Séc-Slovakia

‘Người Việt nghĩ người Séc xấu tính và kiêu ngạo’

Cập nhật lúc 03-06-2012 16:10:15 (GMT+1)
Học giả Việt Nam học Ján Ičo, ảnh: aktualne.

 

Đó là quan điểm của Ján Ičo, tốt nghiệp khoa Việt Nam học năm 2004 và là đồng tác giả của nhiều cuốn sách chuyên môn về Việt Nam. Anh cũng là thành viên sáng lập ra hội công dân Klub Hanoi.


Cộng đồng Việt Nam ở đây vẫn được cho là sống khép kín, mặc dù đa số người Séc vẫn gặp họ mỗi ngày. Ngoài cửa hàng của mình ra, hầu như họ không tiếp xúc gì với thế giới bên ngoài. Tại sao lại như vậy? Do rào cản ngôn ngữ chăng? 

Điều đó phần lớn là do người Việt đã quen tự chăm sóc cho bản thân mình, nghĩa là không có ai giúp đỡ họ ngoài gia đình và bạn bè thân thiết nhất. Họ quan niệm gia đình là một tập thể to lớn, từ cụ cho đến anh em họ hàng đều là các thành viên trong một gia đình. Và khi người Việt đi đến đâu đó, nơi đầu tiên họ tìm đến không phải là cơ quan nhà nước mà là chính những người Việt Nam khác.

Với họ, như thế là đủ và họ không muốn bị ai khác làm phiền. Ví dụ như ở các chợ trời, bạn thường thấy họ có đủ các loại dịch vụ, từ giấy tờ cho đến cắt tóc, bảo hiểm. Họ tự làm tất cả, nhưng đó không phải vì muốn sống khép kín với người Séc. Họ nghĩ, nếu như nhà nước hoặc tổ chức nào đó can thiệp vào cuộc sống của họ, kể cả với ý tốt, là sẽ có vấn đề xảy ra. Ở Việt Nam, cứ khi nào nhà nước để ý đến bạn, là sẽ có chuyện xấu. Điều này luôn nằm trong ý nghĩ của họ. 

Được rồi, nhưng với những người bình thường đến mua hàng của người Việt Nam, họ không gây ra bất kỳ mối nguy hiểm nào. 

Cũng không phải như vậy, điều đó không có nghĩa là họ chỉ biết mỗi mình mà không giao tiếp với người khác. Nếu như bạn thực sự muốn nói chuyện với người Việt Nam và cư xử lịch sự với họ, hoặc tốt hơn khi bạn biết một vài từ tiếng Việt, họ sẽ rất cởi mở và sẽ kể cho bạn nghe về nền văn hoá của mình. 

Người Việt Nam sống ở đây nghĩ gì về người Séc và người Slovakia?

Điều này thì người Việt nào cũng có câu trả lời rất lịch sự.

Nhưng chắc chắn, anh có những người bạn Việt Nam thân thiết và họ sẽ nói thật. 

Trước hết, người Việt có cảm giác người Séc rất là xấu tính và không biết cách hành xử. Ví dụ như khi bắt tay người Séc chỉ chìa một tay ra, còn một người Việt Nam lịch sự, họ bắt bằng cả 2 tay. Hoặc người Séc không hiếu khách. Khi bạn đến thăm nhà một người Việt Nam, không bao giờ có chuyện bạn không được chăm sóc chu đáo. 

Họ cũng đúng phần nào chứ?

Người Việt cũng nghĩ là người Séc rất ngạo mạn. Nhưng đó cũng không phải là sự kiêu ngạo như chúng ta thường hiểu. Cũng có thể là do người châu Âu chúng ta đã quen với cách đàm phán nhanh chóng và rõ ràng, như là chúng ta thiết lập quy tắc và trông chờ phía bên kia sẽ chấp hành. Người Việt lại không vậy. Đó cũng là vấn đề thường gặp và dễ gây hiểu lầm trong các cuộc đàm phán kinh doanh. 

Trong một cuộc gặp giữa người Séc và người Việt Nam, cả 2 bên đều không biết rõ về nhau, ở châu Âu thường thường là vậy. Sau cuộc họp - người Séc ra về với ý nghĩ, mọi việc đã xong, điều kiện đặt ra được 2 bên chấp thuận và ngày hôm sau có thể bắt đầu kinh doanh. Còn người Việt khi ra về họ nghĩ, cuộc nói chuyện đã diễn ra tốt đẹp, đối tác rất thú vị và trong tương lai có lẽ sẽ mang lại kết quả tốt. 

Nói chung, cách nghĩ của Người Việt hoàn toàn khác so với người Séc. Chẳng hạn người Việt họ không hiểu xây nhà dưỡng lão cho người cao tuổi để làm gì. Với họ, thật là vô lý khi con cái không chăm sóc bố mẹ già. 

Điều gì khiến người Việt vượt cả nghìn cây số để sang đây? Kiếm tiền rồi trở về? Ở lại Séc lâu dài hay tiếp tục vươn sang các nước phương Tây?

Có thể nói một cách khái quát, động lực của 80 - 90% người Việt sang đây là để kiếm tiền, trả nợ, cải thiện đời sống cá nhân và gia đình mình và sau đó quay trở về quê hương. Tất nhiên, một số người nhận thấy cuộc sống ở Séc tốt hơn, công ăn việc làm ổn định và không gian sống thoáng đãng nên muốn ở lại đây. Những người này sau đó thường xin quốc tịch Séc. 

Những người Việt sang đây có mối quan hệ như thế nào với Việt Nam? Trong số họ có cả những người bất đồng chính kiến không hay chỉ người sang làm ăn?

Cộng đồng người Việt ở đây thuộc nhiều tầng lớp xã hội khác nhau, trong đó có những người bất đồng chính kiến sang đây để tránh sự đàn áp chính trị và các doanh nhân, tiểu thương, những người này rất gắn bó với quê hương mình. Mọi người Việt đều biết rằng, Việt Nam vẫn còn nhiều vấn đề, nhưng họ là những người yêu nước nên họ không bao giờ chê bai hay phê phán đất nước mình. Nếu có cũng chỉ là hệ thống đầy tham nhũng, không có hối lộ không bao giờ làm được việc gì. 

Tại sao đa số người Việt ở đây lại chọn nghề buôn bán? Vì vốn ngôn ngữ có hạn nên khó tìm được việc khác hay đơn giản vì kinh doanh đã có từ trong máu?

Ai cũng nói, người Việt có máu kinh doanh, nên chắc chắn họ phải là những người buôn bán rất tài ba. Tôi nghĩ, bán hàng là sự lựa chọn thực tế nhất với người Việt tại Séc. Khi nhận thấy ở đây có tiềm năng, họ đã nhanh chóng triển khai mô hình hàng giá rẻ và quay vòng vốn nhanh. Nhưng cách làm đó cũng có những mặt tiêu cực của nó, nhiều người cùng lý do trên đã chuyển sang trồng cần sa và buôn bán ma tuý. 

Thế còn sự chăm chỉ nổi tiếng của họ? Được biết, trẻ em Việt Nam rất cố gắng trong học tập?

Đây là cách nói hơi dập khuôn. Đúng là trẻ em Việt Nam, đặc biệt là ở những gia đình mới nhập cư, chúng được rèn luyện để học giỏi nhất, đó là cách để hoà nhập trong trường học. Và cha mẹ có thể làm bất cứ điều gì - trả tiền học thêm, học cùng lúc 4 đến 10 khoá học khác nhau. Nhưng có một số sinh viên Việt Nam học ở khoa của tôi, hầu như không biết chút tiếng Séc nào, nhưng không hiểu sao, họ vẫn vượt qua được kỳ thi tốt nghiệp trung học tại các trường Séc, có thể là do thầy cô nhìn thấy họ có cố gắng và đã bỏ qua những khiếm khuyết cho họ. Hiện chỉ có một vài trường hợp như vậy nhưng theo tôi, các giáo viên không nên làm thế. 

Nhưng nhiều trẻ em Việt Nam được sinh ra tại đây và chúng không có chút vấn đề nào về ngôn ngữ.

Thế hệ người Việt sinh ra tại đây, về bề ngoài chúng là người Việt Nam nhưng bên trong, chúng không có chút kiến thức nào về lịch sử và văn hoá Việt Nam, thậm chí nhiều em còn không biết tiếng Việt. Có thể là do bố mẹ chúng không quan tâm dạy dỗ hoặc thấy không cần thiết vì đằng nào con cái họ cũng học tại trường Séc. 

Vậy khi trở về Việt Nam, những người này có gặp phải vấn đề gì không? Có bị người khác soi mói không?

Khi về Việt Nam, họ không bị soi mói. Ngược lại, Việt Kiều rất được chào đón ở Việt Nam, người Việt coi họ như những người thành công ở nước ngoài, kiếm được tiền và trở về để xây dựng một Việt Nam tốt hơn. Đó cũng là chính sách của nhà nước. Khi nhìn thấy Việt Kiều, những người ở Việt Nam cũng không nghĩ họ cần phải đối xử với những người này như với người ngoại quốc. Tôi có quen vài người Việt Nam sinh ra tại Séc. Trong một lần về Việt Nam thăm ông bà, họ đã gặp phải nhiều cú sốc về văn hoá giống hệt như người nước ngoài về Việt Nam vậy. 

Jan ico

Ján Ičo cùng với nhà văn Hà Ân, ảnh: aktualne. 

Anh đã có một năm học đại học ở Việt Nam, vậy điều gì ở nước này thường gây sốc cho người nước ngoài khi mới đến?

Khi mới đến Việt Nam, bạn sẽ có cảm giác như đang lạc vào hành tinh khác. Lượng người đông đúc đến đáng kinh ngạc. Ở Việt Nam, không khi nào bạn có cơ hội được ở một mình dù chỉ một lát. Kể cả buổi tối, xung quanh bạn vẫn có rất nhiều người Việt, họ luôn hỏi han bạn, muốn nói chuyện với bạn và bạn không có nơi nào để trốn thoát. 

Tiếp theo là gì?

Phức tạp hơn đó là vấn đề về vệ sinh và nước nóng bị mất thường xuyên. Bất cứ những người nào mới đến nếu không quen cũng sẽ gặp phải các vấn đề về tiêu hoá và dạ dày. Nhưng ai cũng có thể thích nghi được, bạn sẽ không chết nếu ăn rắn hoặc chuột nướng đâu. 

Người Việt thực sự ăn chó, hay đó chỉ là lời nói vu khống?

Có đấy, họ có ăn. Người Việt thường bị trách móc vì điều này, nhưng phải nói đôi chút. Thịt chó ở đó được coi là món ăn đặc sản và mỗi năm họ chỉ ăn vài lần trong các dịp lễ lớn. Thịt chó rất đắt và không phải ai cũng ăn thịt chó. Hơn nữa, do ảnh hưởng từ các nền văn hoá phương Tây, nhiều gia đình cũng chăm nuôi chó và coi nó như người bạn. 

Thế vấn đề an ninh ở Việt Nam thế nào? Ví dụ khi so sánh với Séc?

Nghe có vẻ hơi nghịch lý, nhưng với người ngoại quốc, ở Việt Nam an toàn hơn so với ở Séc. Đó cũng một phần là do nhà nước rất chăm chú tới hình ảnh quốc gia mình được gửi đến thế giới, do đó, ở Việt Nam có một quy tắc bất thành văn là người nước ngoài ở Việt Nam không được phép gặp phải vấn đề gì. 

Như tôi đã nói, ở Việt Nam có rất nhiều người ở khắp nơi. Do đó, nếu bạn là du khách nước ngoài đến thăm một thành phố nhỏ nào đó, trong vòng 2 giờ đồng hồ, cả thành phố sẽ biết bạn đã đến đó và đang ở đâu. Có lần tôi bị mất ví tiền tại một quán rượu. Hôm sau, tôi đến đó hỏi nhưng nhân viên lắc đầu, 3 ngày sau ví được gửi đến tận cổng ký túc xá, dù không còn tiền nhưng vẫn đủ giấy tờ. 

Tất nhiên, ở các thành phố lớn thường xảy ra ăn cắp vặt nhưng chắc chắn Việt Nam không phải là một đất nước nguy hiểm và bạn không phải sợ là sẽ bị băng nhóm nào đó tấn công. 

Ngọc Minh - vietinfo.eu
aktualne.cz

Ảnh trong bài: Nếu không ghi thêm, tất cả các ảnh trong bài này chỉ mang tính minh họa và có bản quyền như nguồn tin gốc đã đưa.

  • #5 Minh Phương : người Séc nghĩ về người Việt Nam

    07-06-2012 05:06

    Trên thế giới này ở đâu cũng có người tốt và người sấu và người Séc cung nối vậy. Tôi sang đây đã 30 năm nên tôi thấy điều đó là đúng. Những người chưa hiểu về người Việt Nam vì họ chưa được sang Việt Nam mà thôi.
  • #4 Trần: Người Séc cũng không kiêu ngạo không?

    03-06-2012 19:06

    Tôi thử tìm bài gốc, thấy comment được nhiều người Séc ủng hộ nhất (51 người - 3.6.2012) là:

    Co nejvíce lidí by mělo navštívit cizí země (mimo turistické oblasti) , aby poznali co to je kulturní šok . Pak by lépe chápali cizí kultury a neohrnovali by nad nimi nos v domnění, že jen ta česká je správná.

    Tôi tạm dịch theo kiểu văn google:

    Đa số chúng ta khi đến xứ lạ (trừ khu du lịch), mới nhận ra một điều, đó là những cú sốc văn hóa. Đúng là nên tìm hiểu văn hóa xứ lạ, chứ đừng tự cao tự đại răng văn hóa Séc là chuẩn.

    Thú thực, tôi biết bập bõm tiếng Séc bằng A1, dịch có đúng không. Nếu vậy, tôi thấy người Séc cũng không kiêu ngạo đâu.
  • #3 Thiet: Đây là lời nói của một người bạn

    03-06-2012 17:48

    Honzo! Cậu nói toàn lời dễ nghe. Cậu không biết các thày giáo tại sao lại dễ dãi với các bạn hs VN của cậu? Cậu hãy nói thật một chút đi chứ.
  • #2 Ký danh: Tiêu đề

    03-06-2012 16:36

    ANH BIET NHUNG GI VE VIET NAM CON QUA IT, ANH KHONG THE VIET VA DANH GIA SUY NGHI CUA NGUOI VIET NAM BANG MAY DONG TREN BAO NHU HOC SINH CO SO VIET *SLOH*,KHONG PHAI AI CUNG NHU AI,MA TIN NGAY DUOC.
  • #1 Ký danh: Tiêu đề

    03-06-2012 21:25

    Người Séc họ không ghét người Việt,chẳng qua là vì *** GIẾT NGƯỜI***,***M A F I A***, ***ĐÂU TƯ VA BUÔN BÁN THUỐC PHIỆN***
Quy định bình luận
Vietinfo tạo điều kiện cho bạn đọc bày tỏ chính kiến, song không chịu trách nhiệm cho quan điểm bạn đọc nêu trong bình luận của bạn đọc. Quan điểm bạn đọc không nhất thiết đồng nhất với quan điểm của Vietinfo.eu. Khi bình luận tại đây, hãy:
- lịch sự, bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau,
- bày tỏ quan điểm tập trung vào chủ đề bài viết,
- không dùng các từ ngữ thô tục, bậy bạ,
- không xâm phạm đến quyền riêng tư cá nhân hay một số cá nhân,
- không tỏ thái độ phân biệt trên bất cứ phương diện nào (dân tộc, màu da, giới tính, tuổi tác, nghề nghiệp…).
Mọi nội dung không phù hợp với các tôn chỉ trên có thể bị sửa hoặc xóa.
Cách gõ tiếng Việt
Dấu mũ Â, Ê, Ô – gõ 2 lần: AA, EE, OO
Dấu móc Ă, Ơ, Ư – thêm phím W: AW, OW, UW
Dấu huyền – thêm phím F
Dấu sắc – thêm phím S
Dấu hỏi – thêm phím R
Dấu ngã – thêm phím X
Dấu nặng – thêm phím J
Xóa dấu – thêm phím Z

Ví dụ:
Casch gox tieesng Vieejt.
Cách gõ tiếng Việt.

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo