Séc-Slovakia

Ai mua và bán chợ không (11): Những điều 'khó nói' của ban điều hành Sapa

Cập nhật lúc 20-04-2012 20:30:00 (GMT+1)

 

(Trong phần này độc giả sẽ thấy sự thay đổi quan điểm của tác giả Đăng Vương Hưng về các chợ. Mạnh vì gạo bạo vì tiền?) - Tất cả mọi chuyện xảy ra đều có lý do sâu xa hay trực tiếp. Chuyện cháy chợ Libuš trước đây, hay xụ „cướp“ chợ Bokave vừa qua cũng như vậy.


Xin đừng vội cho rằng các ông chủ của Trung tâm Thương mại Sapa làm việc gì cũng đúng và lẽ phải đã hoàn toàn thuộc về họ!

Trở lại thời điểm năm 1999, những người Việt buôn bán ở Praha 4 CH Séc đều nhớ rất rõ: Chợ Libuš có địa thế đẹp nhất trong toàn bộ khu vực đất của Công ty Masospol. Vị trí này rất thuận lợi cho việc kinh doanh buôn bán, do ông Vũ Thanh Luân hợp đồng thuê dài hạn với Masospol. Lẽ ra, với kinh nghiệm mở chợ và khả năng tổ chức điều hành của mình, ông chủ chợ nổi tiếng này đã có thể „kê cao gối ngủ ngon“ mà hưởng lợi, và bà con „dân chợ“ củng được yên tâm kinh doanh làm ăn. Nhưng sự bất ổn chợ Libuš bắt đầu diễn ra từ khi Công ty cổ phần Saparia ra đời và hình thành Trung tâm Thương mại Sapa...

Với lợi thế có nhiều cổ đông và vốn lớn hơn, những thành viên sáng lập của Công ty cổ phần Saparia đã mua lại toàn bộ diện tích đất của Masospol, trong đó có cả khu đất từ trước đó với Masospol, chợ Libuš vẫn tồn tại độc lập ngay trong lòng Saparia. Nhưng chợ Libuš bỗng dưng bị thay chủ đất mới từ Masospol sang Saparia. Mà oái ăm là „ông chủ“ này cũng muốn kinh doanh nghề mở chợ.

Có người đã vì Libuš hồi ấy giống như một „ốc đảo tươi tốt và mỡ“, nằm lọt thỏm trên vùng đất „khô cằn hoang vu“ bao quanh của Saparia... Ngắm Libuš buôn bán sầm uất, phát đạt và sinh lợi nhiều, khiến cho bất cứ người kinh doanh mở chợ nào cũng phải thèm muốn. Chính điều đó đã thôi thúc phía Saparia phải tìm mọi cách để „thôn tính“ Libuš.

Đầu tiên là việc phía Saparia yêu cầu chủ chợ Libuš phải trả lại đất đang thuê, hoặc bán quyền kinh doanh khai thác các quầy hàng cho Sapa. Nhưng đôi bên đã không thỏa thuận được tỉ lệ ăn chia thỏa đáng. Tiếp đó, phía Saparia đặt ra hàng loạt các điều kiện ép Libuš phải theo ý mình. Ví dụ, yêu cầu dỡ bỏ hàng rào ngăn cách giữa hai bên và mở cổng chợ về phía có lợi cho họ nhất... Rồi chuyện gây khó khăn, cản trở những xe của khách hàng vào chợ; chuyện thuê „bộ đội“ làm mất trật tự an ninh; chuyện „xì“ với cảnh sát và hải quan kiểm tra bất ngờ về buôn bán hàng lậu của đối phương...

Sau đêm Libuš bị cháy trụi, mà không tìm ra thủ phạm đốt chợ, mỗi người „dân chợ“ này đã tự tìm cách giải thích một khác. Có tin đồn là do những chủ chợ này đã bị dồn vào chân tường, vì đường cụt nên họ đã phải tự đốt nhà mình để tìm một con đường sống. Nhưng cũng có người „độc miệng“ nói rằng chính phía Sapa đã thuê người đốt chợ Libuš. Bởi sau khi Libuš bị cháy thì Sapa được hưởng rất nhiều cái lợi: Trước hết, với tư cách là chủ đất (kế thừa từ Công ty Masopol), họ đã được nhận một khoản tiền bảo hiểm khá lớn lên tới hàng triệu USD. Trung tâm Thương mại Sapa cũng nghiễm nhiên được thừa hưởng các loại giấy phép kinh doanh mở chợ của Libuš mà ông Vũ Thành Luân đã xin được từ trước. Và một điều quan trọng nữa là bỗng nhiên họ đã „nhổ được cái gai trong mắt“, giải phóng xong toàn bộ mặt bằng diện tích đất đã mua từ Công ty Masospol. Kể từ đó, „ lãnh thổ “ của Saparia thực sự vuông vắn, trở thành một trong những Trung tâm Thương mại có diện tích lớn nhất của người VN ở nước ngoài.

Vậy ai là người thiệt hại khi chợ Libus bị cháy trụi? Trước hết, đó là các chủ chợ, mà đứng đầu là ông Vũ Thành Luân. Họ đã mất toàn bộ cơ ngơi đang hắng ngày sinh lợi, sau bao tháng trời đổ mồ hôi, sôi nước mắt gây dựng mới được. Nhưng nạn nhân lớn nhất của vụ cháy khủng khiếp này chính là „ dân chợ“ . Người ta ước tính chỉ riêng hàng hóa của bà con VN bị thiêu trụi đã lên tới trên 200 triệu korun ( thời điểm hiện nay tương đương với 6,6 triệu USD). Nhưng đây mới chỉ là „ bề nổi“ , còn số tiền bạc và tài sản của bà con dân chợ có được sau mùa làm ăn Noel và „ tết Tây“ năm ấy bị cháy theo quầy hàng bao nhiêu thì không ai ước tính được, Nhiều gia đình người VN ở CH Séc hồi ấy đã bị kiệt quệ gia sản mà chẳng biết kêu ai, kiện ai đã chẳng có một người nào dám đứng ra nhận trách nhiệm về vụ cháy chợ và đền bù thiệt hại cho bà con „ dân chợ“! Và tâm lý chung là các vị chủ chợ đều rất ngại khi nhắc tời chuyện „ tế nhị “ này.

Trở lại vụ „ cướp chợ Bokave “ mà chúng tôi đã trình bày trên, không phải không có những ý kiến „ ngược chiều“ : Suy cho cùng, đó cũng là một „ cuộc chiến “  giữa các chủ chợ. Phía Bokave đã cố gắng dành lại những gì mà họ đã bị đối phương tước đoạt mất. Chỉ có điều, họ đã bất chấp thủ đoạn và đã đi quá xa những gì mà đạo lý và luật pháp cho phép.

Chiều ngày 25- 10 - 2002, Phóng viên Báo An ninh thế giới đã làm việc với ông Ngô Xuân Hồng ( người đã được nêu tên trong báo An Ninh thế giới số 302, ra ngày 24- 10- 2002), để tiếp  nhận thông tin phản hồi sau khi đọc kỳ I của bài phóng sự „ Ai mua và bán... chợ không“. Ông Hồng khẳng định rằng: Ông không biết gì về vụ cháy chợ Libuš ngày 20-11-1999; chưa bị Công an  Séc xét hỏi về vụ này; chưa bị tạm giữ về việc cháy chợ Libuš và ông cũng chưa phải đặt tiền „ thế chân“để tái ngoại...

Ông Ngô Xuân Hồng còn cho biết: Là người từng sinh sống lâu ở CH Séc (ông Hồng hiện mang Quốc tịnh Séc), nên ông rất hiểu chuyện mở chợ và làm ăn của các „đại gia “ người Việt ở xứ này. Các ông chủ của Saparia rất „cơ hội chủ nghĩa“. Họ thường gây „rắc rối“ với nhiều chủ chợ khác. Và họ đã nhiều lần thất bại trong việc kinh doanh chợ ở nhiều nơi trên đất CH Séc trước khi mua khu Masospol để lập nên Saparia...

Công bằng mà nói, thời gian qua các cổ đông Saparia đã đầu tư quá tốn kém, nhưng Trung Tâm Thương Mại Sapa không đã mang lại hiệu quả như họ mong muốn. Nó chỉ mới có cái vỏ bề ngoài rộng rãi, hào nhoáng mà chưa có cái ruột cần thiết để sinh lợi. Và nếu tình hình này không được cải thiện, cộng thêm với vụ việc „ cướp chợ Bokave“ không được giải quyết ổn thoả thì con đường dẫn tới bờ vực của sự phá sản có thể sẽ mở ra trước mắt họ...

> Ai mua và bán chợ không?

Đặng Vương Hưng

Ảnh trong bài: Nếu không ghi thêm, tất cả các ảnh trong bài này chỉ mang tính minh họa và có bản quyền như nguồn tin gốc đã đưa.

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo