Séc-Slovakia

Họ là những người Việt-Séc hay Séc-Việt?

Cập nhật lúc 31-08-2013 12:00:24 (GMT+1)
Ảnh minh họa

 

Nên gọi thế hệ trẻ Việt Nam lớn lên ở Séc là người Séc gốc Việt hay là người Việt sống tại Séc? Bài viết của tác giả Tereza Kušniráková, tiến sĩ ngành xã hội học, đăng trên migration4media.net đã phân tích nhiều khó khăn của thế hệ này tại Séc. Con số thống kê về rất ít phần trăm số học sinh Việt Nam theo học và tốt nghiệp được đại học chắc cũng là điều khiến các phụ huynh phải quan tâm suy nghĩ.


Tiếng Séc của họ tốt hơn tiếng mẹ đẻ, họ xem Việt Nam như mảnh đất của tổ tiên hơn là của bản thân và tư tưởng cá nhân chủ nghĩa Séc còn gần gũi với họ hơn là các giá trị truyền thống nơi quê nhà. Đó là câu chuyện về những thanh thiếu niên Việt nam tại CH Séc, còn được gọi là thế hệ di dân một rưỡi hay thế hệ hai. Các em đến Séc từ khi còn nhỏ, hay thậm chí sinh ra tại đây. “Lứa đầu” nay đã lớn, trưởng thành, đã ra trường, nhiều người kịp gây dựng gia đình. Họ đang tìm chỗ đứng của mình trong xã hội. Đất nước Việt nam, nơi cội nguồn tổ tiên, đã trở nên xa lạ, ngoài khả năng họ tưởng tượng được. Xã hội Séc cũng không niềm nở tiếp đón. Đúng hơn là ngược lại. Ở đây, trên giấy tờ phần lớn họ vẫn là người nước ngoài, dù trong thực tế CH Séc là quê hương, nơi nhiều người trong họ được sinh ra.

„Chúng tôi đã trưởng thành!“

Khi trẻ em Việt đang học phổ thông hay trung học, các em thường được nhắc đến như những học sinh giỏi, có điểm cao, đạt nhiều thành tích xuất sắc ở các vòng thi khu vực và quốc gia trong nhiều môn, kể cả tiếng Séc. Từ đấy chúng ta có thể suy đoán rằng sinh viên Việt nam sẽ gặt hái nhiều thành công, sẽ được khâm phục trên giảng đường ở các trường đại học. Cũng với lôgíc đấy chúng ta có thể đoán rằng mỗi năm sẽ có thêm rất nhiều các chuyên gia gốc Việt với bằng cấp, tay nghề cao... Đáng tiếc thực tế đã không phải vậy và câu hỏi cần đặt ra:  Tại sao?

Tuy số lượng học sinh Việt tại các trường phổ thông, đặc biệt tại các trường trung học Séc, tăng lên hàng năm, số sinh viên Việt nam tại các trường đại học thì chững lại, thậm chí giảm đi. Trong năm học 2010/2011 có 728 sinh viên Việt học đại học, chiếm tỉ lệ 5-8%  số người Việt trong độ tuổi từ 18 đến 26. Từ kết quả 3 năm nghiên cứu của trung tâm GEOMIGRACE, thuộc khoa Khoa học tự nhiên, trường Đại học tổng hợp Sác-lơ, cho thấy mặc dù 40% người Việt trẻ hơn 24 tuổi, đại đa số họ không học mà phải đi làm. Ở đây có mấy lý do.

Văn hóa Séc đã ảnh hưởng thế hệ người Việt thứ hai nhiều hơn văn hóa Việt, đáng tiếc kể cả những tật xấu như chơi game vi tính, hay thường dành rất nhiều thời gian giao lưu trên các trang mạng xã hội. Theo thời gian, kết quả học tập của các em dần dần cũng trung bình như các bạn Séc. Cần nói thêm, sau khi lên đại học, các em sống ở ký túc xá hay thuê nhà riêng, thường là sống xa gia đình, không được cha mẹ kèm cặp, nhắc nhở, kỷ luật học tập suy giảm kéo theo kết quả học tập cũng kém đi. Cũng thường gặp trường hợp các em thi đậu điểm cao vào các trường Đại học, nhưng không theo nổi, phải thôi học. Học đại học đòi hỏi khả năng phân tích và đầu óc tư duy độc lập, khác xa với chương trình phổ thông hay trung học. Kết quả học tập tốt trên đại học chỉ có được ở những sinh viên với năng khiếu thật sự đặc biệt.

Nhiều trường hợp các bạn trẻ Việt không học tiếp đại học vì lý do kinh tế gia đình hay do sức khỏe cha mẹ. Theo mong muốn của phụ huynh, các em phải giúp gia đình trong lúc gặp khó khăn.

Trong năm học 2010/2011 có 728 sinh viên Việt học đại học, chiếm tỉ lệ 5-8%  số người Việt trong độ tuổi từ 18 đến 26. Từ kết quả 3 năm nghiên cứu của trung tâm GEOMIGRACE, thuộc khoa Khoa học tự nhiên, trường Đại học tổng hợp Sác-lơ, cho thấy mặc dù 40% người Việt trẻ hơn 24 tuổi, đại đa số họ không học mà phải đi làm....

...Nhiều bạn trẻ người Việt, hay đúng hơn là người Séc gốc Việt, đã tâm sự họ hoàn toàn mất lòng tin vào tầm quan trọng của giáo dục để đạt thành công trong tương lai, tư tưởng này đã in sâu vào tâm trí của các em từ nhỏ...

Tuy nhiên, kết quả học tập không chỉ ảnh hưởng bởi phương pháp hay kỷ luật học tập. Thực tế cho thấy việc xã hội Séc (chưa) sẵn sàng để tiếp nhận các đồng nghiệp Việt với bằng cấp, có nghề nghiệp cao tại cơ quan cũng có tác động đặc biệt. Nhiều bạn trẻ người Việt, hay đúng hơn là người Séc gốc Việt, đã tâm sự họ hoàn toàn mất lòng tin vào tầm quan trọng của giáo dục để đạt thành công trong tương lai, tư tưởng này đã in sâu vào tâm trí của các em từ nhỏ. Lý do chính là sự phân biệt trong thị trường lao động Séc. Chỉ làm việc cho cộng đồng hay làm trong công ty lớn trực tiếp liên quan đến cộng đồng, giới trẻ có bằng cấp sẽ có cơ hội thành công. Kết quả là các em chọn công việc tại các tổng đài điện thoại, cho các ngân hàng hay siêu thị có lượng khách hàng người Việt lớn. Tuy nhiên, thu nhập ở những vị trí này rất thấp, việc kế tiếp công việc kinh doanh trong gia đình khá quen thuộc còn thu được nhiều hơn, chẳng cần đến bằng đại học, mà học hành khá tốn kém.

Cơ hội tìm kiếm việc làm tại Séc quá eo hẹp đã khiến nhiều bạn trẻ Việt nam chán nản. Và cuối cùng, khi họ thoát ra khỏi thế giới trẻ thơ lý tưởng và đối diện với thực tế cuộc sống người lớn trong xã hội Séc, dù có bằng đại học hay “chỉ là” tốt nghiệp phổ thông, ngày càng nhiều người trong giới trẻ có dự tính đi tìm cơ hội phát triển bản thân tại quốc gia khác.

Việt nam – CH Séc – rồi đi đâu nữa?

Cha mẹ của các bạn trẻ Việt nam đã quyết định đi tìm hạnh phúc, tìm cuộc sống tốt đẹp hơn bên ngoài biên giới. Họ chọn CH Séc. Sau chừng hai mươi năm ngày ngày lăn lộn ở xứ tuyết, với thứ ngôn ngữ kỳ quái và những con người quá khó  tính, họ biến dần giấc mơ thành hiện thực: có cửa hàng, xe hơi, hay có cả nhà riêng. Con cái được đi học, hiểu biết nhiều ngoại ngữ, được họ hàng trong nước thán phục. Mọi nỗ lực của họ vì một mục đích: để con cháu có được tiền đề tốt hơn chính họ, đấy là trình độ, là văn hóa, là trang bị ngoại ngữ. Họ đã làm được điều đó. Tuy nhiên, thực tế cho thấy như vậy vẫn chưa đủ, ít nhất là tại CH Séc. Ở đây, các bạn trẻ Việt phải đối mặt với thực tế nghiệt ngã của sự nhỏ nhen. Dù nói tiếng Séc, có bạn bè Séc và sinh hoạt như người Séc, các bạn vẫn bị coi là những người nước ngoài.

Từ năm 1993 đến 2011 chỉ có 979 công dân CHXHCN Việt nam được cấp quốc tịch Séc. Số lượng ít do nhu cầu xin quốc tịch Séc thấp, do phải từ bỏ quốc tịch gốc, nếu ai muốn mang hộ chiếu Séc. Một nguyên nhân nữa còn do quá trình duyệt cấp quốc tịch rất không rõ ràng. Kết quả  người Việt nam này hay người khác xứng đáng nhận quốc tịch Séc, phụ thuộc nhiều vào cảm tính của nhân viên Bộ nội vụ. Nhiều tình huống phi lý đã xảy ra, ví dụ trường hợp một sinh viên bị từ chối nhập quốc tịch chỉ vì phụ thuộc tài chính vào cha mẹ mình.

Và chính vì vậy đa số người Séc-Việt vẫn là người Việt-Séc. Họ mong muốn sớm có thay đổi. Điều đấy có thể xảy ra ngay tháng 1 năm tới, khi Bộ luật mới về quyền công dân bắt đầu có hiệu lực và đơn giản hóa các điều kiện xin nhập quốc tịch Séc.

Tháng 2 sắp tới, sau nhiều năm mong mỏi, rất có thể các bạn trẻ Việt nam sẽ mang cảm giác được người Séc tiếp nhận, ít ra về mặt luật pháp. Trên phương diện xã hội có thể họ còn chờ lâu hơn. Tuy nhiên càng trưởng thành, giới trẻ Việt nam càng ý thức rõ ràng việc người Séc đối xử với họ đầy mâu thuẫn. Và trong khi cha mẹ họ đến CH Séc tìm may mắn trong việc mưu sinh gia đình, các bạn trẻ nghĩ đến chuyện rời CH Séc đi tìm hạnh phúc trong sự công nhận được làm người, được xã hội tôn trọng.

Cộng thêm kinh nghiệm thực tế từ các nước Tây Âu, nơi họ có điều kiện đến thăm, càng làm họ nhìn nhận xã hội Séc như môi trường kỳ thị, kém cởi mở và nhiều khi là phân biệt chủng tộc. Không được đón nhận, cảm giác xa lạ với quê hương gốc gác và hình dung về các nước tư bản phương Tây là các nước đa văn hóa đầy khoan dung với những gì khác biệt, là công thức phải rời bỏ CH Séc. Tuy nhiên, quan hệ gia đình và tình cảm với mảnh đất này đã gắn bó đến mức không dễ dàng ra đi như vậy. 

Các bạn trẻ Việt khác hẳn với cha mẹ. Chịu ảnh hưởng của văn hóa châu Âu, họ hiểu chủ nghĩa cá nhân, ý thức được các nhu cầu riêng và biết thực hiện. Họ quả quyết, tự tin và bộc lộ cảm xúc nhiều hơn. Ngoài ra hiểu biết về ngôn ngữ, môi trường và văn hóa giúp họ nhìn nhận rõ ràng hơn những trở ngại gặp phải.

Cộng thêm kinh nghiệm thực tế từ các nước Tây Âu, nơi họ có điều kiện đến thăm, càng làm họ nhìn nhận xã hội Séc như môi trường kỳ thị, kém cởi mở và nhiều khi là phân biệt chủng tộc. Không được đón nhận, cảm giác xa lạ với quê hương gốc gác và hình dung về các nước tư bản phương Tây là các nước đa văn hóa đầy khoan dung với những gì khác biệt, là công thức phải rời bỏ CH Séc. Tuy nhiên, quan hệ gia đình và tình cảm với mảnh đất này đã gắn bó đến mức không dễ dàng ra đi như vậy.

Các bạn trẻ Việt Nam đang đứng trước một quyết định lớn. Tổ quốc Việt Nam chỉ còn là quá khứ, trong ký ức, hình thù tương lai tại CH Séc càng không rõ ràng. Mảnh đất này đang là quê hương thực, nhưng trong thâm tâm họ khát khao một nơi khác. Một nơi chưa cụ thể, không tên, có thể là Đức hay Pháp. Chỉ cần ở đó có sự khoan dung và thân thiện.

CH Séc cũng đứng trước một quyết định lớn. Lần đầu tiên trong lịch sử phải đối mặt với thời điểm khi thế hệ di dân một rưỡi và thế hệ hai trưởng thành, mong muốn trở thành bộ phận hoàn chỉnh trong xã hội. Họ muốn được tiếp nhận, muốn các cơ hội như những người Séc cùng lứa tuổi.

Kết cục của tương quan hai chiều này sẽ ra sao, vài năm nữa chúng ta mới biết. Liệu số người Việt được cấp quốc tịch sẽ tăng lên và chúng ta sẽ thường xuyên bắt gặp các công dân gốc Việt trong các chương trình dành cho trẻ em trên TV, trên quảng cáo và ngay trong các cơ quan nhà nước không? Hay sẽ ngày càng nhiều người Việt tìm kiếm cuộc sống bên Đức hoặc một nước Tây Âu khác, nơi họ được tiếp nhận, nhưng lại gần nhà, tiện về Séc thăm gia đình mình?

 

Tác giả: Tereza Kušniráková, tiến sĩ ngành xã hội học

Người dịch: VP & MT (Vietinfo)

Nguồn: http://migration4media.net

  • #10 Ký danh: so phan tuoi tre

    05-09-2013 14:03

    Cám on bai viet da de cap toi mot van de nong bong rat thuc te cua lop tre Séc -Viet hay Viet -Séc. Hay dau tu chap cánh ngoai ngu cho con cháu minh, con tuong lai cua the he tre do chúng tu quyet dinh. Toi nghi lop tre co du thong minh de tim diem den cho tuong lai cua minh.
  • #9 nguoiviet: tien trach ky hau trach nhan

    04-09-2013 22:35

    nguoi lon chung ta da khong biet giu minh song bat chap voi moi phuong tien de dat muc dich ket qua la nguoi ban xu nhin nhan va danh gia cong dong chung ta cha ra gi ...hau qua la bon tre noc cua chung ta lanh du cho nen moi co cau tien trach ky ..hau trach nhan
  • #8 Ký danh: Tiêu đề

    01-09-2013 15:02

    Yêu cầu mấy anh chị người SÉC mải chơi hạ màn đi ,không có chuẩn bị theo MAFIA mà bỏ nghề + VELKÝ PROBLÉM *
  • #7 PV: Số phận cộng đồng

    01-09-2013 14:01

    Cảm ơn bài viết đã đề cập đến vấn đề rất lớn, đặc biệt nghiêm trọng cho sự phát triển của cộng đồng VN tại CH Séc.

    Vì thiếu định hướng chúng ta dễ lạc đường, sẽ loanh quanh và không bao giờ đến đích.

    Cộng đồng ơi, hai mươi năm sau chúng ta sẽ thế nào?
  • #6 Ký danh: Nhập gia tuỳ tục,nên thay đổi tư duy giáo dục đối với con cái trong vấn đề học vấn,bằng cấp.

    01-09-2013 11:55

    Mọi người hãy tự hỏi con em mình là các cháu có thực sự muốn học ĐH không?nếu có thì thành công sẽ là 70%,còn nếu chỉ có cha mẹ muốn con học ĐH thì thành công chỉ là 20%,không có gì đáng ngạc nhiên với kết quả bài báo nêu ra trong khi hệ thống giáo giục tại Séc hoàn toàn khác với VN mà người VN vẫn bưng nguyên cả cái "truyền thống" bắt con cái đi học thêm kiểu nhồi nhét ở chợ Sapa,tất cả những sinh viên Séc tốt nghiệp ĐH là những người có chí hướng và tự mình muốn học lên cao từ khi còn nhỏ với sự hỗ trợ về mặt tinh thần,tài chính từ GĐ(nếu GĐ có điều kiện) chứ không phải bị GĐ áp đặt như người VN,khi vào ĐH phần lớn người Tiệp có đi làm thêm để cọ sát với thực tế của xã hội,người VN thì hầu như không,học ĐH ở đây rất khó,khi ra trương xin việc còn khó hơn,2 vấn đề hoàn toàn khác nhau nhất là trong thời buổi khủng hoảng & tỷ lệ thất nghiệp cao,thêm vào nữa là sự kì thị dân tộc của người Tiệp do bản chất của họ cộng với hậu quả do cha mẹ VN để lại đó là trong cộng đồng có nhiều người KD bất chính,gây thiệt hại cho nền KT của Tiệp(củ thể ntn thì ai cũng đã biết),tóm lại,dưới con mắt của người Tiệp thì cộng đồng VN khong còn đáng để tin cậymặc dù đã trở thành dân tộc thiểu số của Séc như dân tộc Digan.Không riêng gì ở Séc,các nước tư bản khác cũng có sự phân biệt,kì thị chủng tộc với mức độ khác nhau còn tuỳ thuộc vào hoàn cảnh sống,khu vực môi trường của từng nơi & cuối cùng là cách nhìn nhận của từng người.
  • #5 HD: Hội nhập

    01-09-2013 08:57

    Một bào báo rất đáng đọc và suy nghĩ từ nhiều phía. Cảm ơn TS. Kušnỉáková. HD
  • #4 Ký danh: Tiêu đề

    31-08-2013 15:58

    Chep luoc thong tin o bai viet cua nguoi khac. Cong nhan TIEN SI gioi *
  • #3 Ăn Mày: Tuơng lai...

    31-08-2013 14:05

    Bài viết rất thực tế hiện giờ với những người Việt đang sinh sống tại cộng hoà Séc. Người Việt thì ai sinh ra ở Việt Nam rồi sang đây sinh sông băng nhiều hình thức mà khi họ nhập quốc tịch Séc thì chúng ta hãy gọi họ là những ngưòi Việt quốc tịch Séc, còn những người Việt sinh ra và lớn lên ở cộng hoà Séc thì chúng ta hãy gọi họ là người Séc gốc Việt (khi họ có quốc tích Séc), vì sao vậy, vì họ sinh ra tại Séc, sinh sống học tập ở Séc mà nói tiếng Séc là tiếng mẹ đẻ thì sem như là người Séc là vậy.

    Đúng thực buồn là tương lại người Việt khi sinh ra học tập tại Séc tới tuổi trưởng thành không có một tương lại tốt đẹp như bao người bố mẹ muốn. Vì sao vậy, vi thực tại bây giờ xã hội Séc vẫn còn mang nặng chủ nghĩa dân tộc nên người nước ngoài nói chung, ngưòi Việt Nam nói riêng rất khó mà được cộng đồng người Séc tiếp nhận. Chúng ta cũng nhìn thực tại nữa là người Séc họ bây giờ cũng kho khăn, tỉ lệ thất nghiệp cao, thì họ sẻ nhận ai, khi con bạn là người Việt cùng một người bản sứ xin vào làm một công ty, cho dù con bạn giỏi hơn, thì họ vẫn nhận người bản sứ họ là đúng thôi. Vậy đó qua đây hỡi những ông bố bà mẹ người Việt Nam có con đang học tập và sinh sống ở cộng hoà Séc, hãy nói cho con các bạn biết là tương lại con bạn rất vất vã..., đưng vẻ những ảo tưỡng cho con mà sau con cái không đạt được như ý muốn thì đó là bi kích đó các bạn. Rồi nữa con cái các bạn mới đi học ở các trường cơ sở, trung học mà có tí thành tích thì đừng nghỉ con mình là tài giỏi, đúng là khi đi học lên đại học mới biết ai học giởi. Nói thực ra con em Việt Nam chỉ học ở dạng trung bình thôi, khi ở bậc cơ sở hay trung học có ti thành tích là chẳng qua là do cần bù thông minh thôi. Nên các quý vị đừng có ảo tưởng là con mình giỏi này nọ mà sau này lại thất vọng lớn đó nghe.
  • #2 VK Sapa: Nghiên cứu nghiêm túc

    31-08-2013 12:47

    Cô tiến sĩ này có nghiên cứu nghiêm túc vấn đề, nên có một số ý tương đối đúng. Nếu có cơ hội thì chắc chắn họ sẽ đến các nước Tư Bản văn minh, còn bố mẹ về già thì về lại Việt Nam, ở Séc thời tiết giá lạnh, không hợp với tuổi già trên 60, do cơ địa người Việt Nam ở xư nhiệt đới, cộng với việc hiện nay có đến 90% người Việt Nam trên 45 tuổi, không nói và viết được tiếng Séc thì về Việt Nam thôi, đi đâu nữa.
  • #1 hum: Tiêu đề

    31-08-2013 12:16

    bai viet nay rat chinh xac voi hien thuc !
Quy định bình luận
Vietinfo tạo điều kiện cho bạn đọc bày tỏ chính kiến, song không chịu trách nhiệm cho quan điểm bạn đọc nêu trong bình luận của bạn đọc. Quan điểm bạn đọc không nhất thiết đồng nhất với quan điểm của Vietinfo.eu. Khi bình luận tại đây, hãy:
- lịch sự, bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau,
- bày tỏ quan điểm tập trung vào chủ đề bài viết,
- không dùng các từ ngữ thô tục, bậy bạ,
- không xâm phạm đến quyền riêng tư cá nhân hay một số cá nhân,
- không tỏ thái độ phân biệt trên bất cứ phương diện nào (dân tộc, màu da, giới tính, tuổi tác, nghề nghiệp…).
Mọi nội dung không phù hợp với các tôn chỉ trên có thể bị sửa hoặc xóa.
Cách gõ tiếng Việt
Dấu mũ Â, Ê, Ô – gõ 2 lần: AA, EE, OO
Dấu móc Ă, Ơ, Ư – thêm phím W: AW, OW, UW
Dấu huyền – thêm phím F
Dấu sắc – thêm phím S
Dấu hỏi – thêm phím R
Dấu ngã – thêm phím X
Dấu nặng – thêm phím J
Xóa dấu – thêm phím Z

Ví dụ:
Casch gox tieesng Vieejt.
Cách gõ tiếng Việt.

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo