sát, thanh tra, kiểm tra, mà nổi bật nhất là hệ thống Ủy ban kiểm tra Đảng ủy xã, huyện ủy, thành ủy, tỉnh ủy. Tuy nhiên, việc để lọt các trường hợp bổ nhiệm theo mô-tuýp “anh em, dòng họ” nêu trên đã cho thấy các cơ quan này đã không thực sự làm tốt nhiệm vụ, và ở một mức độ nào đó – có thể cho thấy, nó bị vô hiệu hóa.

“Trẻ hóa cán bộ” trở thành hướng đi tiêu cực?

Trở lại với vấn đề huyện Mỹ Đức, có một chi tiết làm bật lên cách thức “bổ nhiệm” họ hàng, chính là thông qua “trẻ hóa cán bộ”, như cách bà Nguyễn Lan Hương, Phó Bí thư Huyện ủy Mỹ Đức thừa nhận. Tất nhiên, “trẻ hóa cán bộ” là sự hợp lý, vì ngay trong văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng cũng đã chỉ rõ, “Đổi mới, trẻ hóa đội ngũ cán bộ lãnh đạo và quản lý, kết hợp các độ tuổi, bảo đảm tính liên tục, kế thừa và phát triển”. Tuy nhiên, nếu dựa vào quan điểm đó để biện hộ cho việc, 10/13 phòng ban của huyện Mỹ Đức “lọt” vào tay anh em, họ hàng của lãnh đạo huyện thì rõ ràng, “trẻ hóa cán bộ” trở thành bình phong, là lối biện hộ, là cách thức để hợp pháp hóa các sai phạm trong tuyển dụng và bổ nhiệm cán bộ. Có hay không một chính sách tuyển dụng, bổ nhiệm cán bộ cạnh tranh công bằng của chính quyền huyện Mỹ Đức? Hay nó chỉ thuần là “đóng cửa bảo nhau” đẻ sắp đặt trước vị trí công việc, còn thi tuyển chỉ còn là hình thức?

Bổ nhiệm họ hàng làm cán bộ đã khống chế Nghị định số 56/2015/NĐ-CP về đánh giá và phân loại cán bộ, công chức, viên chức; Luật phòng, chống tham những 2005 sửa đổi năm 2012; Nghị định 78/2013/NĐ-CP ngày 17/7/2013 của Chính phủ về minh bạch tài sản, thu nhập… Vì “cơ cấu chính quyền” bao gồm ý chí và hành động theo lối họ hàng đã khiến cho, “vua tôi đồng lòng anh em hòa thuận”.

Khó xử lý vì thiếu chế tài?

Báo cáo “khảo sát, đánh giá về quy định và việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa, thu hồi tài sản tham nhũng theo yêu cầu của Liên hiệp quốc về phòng chống tham nhũng” được Thanh tra Chính phủ công bố vào ngày 29/7 [1] cho thấy, có 13,3% cho rằng việc tuyển dụng công chức, viên chức, bổ nhiệm cán bộ không đáp ứng được các tiêu chí công khai, minh bạch, khách quan và đúng pháp luật; 43,2% người dân cho rằng yếu tố năng lực trong tuyển dụng công chức, bổ nhiệm cán bộ không được đề cao mà yếu tố quan trọng nhất là sự tác động của người có chức, có quyền; 37% cho rằng yếu tố tặng quà, tiền và có người thân quen.

Cũng liên quan đến báo cáo, ông Nguyễn Khắc Chanh, Chánh thanh tra tỉnh Nam Định thừa nhận một thực trạng rằng, dù thiếu sự “khách quan” trong công tác tuyển dụng, bổ nhiệm công chức, viên chức tuy nhiên, khó có chế tài xử lý, bởi: "Khi hỏi đơn vị tổ chức tuyển dụng công chức thì họ trả lời ngay rằng ở đơn vị họ chỉ cần người đạt tiêu chí, tiêu chuẩn, năng lực ở mức độ như vậy, rất khó để xử lý".

Sự thừa nhận này cho thấy, vì sao ông Lê Văn Sơn, Trưởng Ban Tổ chức Huyện ủy (chú ông Lê Văn Sang – Bí thư huyện ủy Mỹ Đức), tự tin cho rằng “các vị trí công tác đều cần thiết và trải qua quá trình tuyển chọn, cân nhắc theo đúng quy trình. Thậm chí, vị Trưởng ban Tổ chức huyện ủy Mỹ Đức còn khẳng định: “Người trong nhà thì càng phải tính toán kỹ hơn. Trình độ phải nổi trội hơn người khác mới chọn”.

Trong cuộc họp báo ngày 23/01/2015, lãnh đạo Thanh tra Chính phủ cho biết, Thủ tướng đã đồng ý cho Thanh tra Chính phủ thực hiện những cuộc thanh tra toàn diện và đặc biệt tập trung vào những lĩnh vực nhạy cảm, dễ xảy ra tham nhũng như quản lý đất đai, tài nguyên khoáng sản, quản lý ngân sách. Điều này cho thấy, tham nhũng qua hình thức “trẻ hóa cán bộ, đào tạo cán bộ” vẫn còn chưa được lưu tâm một cách đầy đủ, dù rằng, nó là nguyên nhân gốc rễ cho các vấn đề tham nhũng nêu trên của Việt Nam.

Nguồn: Quỳnh Hương/VNTB

Ảnh trong bài: Nếu không ghi thêm, tất cả các ảnh trong bài này chỉ mang tính minh họa và có bản quyền như nguồn tin gốc đã đưa.

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo