Séc-Slovakia

VIDEO: Nguyên Tiêu và Lễ Thượng Nguyên tại Séc Canh Dần

Cập nhật lúc 07-03-2010 19:07:45 (GMT+1)
Lễ Thượng nguyên tại Praha

 

Nguyên tiêu xuất xứ từ Trung Quốc. từ thời Tam quốc đã có tết Nguyên tiêu. Như vậy Cái tên gọi Nguyên tiêu đã có từ lâu trước công nguyên. Từ khi định ra việc thi cử để chọn người tài. Hàng năm nhằm ngày rằm tháng giêng triều đình mở đại tiệc nêu tên những người đỗ đầu bảng. với nội dung đại lễ như vậy chữ nguyên tiêu viết là Nguyên là đỗ đầu, Tiêu là nêu tên. Nguyên Tiêu đi vào lịch trở thành truyền thống. Nó định hình rằm tháng giêng gọi là Nguyên Tiêu. về sau các hoạt động khác, mang tính nghi lễ, nhằm rằm tháng giêng mở đầu cũng gọi là lễ Nguyên tiêu. Tùy theo nội dung mà dùng chữ nguyên tiêu.




Ở Việt Nam phật giáo nhằm ngày rằm tháng giêng mở đại lễ đầu năm. Nội dung của lễ là tấu sớ, giải hạn. Mỗi gia đình có một tờ sớ riêng nêu tên những người trong gia đình. Làng thì có tờ sớ chung nêu tên những người theo thờ phật ở chùa làng. Với nội dung như vậy chữ nguyên tiêu cũng viết là với nguyên là đầu năm và tiêu là nêu tên.

Đối với một số nước ở Á Đông, ngày rằm tháng Giêng tức ngày 15 của tháng đầu tiên của năm âm lịch là một ngày có ý nghĩa đặc biệt. Vì đó là ngày đầu tiên trong một năm mà người ta trông thấy mặt trăng tròn vành vạnh lung linh, mênh mang, soi sáng mặt đất suốt cả một đêm dài.

Ở Trung Quốc người ta tổ chức lễ hội Nguyên tiêu (đêm đầu tiên), giăng đèn kết hoa, trai gái nô nức dạo chơi suốt đêm, hát những khúc tình ca dưới ánh trăng lồng lộng. Cũng từ đây khởi đầu những chuyện tình đôi lứa.

Ở Việt Nam thì ngày rằm tháng Giêng được gọi là lễ Thượng nguyên (sự mở đầu cao nhất). Ngày trước, trong dân gian ta cũng có tục đi chơi đón trăng rằm tháng Giêng. Thanh niên từng tốp một, nam riêng, nữ riêng, tụ tập quanh gốc đa đầu làng, bên bờ hồ giữa xóm hoặc trên gò cao, kề bên nước, trong vườn hoa đào... Họ hát giao duyên, những câu ca tình tứ:

Nhớ ơn đêm rằm tháng Giêng

Có ông Nguyệt lão se duyên đôi mình

hoặc Sáng trăng sáng cả vườn đào

Hai cô đứng đó cô nào chồng chưa

Rồi họ đánh đu. Cây đu dựng từ trong Tết được lưu lại để các anh chị trổ tài, cũng là một cách níu giữ lấy mùa xuân cho dài thêm một thời đoạn nữa. Sau đó họ rủ nhau đi dạo quanh xóm, quanh làng tâm tình dưới ánh trăng thanh. Về sau, lễ Thượng nguyên (lễ Nguyên tiêu) chuyển về các chùa chiền. Tất cả mọi chùa chiền ở xóm làng hay phường phố đều làm lễ cúng giàng, rộng cửa đón khách thập phương. Không cứ là tín đồ Phật tử mà hầu như mọi nhà, nhất là giới nữ đều đến chùa lễ Phật. Bởi vậy tục ngữ Việt Nam có câu: "Lễ Phật quanh năm không bằng rằm tháng Giêng", tức là nếu ai đó quanh năm lên chùa lễ nhưng bỏ mất dịp cúng Phật ngày rằm tháng Giêng thì cũng bằng không.

Lễ Thượng nguyên rằm tháng Giêng quan trọng như vậy vì theo chuyện Phật thì chính ngày này các Phật đều từ cõi Cực lạc giáng lâm tại các chùa chiền để chứng độ lòng thành của những tín đồ. Cho nên ai cũng muốn đến chùa dâng hương ngày hôm ấy, nhất là giới nữ. Các vị lão bà đến chùa thì còn là để tụng Kinh niệm Phật. Các cụ vừa lần tràng hạt vừa kể hạnh tức là những bài ca thuật lại sự tích của các Phật, các Bồ Tát và khuyến thiện, răn đe tội lỗi, ca ngợi sự hy sinh cho đồng bào, đồng loại. Nhưng điều đặc biệt của Việt Nam là có khá đông những đôi trai gái nặng lòng yêu nhau cũng đến chùa, tới trước Phật điện để xin cầu chư Phật thương tình phù hộ độ trì cho họ được cùng nhau vẹn ước duyên tơ. Và thường thường là các Phật vốn từ bi cứu nạn nên vẫn tạo điều kiện cho họ thực hiện ước mơ hạnh phúc sánh duyên.

 Khách đi lễ dâng hương trên chùa vào ngày đầu xuân

Thực ra thì ngày Thượng nguyên rằm tháng Giêng có gốc gác như thế này: Theo chuyện Phật thì ngày mùng 1 đầu tháng (âm lịch) và ngày rằm là ngày của các Phật. Do vậy Phật tử đều đến chùa dâng lễ vật cúng Phật vào hai ngày đó. Nhưng ngày mùng 1, ban đêm lại đen tối mịt mù, ngược lại, đêm rằm thì trăng soi vằng vặc. Nhất là đêm rằm đầu tiên của một năm thì thiêng liêng lắm, vì như đã nói ở trên, là thời gian các Phật giáng lâm xuống mọi chùa chiền để độ trì cho mọi người tai qua nạn khỏi, phúc lộc đầy nhà.

Khoảng 2-3 thế kỷ trở lại đây, tín ngưỡng Đạo giáo thâm nhập vào Phật giáo. Tôn giáo này coi ngày rằm tháng Giêng là ngày vía Thiên quan, là dịp may hãn hữu để làm lễ dâng sao giải hạn trừ tai ách. Do vậy các chùa cũng nhân ngày này dựng đàn tràng làm lễ dâng sao. Đàn tràng có 3 cấp. Trên cùng là Trời, Phật, Tiên, Thánh. Cấp giữa là các vì sao thủ mạng (theo Đạo giáo mỗi con người hằng năm chịu sự ảnh hưởng của một vì sao nào đó). Cấp dưới cùng là các cô hồn chúng sinh lang thang vô định. Lễ vật thường là hoa quả trầu cau, xôi oản, trà rượu và đồ vàng mã.

Đó cũng là lý do khiến thêm nhiều người đến cửa chùa để cầu xin may mắn, tránh tai ương. Càng đi vào cơ chế thị trường, lắm cơ may và cũng nhiều xui xẻo, thì sự cầu xin đó càng nồng nàn nên rằm tháng Giêng dạo này chùa nào cũng chật ních khách dâng hương.

VIDEO - của CTV Như Phương

Lễ Thượng Nguyên 2010 tại Potůčky, Cheb CH Séc

 

Lễ Thượng Nguyên 2010 tại  Praha CH Séc

Minh Đức tổng hợp

Ảnh trong bài: Nếu không ghi thêm, tất cả các ảnh trong bài này chỉ mang tính minh họa và có bản quyền như nguồn tin gốc đã đưa.

Tin liên quan

 

Booking.com
Tiêu điểm
Quảng cáo