Ba Lan

Người Việt tại Ba Lan: Hội nhập hoặc Cách biệt

Cập nhật lúc 26-10-2010 21:22:13 (GMT+1)

 

.. Dân tộc nào cũng cần giữ gìn và phát huy truyền thống, bản sắc văn hoá dân tộc, trong đó giữ gìn ngôn ngữ dân tộc là gốc. Trên thế giới đã có nhiều bài học về sự phát triển hài hòa giữa kinh tế và văn hóa dù dân tộc đó sống ở trong nước hay ở nước khác. Bài học nào cũng chỉ có những giá trị nhất định chứ không thể là chìa khóa vạn năng.


.

XU HƯỚNG PHÁT TRIỂN  CỘNG ĐỒNG

Hội nhập             

Di tản chỉ làn sóng người thay đổi chỗ ở (định cư hay tạm cư) từ vùng lãnh thổ này sang vùng lãnh thổ khác từ nước này sang nước khác (đổi địa chỉ cư trú). Hiện tượng này có từ lâu trong lịch sử phát triển của loài người.

 Integracja ( Integration) – Hội nhập một thuật ngữ dùng trong kinh tế, xã hội chỉ quá trình liên kết cái riêng, từng thành phần vào cái tổng thể. Khi có di tản thì tất yếu phải có hội nhập. LHQ có cả Uỷ ban về vấn đề người tỵ nạn. Uỷ ban về vấn đề di trú và tỵ nạn là một trong 10 Uỷ ban của EU.

 Hoạt động của các cơ quan này đã giúp cho hàng triệu người nhập cư hợp pháp ở nhiều nước trên thế giới. Ở mỗi giai đoạn lịch sử, hay ở một vùng lãnh thổ vấn đề di tản và hội nhập được đặt ra khác nhau cho mỗi quốc gia.

Ba Lan có cơ quan những vấn đề hồi hương và người nước ngoài (Urząd do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców). Viêt Nam chưa có cơ quan nhà nước chuyên trách về vấn đề di tản và hội nhập, hiện chỉ có Uỷ Ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài.

Hội nhập của người di tản (migrantów) là vấn đề nóng bỏng của các nước EU – là quá trình đưa cộng đồng di tản hoà nhập vào „nhịp sống chung của xã hội tiếp nhập”. Quá trình hội nhập, hội nhập lại, sau hội nhập không có một định nghĩa, hay mục tiêu và nó cũng luôn thay đổi. Trong giới khoa học có nhiều khái niệm rộng hơn liên quan đến quá trình này: tiếp nhận, thích nghi, cách biệt, tách rời, ngoài vòng. (asymilacja, akulturacja, izolacja, separacja, marginalizacja).

Trong điều kiện sống ở nước ngoài, các hệ tư tưởng, các nền văn hoá vừa hoà nhập, có xung đột, thậm chí đối nghịch nhau. Chủ động chọn lọc những tinh hoa văn hóa nhân loại, trước hết văn hoá sở tại để làm phong phú, làm giàu thêm, hiện đại hơn văn hóa dân tộc và tìm cách chung sống trong điều kiện hội nhập thể hiện tính tích cực.

Giữa hội nhập kinh tế và hội nhập văn hóa cũng không thể coi nhẹ mặt nào. Coi trọng hội nhập kinh tế mà coi nhẹ hội nhập văn hóa nguy hiểm bởi có thể bị các nền văn hóa khác thế chân. Văn hóa dân tộc là rường cột tinh thần của một dân tộc, cộng đồng, là đảm bảo dân tộc tồn tại có bản sắc riêng.

Vì vậy dân tộc nào cũng cần giữ gìn và phát huy truyền thống, bản sắc văn hoá dân tộc, trong đó giữ gìn ngôn ngữ dân tộc là gốc. Trên thế giới đã có nhiều bài học về sự phát triển hài hòa giữa kinh tế và văn hóa dù dân tộc đó sống ở trong nước hay ở nước khác. Bài học nào cũng chỉ có những giá trị nhất định chứ không thể là chìa khóa vạn năng.

 

Hội nhập của cộng đồng Việt nam tại Ba Lan

Quá trình hình thành cộng đồng và quá trình hội nhập.

  Người Việt nam đầu tiên có mặt ở Ba Lan là khoảng năm 1950, do đảng cộng sản Pháp cử đi học. Tiếp theo là giai đoạn sau hoà bình lập lại 1954, 1955 mỗi năm có khoảng trên 10 - 15 người được cử sang Ba Lan học đại học. Từ năm 1963, 1964 mỗi năm có khoảng 20 LHS sang Ba Lan học đại học. Khi chiến tranh phá hoại của Mỹ lan ra miền Bắc, nhà nước cử hàng nghìn LHS sang học ở các nước XHCN. Từ 1965- 1975 mỗi năm có khoảng 200 LHS (học đại học, TTS, NCS) sang Ba Lan học tập. Sau 1975 số lượng giảm đi còn khoảng 50 LHS các loại. Từ 1989 -1995 trung bình hàng năm có khoảng 30 LHS, TTS, NCS sang học tập tại Ba Lan. Từ 1995 đến nay Ba Lan nhận đào tạo cho VN khoảng 10 - 20 người (miễn học phí).

 Số công nhân được cử sang Ba Lan học nghề (đóng tầu, khai thác mỏ, điện tử) gần 2 nghìn. Như vậy trên 5000 người Việt Nam đã được đào tạo, học nghề tại Ba Lan. Số lượng trên đã và đang là „chất” kết dính quan trọng trong quan hệ VN-BL, của quá trình hội nhập của người Việt Nam tại Ba Lan.

  Từ 1990 - 2000 làn sóng người Việt nam  sang Ba Lan làm ăn tăng nhanh đáng kể (diện thăm thân, hợp đồng lao động, từ Liên Xô cũ, Đức, Bungari, Tiệp). Dịch vụ đưa người qua Nga, Tiệp, Ukraina làm tăng số người Việt Nam bất hợp pháp ở Ba Lan. Cộng đồng Việt nam hiện nay ở Ba Lan dự báo khoảng 30-40 ngàn người (10 nghìn gia đình), chủ yếu tập trung ở Warszawa. Lý do số người VN tăng lên đáng kể còn là do quá trình toàn cầu hoá, trong đó „Đổi Mới” của VN cũng mở cửa cho người Việt Nam ra nước ngoài dễ dàng hơn.

  Người Việt Nam học tập, thực tập chủ yếu ở các thành phố lớn: Warszawa, Kraków, Gdańsk, Wrocław, Katowice, Łódź, Szczecin, Poznań, Olsztyn, Toruń… Còn người VN hiện nay lại tập trung chủ yếu ở Warszawa. Những báo cáo nghiên cứu về người tỵ nạn VN, do Ba Lan đưa ra số liệu khá khác nhau.

 Bà Ts Teresa Halik Đại học Tổng hợp Warszawa: 20–30 nghìn người. Cục Hồi hương và Người nước ngoài Ba Lan: 40 nghìn (năm 2001), cha đạo Edward Osiecki: 60 nghìn. Số người Việt nam có quốc tịch Ba Lan gần 4000 người (~13%), có định cư dài hạn khoảng 10 nghìn người (~30%). Số người có viza lao động ~10%.

 Các nguồn tin không chính thức dự đoán, trong số 30 ngàn người Việt sống trên toàn Ba Lan, số người không có giấy tờ cư trú hợp pháp gần ~40% (WWW. europa.delpol.pl). Ba Lan là ví dụ một nước châu Âu, mà số di tản từ VN có số lượng đông và tổ chức tốt hơn so với nhiều dân di tản khác.

 Trong danh sách các dân tộc thiểu số ở Ba Lan, số người VN ở Ba Lan chỉ sau Ukraina, Đức, Bạch Nga, Nga, Armenia (xem tài liệu tham khảo)

 Lãnh sự Ba Lan hàng năm cấp khoảng 100 viza cho người VN,  nhưng số người vượt biên tới 900 người.

 Từ 1998-2006 đã thu nhận 2999 giấy mời, chiếm 1% tổng số giấy mời người nước ngoài.

 Abolicja (viza nhân đạo): trong số 3512 đơn xin viza nhân đạo, số đơn của người Viêt Nam là 1256, số người nhận được viza là 1001 người, từ chối 164 người, 14 người không được xem xét. Đợt 2007 số người được cấp viza nhân đạo là 694 người (gần 50%).

 Định cư 5 năm theo tiêu chuẩn châu Âu (cũng có thể xin định cư tạm thời ở các nước EU) – người VN chiếm tỷ lệ cao, sau Ukraina, Nga và Ấn độ. Bắt đầu năm 2005 là 52 người, năm 2006 là 118 người, 2010 tới gần 1000 người.

 Quốc tịch Ba Lan. Từ 1.07.2001 – 01.03.2007 có 189 đơn của người Viêt Nam xin quốc tịch Ba Lan, chủ yếu ở tỉnh Mazowsze chiếm 1%. Từ 1999 cấp quốc tịch cho những người lấy vợ, chồng Ba Lan, trong thời hạn 3 tháng sau khi kết hôn, có thời gian sống ít nhất 3 năm. Nhờ vậy từ 2000 - 2006 12 người nhận quốc tịch Ba Lan. Số người muốn xin quốc tịch Ba Lan tăng, nhất là lớp trẻ.

 Từ 1992- 2006 có 501 đơn xin viza tỵ nạn của người VN, chiếm 1,5%. Từ 1992- 2006 chỉ có 1 người được nhập cư theo dạng tỵ nạn, 2 người được định cư „chiếu cố”.  

 Số người VN trong danh sách bị trục xuất 2001-2006 là 3254 người (550 ng./năm). Những người có vợ, chồng là người Ba Lan, hoặc có định cư dài hạn không bị trục xuất.  Hiệp định trả người sống bất hợp pháp về VN có hiệu lực giữa Việt Nam với Ba lan, Đức, Tiệp, Anh, 3 nước đang chờ: Bỉ, Pháp, Czech. Nếu không có chính sách, cách làm thích hợp những người bị trả về có nguy cơ tái xuất, họ sẽ tìm cách đi vào một quốc gia khác.

 Có sự phân loại trong số người Việt Nam ở Ba lan. Số gia đình làm ăn thành đạt, người có tài sản hàng triệu đô trở lên ~15%, có cuộc sống dư dật  ~20%,  có cuộc sống đủ chi tiêu ~25%, còn khó khăn ở các mức khác nhau ~35%.  Số người VN có trình độ đại học trở lên chiếm khoảng 20-30%. Trên 50% tốt nghiệp PTTH (dữ liệu chưa được kiểm chứng).

 Tổ chức người Việt Nam lâu đời nhất ở BL là Hội Văn hoá Xã hội người VN (Towarzystwo Kulturalno- Społeczne Wietnamczyków), thành lập năm 1986 . Có khoảng 200 -300 thành viên (không tính thành viên gia đình họ).

 Tổ chức xã hội đông đảo nhất của người Việt nam là Hội Người Việt Nam Đoàn kết và Hữu nghị (Towarzystwo Wietnaczyków w Polsce „Solidarność i Przyjazń), được thành lập năm 1989. Hội còn có chi nhánh ở các tỉnh: Kraków, Szczecin, Łódź.

 Một tổ chức hoạt động tích cực, hiệu quả là Hội Phụ nữ VN tại Ba Lan (được toà công nhận 2010). Hội Người VN yêu đạo Phật, Hội Thiên Chúa giáo đáp ứng một phần nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của người Việt nam tại Ba lan. Liên đoàn bóng đá, CLB tenis là những tổ chức hoạt động đều đặn sôi nổi, lôi kéo được sự tham gia của nhiều đối tượng cộng đồng.

 Hiện nay ở Ba lan có 9 tổ chức mang tính xã hội (Hội ĐK&HN, Hội VH-XH, Hội Doanh Nghiệp, Hội người Cao Tuổi, Hội người Yêu Đạo Phật, Tổ chức Thiên Chúa Giáo, CLB L.Q.Đôn, CLB Cựu Chiến Binh, Truing tâm Văn Hoá Văn Lang), nhiều tổ chức chuyên ngành như Trường Tiếng Việt, Liên đoàn Bóng đá, Câu lạc bộ Tenis, Cờ tướng, CLB thơ, Khiêu vũ, Ca múa - Âm nhạc, Dưỡng sinh, Trung tâm Y tế Lotus, nhiều hội đồng hương hoạt động khá thường xuyên.

 Tổ chức đối lập như Hội vì Dân chủ (Stowarzyszenie na rzecz demokracji) không có tiếng nói trong cộng đồng. Cộng đồng Việt Nam tại Ba Lan được đánh giá là cộng đồng đoàn kết, tổ chức được nhiều hoạt động chung hữu ích (phục vụ cộng đồng, hướng về quê hương, gắn với nước sở tại), có các hoạt động thể thao, văn nghệ sôi nổi.

 Người Việt Nam tại Ba lan đã có các xuất bản: Báo Phương Đông, Tương Lai, Quê Việt, Đàn Chim Việt, Nối Vòng Tay Lớn, Hướng Phật, nhưng chỉ có „Quê Việt” tờ báo của Hội ĐK&HN” tồn tại, hoạt động đều và hiện đang được tài trợ của Quỹ Hội nhập của EU và Ba Lan.

 

Cộng đồng Việt Nam đã và đang hội nhập vào Ba Lan.

 Giống như con gái mới về nhà chồng từ làm quen, ăn theo - thích nghi, tự lập đến thành chủ nhân thực sự. Giai đoạn đầu của quá trình hội nhập không chỉ là năng lực chủ quan của đối tượng muốn hoà nhập mà các yếu tố khách quan tác động, hỗ trợ là vô cùng cần thiết và quan trọng.

  Người VN bắt đầu hội nhập bằng kinh tế (kinh doanh hàng vải, quán ăn). Thuở sơ sai có tính tự phát và theo con đường tiểu ngạch. Khởi đầu từ năm1986 những cựu LHS VN thuê các gian hàng ở các cửa hàng Mậu dịch quốc doanh (Dom Towarowy) để bán hàng. Các cô thợ may Việt Nam ở Łódź buôn bán trên đường phố, đi đến các chợ trời mở đầu giai đoạn kinh doanh tự do của người VN tại Ba Lan.

 Do có hiệu quả, người Việt mở hãng đánh hàng qua Bưu điện, hàng không, tầu biển. Lúc đầu chỉ đánh hàng VN, sau đánh hàng Thái Lan, hàng Thổ, hàng Tầu….Người VN lúc đầu bán lẻ ở các chợ tại các thành phố lớn Ba Lan, vùng biên giới, sau  tập trung về Warszawa tại chợ Sân Vận Động 10 năm „Jarmark Europa” dần hình thành các khu bán hàng của người Viêt Nam.

 Chợ sân Vận động 10 năm tồn tại 20 năm (1990-2010) – nơi làm ăn thành đạt của nhiều người Việt, tạo cơ sở hình thành cộng đồng ở Warszawa. Lúc sầm uất nhất chợ Sân Vận Động 10 năm có tới 7000 đơn vị kinh doanh, riêng người VN có khoảng trên 1200 quầy bán hàng.

 
chợ Sân vận động tại Balan. Ảnh: ĐấtViệt ,Quê Việt

 Tại một số thành phố lớn của Ba Lan như Kraków, Gdańsk, Szczecin, Wrocław, Katowice cũng có đội quân bán lẻ của người Việt Nam (từ 1990- 2000). Từ năm 2000, khi dự báo chợ Sân Vận Động sẽ giải thể, hình thành nhiều khu Trung tâm buôn bán mới như: Wolka Kosowska (1995-2000), „Maximus” (2005) ở Nadarzyn, chợ „Ptak”- Łódź mở rộng (sau 2000), năm 2010 có thêm chợ Bakalarska, chợ Marywińska.

 Chợ nào kéo được nhiều người Việt Nam vào buôn bán, kinh doanh thường sôi động. Người VN buôn bán hàng rẻ tiền, siêng năng lao động, giảm tối đa chi phí đã đem lại hiệu quả trong kinh doanh. Kinh doanh của người VN tại Ba Lan góp phần phát triển „kinh tế chợ”, tạo công ăn việc làm cho hàng triệu người ở cả Việt Nam và Ba Lan.

 Cán thân thương mại giữa Ba Lan và Việt nam nghiêng về Việt Nam (xuất siêu). Kim ngạch nhập khẩu hàng hoá của người Việt Nam từ Việt Nam, Trung Quốc, Thổ đã vượt con số hàng tỷ đô. Tiền thuế nộp cho nhà nước hàng trăm triệu đô.

 Số tiền người Việt nam dành cho tiêu dùng, trong đó có thuế VAT, bảo hiểm, thuê lao động là rất lớn. Trung bình hàng năm có khoảng 1000 giấy phép lao động cấp cho người VN, chiếm 10% giấy phép cho người nước ngoài. Hầu kết những người có định cư đều có nhà ở riêng, vậy số tiền mà người Việt Nam đầu tư vào bất động sản ở Ba Lan cũng lên đến con số hàng trăm triệu đô, nhưng không nhất thiết họ sẽ ở Ba Lan vĩnh viễn. Đây là yếu tố tích cực của quá trình hội nhập.

 Người Việt bắt đầu hội nhập sâu vào xã hội sở tại. Trẻ em Việt Nam học trong các trường phổ thông, các trường đại học, trường nghề. Các kết quả nghiên cứu cũng cho thấy đa số thanh niên gốc Việt sống ở Ba Lan cảm thấy không có gì để nói rằng có „phân biệt chủng tộc”, dĩ nhiên chỗ này chỗ khác, có thể gặp kỳ thị dân tộc  (~3%). Có tới 70% người Ba Lan được hỏi, họ nói trẻ em người Việt có quan hệ và giao tiếp tốt với trẻ em Ba Lan. Ví dụ một sinh viên gốc Việt (23 tuổi) nói với nhà báo: „được các bạn bè Ba Lan quý mến và chưa bao giờ bị kỳ thị,…sang Ba Lan theo bố mẹ từ khi mới 3 tuổi, đã học trong các trường phổ thông và bây giờ đang học đại học. Ba Lan sẽ là nơi sống và làm việc suốt cuộc đời”.

 Qua tự thăm dò 119 phiếu, 76,5% người BL không thấy có trở ngại về việc người VN sống và làm việc tại BL (xem Maria Nguyên).

 Người Việt sau một thời gian sống, lao động ở Ba Lan đã hình thành các tổ chức của mình. Các hoạt động đối nội nhằm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tinh thần. Nhiều hoạt động đối ngoại, giao lưu là khẳng định chỗ đứng, vai trò và khả năng của người Việt tại xứ sở hội nhập.

 

Những hạn chế trong quá trình hội nhập

 Con người và tính cách Việt có mặt mạnh, mặt yếu khi tham gia hội nhập. Người VN ở BL không phải đồng nhất, lớp đi trước, được đào tạo ở BL, lớp đến sau, có người từng lao động ở các nước Đông Âu, có người từ VN sang xuất thân từ thành phố, từ nông thôn, từ buôn bán, từ làm nông nghiệp, theo thiên chúa giáo, phật giáo…

 Người VN kém về ngoại ngữ vì hoạt động trong môi trường chủ yếu dùng tiếng Việt, mà tiếng BL lại quá khó (kể cả cho những người có trình độ đại học). Về tâm lý người VN không muốn bị hiểu là “bỏ tổ quốc” khi có định cư hay quốc tịch. Di tản VN trải qua các giai đoạn: kiếm sống, cải thiện cuộc sống đến di tản kiểu „đầu tư”.

 Người VN ở Ba Lan phần đông có nguồn gốc từ các tỉnh phía Bắc; truyền thống học hành được đề cao, được đầu tư đặc biệt. Cộng đồng VN mạnh về hướng nội, nhẹ về hướng ngoại.

 Tính cách đặc trưng của người Việt nam còn thể hiện: yêu quê hương, đất nước, cần cù, tiếp thu nhanh, bắt chước giỏi, lạc quan, thương người, trọng nghĩa lớn, nhưng nghèo trí tưởng tượng, chịu nhẫn nhục, an phận, dễ bằng lòng với những thay đổi nhỏ, khong quen sống có nguyên tắc nguyên tắc, hời hợt, thiển cận. Người Việt Nam sống với "văn hóa tiểu nông" - thứ văn hóa sản sinh bởi một xã hội sản xuất nông nghiệp, manh mún, mang tính tự cung tự cấp, ít tính liên kết và sản xuất chuyên sâu với trình độ phân công lao động thấp.

 Văn hóa tiểu nông làm con người giữ thế thủ, chăm lo quá nhiều cho lợi ích bản thân và trước mắt, ít dám nghĩ chuyện lâu dài và cũng ít có khả  năng nghĩ chuyện lâu dài … (Người Việt có thông minh không? Bài viết của Minh Dũng cho Tuần Việt Nam).

 Người Việt Nam do vị thế là „khách không mời” nên thường thụ động, dè dặt trong giao tiếp với người bản xứ, hạn chế tối đa tiếp cận với người Ba Lan, mà lý do rào cản ngôn ngữ, tập quán là cản trở chính.

 Trong số trên dưới 30 nghìn người Việt Nam đang sinh sống và làm việc tại Ba Lan, cũng có người Việt thành danh: anh Tào Ngọc Tú (trong kinh doanh), giáo sư Nguyễn Ngọc Thành, TS Kh Nguyễn Hữu Viêm, Trần Chi, ….. Sơn, Nguyên Anh Linh… (trong khoa học và giáo dục ), có người là chuyên gia giỏi trong tài chính, chứng khoán. Nhiều dịch giả Việt nam như Lâm Quang Mỹ, Nguyễn Văn Thái, Nguyễn Chí Thuật, Nguyễn Thái Linh đã thành công trong dịch thuật nhiều tác phẩm Ba Lan sang tiếng Việt và ngược lại……nhìn chung tỷ lệ này là rất thấp.

 
GS.TSKH. Nguyễn Ngọc Thành nhận danh hiệu Giáo sư do Tổng thống Ba Lan Lech Kaczynski phong tại Dinh Tổng thống. Ảnh: Ngô Hoàng Minh-Vietnamnet

 Gần 50% người Việt ở Ba Lan chưa có cuộc sống ổn định chỉ ra rằng nhiều vấn đề tệ nạn, tiêu cực làm nhức nhối cộng đồng, chính quyền sở tại. Tỷ lên người VN bị bắt giữ từ 4-7,5% do vi phạm về thuế, hoạt động kinh doanh trốn thuế như làm giả giấy tờ, mở hãng giởm, đút lót cơ quan thuế vụ. Việc bùng hàng, trốn nợ, cướp dật vẫn xẩy ra. Gần đây nhất hoạt động buôn bán thuốc phiện, trồng cần sa ngày một gia tăng ở Ba Lan. Chỉ tính từ đầu 2010 đến nay đã có 7 vụ người Việt Nam bị bắt vì trồng cần sa. Điều này làm xấu đi hình ảnh người Việt nam trong con mắt chính quyền và nhân dân Ba Lan. Từ 1998- 2006 có 236 người VN bị bắt về tội phạm gây tổn thất cho người khác, tuy vậy cảnh sát cho rằng vụ việc được phát hiện ít hơn nhiều so với thực tế. Việc buôn người được phối hợp tổ chức do nhóm người của Ukraina, Ba Lan, Đức, Czech, nhưng từ 1995-2010 chỉ phát hiện được rất ít trường hợp. Hoạt động của người VN không là đối tượng theo dõi của cảnh sát, cơ quan công tố.

 Bảo hiểm y tế, sức khoẻ: Số công dân VN đăng ký bảo hiểm sức khoẻ là 2416. Đây là con số rất thấp so với số người VN sinh sống tại Ba Lan. Bảo hiểm y tế không chỉ là nghĩa vụ mà còn là quyền lợi của những người sinh sống ở một quốc gia phát triển. Việc thực thi quy định về luật lao động của người VN trong công ty có những hạn chế, nhất là trong lĩnh vực ăn uống (không có hợp đồng lao động, không đảm bảo vệ sinh thực phẩm, làm quá giờ, khai thấp lương, hãng dởm, không kê khai hàng hoá kinh doanh…). Nhà nước Ba Lan thường xuyên kiểm tra (tần xuất đến 75%) trong số gần 40 nhà hàng và 300- 400 quán ăn của người Việt trên khắp Ba Lan (số liệu của Ba Lan). It kiểm tra các hãng kinh doanh quần áo, dầy dép là do đăng kí không rõ ràng, tầm cỡ nhỏ.

 Trong tương lai khó khăn lớn nhất của cộng đồng người Việt Nam tại  Ba Lan (cũng đã xẩy ra ở nhiều nước) chính là việc không có “ngôn ngữ chung” giữa các thế hệ. Người già thì giỏi tiếng Việt, ngược lại thế hệ sau lại giỏi tiếng bản xứ, không biết ngôn ngữ Việt.

 

Đặc điểm của xã hội hội Ba Lan – xứ sở tiếp nhận dân di trú.

 Đó là dân tộc khá thuần nhất về chủng tộc. Thiên chúa giáo xem như quốc giáo. Ba Lan có nền văn hoá phát triển với nhiều tài năng xuất chúng, tầm cỡ quốc tế trải qua nhiều biến động lịch sử phức tạp (hào hùng và đau thương). Người Ba Lan cũng bôn ba khắp thế giới, nhất là sau thế chiến thứ II. Với những đặc điểm như vậy, với khí hậu ôn đới, người Ba Lan bình thường sống ôn hoà, thương người, độ lượng. Giới kinh doanh buôn bán Ba Lan từng trải – là đối thủ cạnh tranh. Vì thế sống ở Ba Lan nên thực hiện phương châm: sống hoà bình „ tránh đối đầu”. Người dân Ba Lan sống yên tĩnh, ít gây xung đột, nhưng khá nguyên tắc, thậm chí có nhiều lúc „ích kỷ” trong việc bảo vệ quyền lợi riêng. Họ vẫn coi mình là dân tộc đẳng cấp cao so với nhiều dân tộc khác. Với người VN vì có sự khác biệt mắt trần cũng thấy, nên quan hệ „chủ-khách” người chủ tuy mến khách, mở cửa, nhưng chờ xem khả năng thích nghi với hoàn cảnh của người khách như thế nào, chứ chưa tạo điều kiện thật tốt đề dân di cư hoà nhập?

 

 Người VN trong con mắt người Ba Lan. Đó là một cộng đồng khép kín, khá khôn ngoan, người VN di cư sang BL để kiếm tiền cải thiện điều kiện sống của mình, gia đình mình, đầu tư cho con cái học hành. Hội nhập không yêu cầu tiếp nhận văn hoá, ngôn ngữ (asymilacja, akulturacja), mà là thích nghi với văn hoá Ba Lan.

 Người Việt Nam thích sống gần gũi nhau, tăng cường mối quan hệ gia đình, láng giềng, đồng nghiệp, đồng hương (trong nhiều nghĩa), bạn bè, đồng lứa, đồng sở thích. Ví dụ: Tìm công ăn việc làm phần đông qua giới thiệu của người quen, gia đình. Nhiều người VN sau tốt nghiệp đại học, có đủ tiêu chuẩn làm việc ở các công sở, công ty lớn, nhưng họ chọn làm ở các trung tâm thương mại. Lý do được đối xử bình đẳng (so với làm cho chủ nước ngoài). Cũng có lý do khác: thích tự do, muốn làm chủ công việc, lại có thu nhập cao hơn. Có được sự lựa chọn khác: không phải sát hạch trình độ, không cần phấn đấu để tiến thủ, không phải đương đầu với những thử thách công việc.

 Người VN có nhiều hoạt động gắn với văn hoá, truyền thống, tập quán trong các tổ chức của mình. Truyền thống sinh hoạt gia đình của người VN khá chặt chẽ, rất cơ bản. Có thói quen áp đặt tiêu chuẩn đạo đức, tiêu chuẩn học hành cho con cái. Lũ trẻ sớm nhận ra rằng chúng mắc nợ cha mẹ mình những điểm giỏi và vì vậy chúng phải học thật nhiều. Bố mẹ chăm chỉ trong lao động, gương mẫu trong sinh hoạt, là tấm gương cho con cái bắt chước.

 Dr Teresy Halik i prof. Ewa Nowicka Rusek khảo sát trong trường học rút ra kết luận: Càng nhiều học sinh VN thì hội nhập càng kém. Bảo vệ văn hoá bản địa qua giáo dục ngoài khoá như dạy tiếng việt, hướng dẫn các tiêu chuẩn văn hoá, nguyên tắc ứng xử truyền thống dân tộc phải chăng tạo thêm rào cản hội nhập (khó chấp nhận lấy vợ, lấy chồng người nước ngoài)? Dù được nhận thức cần tăng cường quan hệ với người BL, trên thực tế họ ít thăm viếng gia đình BL (ngay cả trong những ngày lễ hội lớn như Giáng sinh, Phục sinh). Ít học hỏi, tìm hiểu phong tục, văn hoá Ba Lan (rất ít người biết phong tục, tập quán, văn hoá và thể hiện những bài hát truyền thống Ba Lan cả trong các lễ hội).

 Các nhà nghiên cứu lịch sử, văn hoá, đánh giá cao khả năng thích nghi của người VN với những điều kiện thay đổi văn hoá - xã hội. Đặc trưng xã hội VN là trách nhiệm với gia đình và cộng đồng là gốc rễ cuộc sống xã hội, khác biệt với chủ nghĩa cá nhân tây Âu và khái niệm xã hội gồm tợp hợp các thành phần (atomistycznego pojmowania społeczeństwa). VN có hai mức truyền thống: phép vua và lệ làng (Khổng tử- lớn và lệ làng - nhỏ). Được xem như chủng tộc thiểu số lớn nhất ở BL, nhưng còn thiếu trường tiếng việt cho người BL, thiếu các sinh hoạt văn hoá, văn nghệ cho mọi người, kể cả dân bản xứ. Có quá ít những hoạt động quảng bá văn hoá, lễ hội, chiếu phim Việt Nam định kỳ, vì qúa bận mưu sinh nên cái gọi là „hội nhập” chủ yếu là khẩu hiệu.

 Người Ba Lan không thích người châu Á (trừ Nhật) trong đó có người VN, người TQ vì do trình độ phát triển, chứ không phải màu da hay nét mặt ( 34-49%). Người Ba Lan có quá ít thông tin, tiếp cận, hiểu biết về người VN (dưới 50%), có cảm tình (15-24%). Dân BL khẳng định là dân tộc đề cao tính cách dân tộc (80% tự hào là người BL, là người thiên chúa giáo). Chỉ có 25% người BL thích hàng xóm là người nước ngoài, không thích con mình lấy người VN, TQ, Nga. 75% người BL chấp nhận lao động là người nước ngoài và ngày càng ủng hộ làm bất cứ việc gì, nhưng không phải là gánh nặng.

 Nếu được hỏi người VN ở BL có lợi hay không thì câu trả lời tương ứng 25%. Người VN được đánh giá (dưới nhiều khía cạnh) là lễ độ, ít gây sự, cần cù, năng động, khép kín. Mặt kém: bẩn thỉu, ồn ào, hung hãn (nachalny), láu lỉnh và thô lỗ (chamski), tính cách luồn cúi bị người BL đánh giá thấp nhất. Người VN thế hệ đầu – người khách đáng yêu. Thế hệ sau khách không mời, nhưng chấp nhận.  

 

Người VN hội nhập ở các nước khác.

 So với các cộng đồng thiểu số khác, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là cộng đồng trẻ, năng động, nhanh chóng hoà nhập và đại đa số có xu hướng định cư lâu dài ở nước sở tại chủ yếu là Mỹ, Ôt-xtrây-lia, Canada các nước Tây Âu (khoảng 80% đã nhập quốc tịch nước cư trú nhưng hầu hết chưa thôi quốc tịch Việt Nam), trong khi phần lớn người Việt tại Nga, Đông Âu vẫn coi cuộc sống là tạm cư, khi có điều kiện sẽ trở về nước (tài liệu của Bộ Ngoại Giao VN).

 “Cộng đồng người Việt Nam với truyền thống hiếu học đã hội nhập khá sâu rộng trong xã hội đa văn hóa Đức và có vai trò quan trọng trong hỗ trợ tăng cường quan hệ giữa hai nước” , „Cộng đồng người Việt Nam tại Đức là cộng đồng châu Á lớn nhất với khoảng 120.000 người. Hiện họ đã hội nhập rất tốt vào xã hội đa văn hóa của Đức.

 Đã có rất nhiều người Việt Nam thành công tại Đức, thậm chí còn thành công hơn cả nhiều người Đức. Điều này được thể hiện rõ nhất trong số người Việt Nam thế hệ thứ hai, đặc biệt là sinh viên và học sinh. Những người Việt Nam này nói tiếng Đức rất tốt, học các môn rất nổi trội, chăm chỉ và có thành tích cao trong học tập cũng như nghiên cứu” Giáo sư Martin Grossheim, Bộ môn lịch sử và xã hội Đông Nam Á, ĐH Humboldt Berlin (Đức) nhận xét.

 Có được các thành công này là nhờ đặc điểm nổi bật trong tất cả gia đình người Việt Nam: truyền thống hiếu học. Tại sao? Vì con cái  muốn trả ơn bố mẹ, hoàn thành trách nhiệm gia đình hoà nhập vào xã hội. Cũng có thể, chúng cảm thấy như có lỗi, vì chúng được nuôi nấng trong một đất nước tự do và giàu có, trong khi bố mẹ chúng phải trải qua cả một thời gian khốn khó chiến tranh. Khó khăn lớn nhất của cộng đồng người Việt Nam tại Đức, theo ông chính là việc không có “ngôn ngữ chung” giữa các thế hệ. Chính điều này khiến các thế hệ Việt Nam giữa hai quê hương Đức - Việt hiện đang lơ lửng “giữa các tầng mây”, loay hoay cho hướng đi của mình. Cái giá phải trả chính là người Việt ở nước ngoài dù ở đâu đều bị coi là người khác?  So với dân di trú Thổ Nhĩ Kỳ hay người Ả-Rập, quá trình hội nhập của người Việt Nam diễn ra tích cực hơn rất nhiều. Chính vấn đề giáo dục là một trong những lĩnh vực mà người Thổ “đi sau thời đại“.

 Tạp chí điện tử giành cho phụ nữ tại địa chỉ www.prozeny.cz ngày 12/08/2010 của tác giả Jan Zlatohlávek, đánh giá về người Việt Nam tại CH Séc. „Tất cả họ trao gửi hết cho con cái và hy sinh cả cơ hội tiến thân của mình. Và những đứa trẻ ấy, người Séc với dòng máu châu Á, trong tương lai sẽ có cuộc sống hoàn toàn khác”, „Cách sống và khả năng hội nhập cao của họ xứng đáng nhận được qui chế dân tộc thiểu số”.

 Các trường đại học Séc bắt đầu tiếp nhận hàng trăm sinh viên Việt Nam đầu tiên mang quốc tịch Séc và hộ chiếu Séc. Có cảnh sát “Việt“ thứ nhất. Và sẽ ngày càng nhiều doanh nhân Việt Nam là chủ lao động thuê nhân công người Séc. So với năm ngoái, năm nay nhu cầu kiểm tra tiếng Séc của người nước ngoài ở Séc để xin định cư tăng tới 50%.

 Theo kết quả nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Giáo dục ở Praha thì công dân Ukraina có nhu cầu học tiếng đông nhất, nhưng những người không qua nổi kỳ kiểm tra tiếng Séc nhiều nhất lại là người Việt. Chủ tịch UB thỉnh nguyện QH Séc nói: „Hiện nay có 56 nghìn người Việt Nam sống hợp pháp ở CH Séc, hội nhập của họ không gặp khó khăn, hay ít ra là không phức tạp bằng các dân tộc thiểu số khác.  Cần đối xử không công bằng với cộng đồng này trong tương lai là lợi ích chung của chúng ta“.  

 Đại diện chính phủ có mặt trong cuộc họp của Uỷ ban thỉnh nguyện đã giải thích rằng phần lớn những người nước ngoài đang sống trên lãnh thổ CH Séc này không có quốc tịch Séc, là điều kiện tiên quyết để chấp nhận qui chế dân tộc thiểu số.

 Đại sứ  Anh Mark Kent nói cho BBC Tiếng Việt biết chỉ trong năm 2009 đã có hơn 29.000 lượt người nhập cư bất hợp pháp đã bị ngăn chặn tại đường hầm xuyên biển giữa Anh và châu Âu. Chừng 525 người Việt Nam đã bị trục xuất khỏi Anh sau khi bị bắt giữ vì nhập cư lậu.

 Vì lợi nhuận cao trong việc trồng, buôn bán cần sa từ 200.000 - 500.000 bảng Anh/năm, ông nói: "Tôi không muốn thấy việc nhắc đến chữ Việt Nam là người ta liên tưởng tới trồng cần sa và nhập cư bất hợp pháp". “Thật không may là uy tín của cộng đồng người Việt tại Anh vào lúc này đang bị ảnh hưởng tiêu cực”.

 Một báo cáo của cảnh sát Anh được trích dẫn trên „Evening Standard”: Tội phạm có tổ chức người Việt được cho là gần như thống lĩnh toàn bộ thị trường trồng cần sa. Năm 2005, số cần sa trồng tại Anh chỉ chiếm 15% lượng cần sa tiêu thụ trên thị trường. Hiện là 90%, chủ yếu do tội phạm người Việt trồng và cung cấp.

 Độc giả Nguyễn Hồng Hải, từng là Tổng giám đốc ngân hàng Ocean Bank, đang định cư ở Canada, nói về khả năng hòa nhập của người Việt ở nước ngoài nhận xét: „nhiều người ở các nước khác như Ấn Độ, Trung Quốc, Mexico sang Canada sinh sống và hòa nhập khá nhanh, người Việt Nam có khả năng nhận thức nhanh, nhưng khả năng hoà nhập chậm”. „Phần lớn người Việt sang nước ngoài chỉ tập trung vào học hành và đi làm kiếm tiền, các công tác xã hội của nước ngoài hầu như không để ý”. Đến vùng đất mới thường bị sốc văn hóa vì có nhiều thói quen và khác biệt về văn hóa, nhưng nếu tham gia vào xã hội hoặc sống lâu dần dần sẽ dễ dàng hòa nhập. Có một số qui tắc khi ở nước ngoài chẳng hạn tôn trọng quyền riêng tư cũng như không gian riêng tư của mỗi cá nhân. 

 

Chiều hướng phát triển cộng đồng ở Ba Lan

 Số lượng tăng không đáng kể

 Số người Việt nam tăng thêm hàng năm ở Ba Lan không cao là do người cao tuổi lúc về già có xu hướng quay về Việt nam, không ít học sinh xong phổ thông thích đi học nước khác học đại học, sau đó có thể ở lại làm việc, số người có tiền về Việt nam đầu tư cũng không muốn quay lại Ba Lan, số làm ăn khó khăn về Việt Nam tìm công việc khác, số người nhập cư bất hợp pháp giảm, chưa kể nhiều người bị trả về Việt Nam theo hiệp định lãnh sự.

 

Chất lượng phát triển

 Đây là cộng động trẻ, được hưởng nền giáo dục tốt trong các trường Ba Lan từ phổ thông lên đại học và từ bé (thế hệ thứ 2 trở đi) thông thạo nhiều ngôn ngữ (tiếng Ba Lan, tiếng Anh tốt hơn tiếng mẹ đẻ).

 Am hiểu phong tục tập quán, quan hệ rộng với người bản xứ. Sống ở nước ngoài ai cũng tiếp cận một nền văn hóa dung hợp - đó là một thứ pluralisme thấm vào máu (cả người Việt). Nền văn hóa Việt Nam được tôi luyện và có sức đề kháng cao. Điều này là sức cản cho quá trình hội nhập sâu và nhanh, nhưng có mặt tốt đảm bảo nền văn hóa dân tộc trường tồn, dù người Việt sống ở trong hay ngoài nước.

 Người Việt Nam ở nước ngoài, nhất thế thứ 2 có khả năng hội nhập sâu, rộng vào xã hội sở tại, nhưng trái lại người Việt Nam ở nước ngoài vì lý do truyền thống văn hoá không muốn hội nhập sâu và nhanh.

  

Chính sách của nhà nước trong hội nhập.

 Về phía Việt Nam. Chính phủ cần phải có các chính sách cụ thể hơn, chủ động hơn nữa hướng tới cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Nghị Quyết số 36 của Bộ Chính trị về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài ban hành năm 2004 đã tác động tích cực đến một bộ phận cộng đồng người Việt Nam. Sự cởi mở của nhà nước, sự gắn bó của kiều bào với tổ quốc, từ thăm viếng, đầu tư vật chất và trí thứcngày càng tăng vào quá trình phát triển đất nước. Tuy vậy NQ 36 rất chung, mới triển khai những việc có tính phong trào để tuyên truyền. Nhà nước, trước hết chính phủ chưa đầu tư đủ người, tài chính, chưa kịp thời, có qúa ít những chính sách mà kiều bào ai cũng được hưởng như viza, 2 quốc tịch và nhiều vấn đề do chiến tranh để lại….

 Ở Việt Nam chưa có cơ quan nào đủ thẩm quyền trực tiếp giải quyết những chỉ thị của nhà nước giành cho kiều bào ví dụ: muốn mua nhà ở được trực tiếp gặp chủ đầu tư để ký hợp đồng mua nhà. Nhiều gia đình xin bỏ quốc tịch VN để nhập quốc tịch nước sở tại (đặc biệt thế hệ trẻ chưa được giải quyết kịp thời). Đến nay NQ chưa đến được đại bộ phận kiều bào, mới phổ biến đến đội ngũ „ những người đại diện” cho một số tổ chức của cộng đồng.

 

Về phía Ba Lan.  Muốn để người tỵ nạn cảm thấy mình là một phần của xã hội đang sống, phải đối xử với họ như đối tác và bảo đảm rằng họ có đủ phương tiện tham gia đầy đủ vào cuộc sống của xã hội (là nhiệm vụ của chính phủ các quốc gia EU). Hội nhập là quá trình liên tục 2 chiều dựa vào luật pháp và trách nhiệm qua lại từ  phía người tỵ nạn và cả xã hội tiếp nhận họ.

 Mục tiêu của hội nhập là làm cho người di trú có những điều kiện mới: Hợp pháp hoá cư trú, có nhà ở, được chăm sóc sức khoẻ, giáo dục hoặc tiếp cận thị trường lao động – bình đẳng, không phân biệt chủng tộc, đoàn kết, cởi mở, độ lượng. Có sự phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức chính phủ, phi chính phủ, hội đoàn, các cơ quan thông tấn, các tổ chức công đoàn, tín ngưỡng. Có chương trình bắt buộc cho tất cả người nước ngoài muốn hội nhập là học ngôn ngữ nước tiếp nhận và truyền đạt kiến thức công dân. Đây là tiêu chí được tính vào việc cấp cư trú ngắn hạn, dài hạn, quốc tịch.

 Ba Lan thiếu một chính sách về hội nhập cho một nhóm dân tộc như Việt nam, mới chỉ cho từng người theo luật tỵ nạn (12.03.2004). Vì người VN không thuộc dạng tỵ nạn, nên không tham gia vào chương trình này. Không có cơ quan nào nghiên cứu về cộng đồng VN.

 Hiện có chương trình: Solidarność i Zarządzenie Przepływami Migracyjnymi (2007-2013) và   Europejski Fundusz na rzecz Integracji Obywateli Krajów Trzecich, nhưng gặp khó khăn khi triển khai .

 Theo điều luật Ba Lan về việc được công nhận dân tộc thiểu số thì dân VN chưa thoả mãn, chẳng hạn chưa ai có tổ tiên từng sống ở BL cách đây 100 năm. Điều này không còn phù hợp vì chất lượng cuộc sống thay đổi, việc một cộng đồng có số lượng đông có điều kiện tham gia vào sinh hoạt xã hội một cách tích cực thì vấn đề thời gian cần được xem lại.

 Ba Lan thiếu chuyên gia nghiên cứu, thiếu người có kiến thức chân thực về cộng đồng VN, hiểu biết về văn hoá, đặc điểm riêng dân tôc Việt. Thiếu sự trao đổi thông tin giữa các cơ quan tỵ nạn phi chinh phủ với bộ phận chính phủ. Nhóm hữu nghị Ba Lan –Việt Nam (bao gồm cả đảng PiS, PO lẫn SLD và PSL) có sáng kiến liên quan đến quy chế dân tộc thiểu số, một vấn đề mà cộng đồng luôn mong ước, nhưng chưa thể là vấn đề nóng ở Ba Lan.

 Ông Marek Plura, thành viên Ủy ban Dân tộc thiểu số và các bộ tộc (Komisja Mniejszości Narodowych i Etnicznych) và bà Jolanta Szczypińska (đảng PiS) – chủ tịch nhóm nghị sĩ Quốc hội về quan hệ Ba Lan – Việt Nam khẳng định: dư luận Ba Lan đánh giá cao về cộng đồng người Việt Nam tại Ba Lan, cho đó là một cộng đồng chăm chỉ cần cù, có tổ chức chặt chẽ, có các hoạt động kinh tế, văn hóa phong phú, là cộng đồng đang ngày càng phát triển và đóng vai trò quan trọng trong xã hội Ba Lan.

 Người Việt Nam sinh ra trên đất Ba Lan, có quốc tịch Ba Lan và sẽ gắn bó lâu bền với Ba Lan lại có quan hệ với nhà nước Việt Nam, giữ gìn ngôn ngữ, truyền thống Việt nam là vấn đề quan trọng quan trọng để công nhận dân tộc thiểu số, nhưng ngân sách của Ba Lan hiện nay còn khó khăn, nên vấn đề này chắc càng bị chậm trễ. Dự kiến vấn đề dân tộc thiểu số Việt nam sẽ được đưa ra thảo luận ở Quốc hội trong thời gian không xa 2011-2012. Để hỗ trợ cần tổ chức một cuộc triển lãm ảnh và văn hóa nhân ngày lễ dân tộc, về các sinh hoạt văn hóa, thể thao, tín ngưỡng cũng như cuộc sống của người Việt Nam và vấn đề dạy tiếng Việt cho thế hệ trẻ.

 

Kiến nghị những việc cần làm ngay

 - Nhà nước Việt Nam cần đầu tư kênh truyền hình nước ngoài VTV4 nhằm quảng bá hình ảnh của Việt Nam, là góp phần nâng cao cuộc sống tinh thần của người Việt Nam ở nước ngoài, là gắn kết họ với cuộc sống của người dân ở trong nước. Nhưng đổi mới cách đưa tin kịp thời, khách quan, thiết thực, hợp với đặc thù người Việt ở nước ngoài.

 - Dạy tiếng Việt cho thế hệ trẻ (nhà nước và cộng đồng cùng làm) là tháo gỡ khó khăn hiện có tính phổ biến với cộng động VN ở nước ngoài - ngôn ngữ chung giữa các thế hệ. Là khẳng định tồn tại dân tộc thiểu số Việt ở Ba Lan.

 - Dạy tiếng Ba Lan cho người Việt là làm tăng cơ hội hội nhập. Những khóa học tiếng BL, dù có tài trợ, không có nhiều người Việt Nam tham gia, nếu thiếu tài trợ chắc các lớp học lại tan. Tiếng Ba Lan quá khó cho những người VN mà họ lại cảm thấy chưa bức bách, chưa có bộ giáo trình tiếng Ba Lan thích hợp. Bộ tự điển Ba - Việt, Việt – Ba đủ lớn chưa có được quan tâm.

 - Dạy tiếng Việt cho người Ba Lan bắt đầu có nhu cầu.

 - Ngôi nhà Việt  (trước mắt ngôi chùa Việt) đang là hiện thực cho cộng đồng Việt nam tại Ba Lan. Các tổ chức hội đoàn, chính quyền Ba Lan các cấp, Sứ quán, TƯ Giáo hội Phật giáo VN cần phối hợp, hỗ trợ để ngôi Chùa VN sớm hiện diện. Tăng cường giao lưu văn hoá dưới nhiều hình thức làm nổi vị thế của người VN mình ở xứ sở  này và trên phạm vi quốc tế có thể.

 Muốn vậy cần củng cố các hoạt động văn nghệ, thể thao của cộng đồng. Có điều kiện tìm hiểu làm quen với văn hoá, lịch sử, tập quán của dân địa phương, tự thay đổi nếp sống sống vốn là thói quen xấu của người Việt như mất trật tự, bẩn thỉu nơi công cộng, những tập quán ăn to, nói lớn, không đúng giờ giấc, vi phạm quy định về giao thông công cộng, bệnh viện, khu dân cư. Tình thần đoàn kết của người VN mình còn kém. Nếu so với người Trung Quốc có mặt ở Ba Lan, cộng đồng VN đông hơn nhiều, nhưng vị thế kém hơn. Những người thành đạt ít giúp đỡ những người chập chững mới đến đây.

 

 Củng cố tổ chức cộng đồng . Muốn có cộng đồng bền vững, tức là tạo điều kiện để người Việt Nam ở Ba Lan gắn bó lâu dài với đất nước Ba Lan. Đây là câu trả lời khó nhất hiện nay. Người Việt Nam mang tư tưởng nửa ở, nửa không. Ở thì cứ ở, nhưng người VN chưa dành tâm trí và tiền của đầu tư tại Ba Lan (ngay ông Đại sứ BL Gajewski đã nói).

 Tổ chức cộng đồng Việt Nam sinh hoạt lỏng lẻo, thiếu những điều kiện cần và đủ để giữ gìn và phát huy văn hoá, truyền thống, tập quán dân tộc (kinh phí, địa điểm, con người). Phải củng cố các tổ chức hội đoàn, mỗi tổ chức thoả mãn yêu cầu, nguyện vọng của một nhóm người nhất định. Cũng chỉ từng hội đoàn riêng mới phát huy hết khả năng, sáng tạo giải quyết thiết thực, kịp thời đời sống tinh thần của họ. Hội đại diện chung cho tất cả các hội đoàn nên đổi thành Hội Người VN tại Ba Lan.

 Ban lãnh đạo là nòng cốt. Đó là những người từng tham gia hoạt động xã hội, đam mê công tác xã hội, có tấm lòng nhân ái, biết chia sẻ khó khăn, thành công, niềm vui, nỗi buồn với người khác. Họ - những người tự tin, phần đông là trí thức, biết ngoại ngữ, có mối quan hệ đối nội, đối ngoại, được gia đình ủng hộ hoặc không bị cản trở, đặc biệt có sự ủng hộ của Sứ quán VN tại Ba Lan. Nhà nước chưa có chính sách cụ thể bồi dưỡng, động viên, khuyến khích những người tích cực tham gia công tác cộng đồng, vừa là cấp bách, vừa là cơ bản (theo khả năng từng bước). Nếu được, nên xây dựng chế độ cho những người thực sự làm „đầy tớ” trong công tác của cộng đồng, chẳng hạn một dạng biên chế nhà nước không lương (còn chính sách thì theo điều kiện cho phép như trích một phần phí thu được trong hoạt động tư pháp). 3 triệu người Việt ở nước ngoài là 3 tỉnh Viêt Nam.

 

Về lâu dài để nâng cao vị thế cộng đồng người Việt Nam tại Ba Lan xin đề nghị:

 - Hỗ trợ xây dựng Trung tâm thương mại, trở thành nơi quảng bá, giới thiệu sản phẩm của Việt Nam. Chúng ta chưa tận dụng được thế mạnh có một cộng đồng VN lớn mạnh ở Ba Lan, nếu nhà nước VN coi nhẹ, cộng đồng teo dần, là thiệt thòi cho cả người Viêt nam, cho cả đất nước, Trung Quốc đẩy lùi chúng ta ra khỏi những vị trí tốt, không sớm thì muộn chúng ta trở thành lao động làm thuê ở xứ người.

 - Cần xây dựng Trung tâm văn hoá giới thiệu về đất nước con người Việt nam. Là nơi giao lưu, sinh hoạt chung cho bà con người Việt, đáp ứng phần nào nhu cầu sinh hoạt tinh thần, tâm linh. Chiến lược xây dựng nền văn hóa Việt Nam phong phú, đậm đà bản sắc dân tộc đòi hỏi đầu tư, đóng góp của nhiều cấp, nhiều ngành mới có thể làm được. Các bậc cha mẹ có vai trò rất quan trọng của quá trình hội nhập đối với thế hệ trẻ. Bố mẹ có nguyện vọng con cái mình phải giữ được các giá trị văn hóa, nhưng họ lại không chịu dạy bảo con cái.

 Ewa Grabowska (Một số kết quả nghiên cứu về thế hệ trẻ người Việt tại Ba Lan) nhận xét: Bố và mẹ đều phải tích cực tham gia, để sao cho đứa trẻ có thể học hỏi được những gì rất Việt Nam. Khi sinh sống ở Ba Lan phải hiểu rõ một thử thách rất lớn đó là cuộc sống giữa hai nền văn hóa, nói cách khác là phải sống bằng cả hai nền văn hóa. Những con đường lựa chọn mà tụi trẻ quyết định, thì lại phụ thuộc phần lớn vào thành quả hòa nhập thực tế vào cuộc sống ở Ba Lan của chúng. Nếu tụi trẻ hòa nhập được vào xã hội Ba Lan thì chúng sẽ có rất nhiều cơ hội tìm việc làm, không nhất thiết chỉ trong thương mại, thậm chí chúng có thể làm được rất nhiều trong các lĩnh vực khác. „Thực ra cần ý thức được là cho đến một lúc nào đó trẻ em sẽ VN không còn là người Việt Nam 100% nữa”. (Ewa Grabowska, Một số kết quả nghiên cứu về thế hệ trẻ người Việt tại Ba Ban )

DƯ LUẬN BA LAN  VỀ CỘNG ĐỒNG NGƯỜI VIỆT Ở NƯỚC HỌ

 (Điều tra xã hội học)                           

Maria Nguyễn

             Đây là một phần của chủ đề „Hội nhập” của người Việt ở Ba Lan mà chồng tôi (là người Việt) nhận làm. Để tìm hiểu về vấn đề, chúng tôi đã in ra những cái phiếu thăm dò dư luận (tất nhiên bằng tiếng Ba Lan) gồm các câu hỏi và trả lời như sau:

 1)       Sự có mặt của người Việt Nam ở Ba Lan có làm phiền Ông/ Bà không?

  1. Không.
  2. Có.
  3. Tôi không có khái niệm.

 

2)       Nếu „có” thì tại sao?

  1. Chiếm công ăn việc làm.
  2. Không hội nhập.
  3. Vì những lý do khác.

 Chồng tôi là người Việt mà lại đi hỏi trực tiếp ý kiến người khác về mình,  tất nhiên không tiện, liền đem những phiếu thăm dò này nhờ bạn bè người Ba Lan phân phát hộ.

 Kết quả là gần như 100% trả lời „không”! Tôi cho rằng kết quả ấy không phản ánh thực tế, vì những người được hỏi ý kiến không phải là những đối tượng tình cờ. Và tôi đành tự mình giúp anh thăm dò lại.

 ĐỐI TƯỢNG THĂM DÒ

 Đầu phải nói đây là dư luận của người Ba Lan ở Warszawa, nơi người Việt tụ tập tương đối đông, chứ không phải ở những thành phố ít người Việt sống hoặc những vùng nông thôn hẻo lánh, dân chúng không biết người Việt là ai. Vậy đây có thể nói là dư luận của người Warszawa. Những người được hỏi ý kiến là những người tôi không quen biết, gặp tình cờ trên hè phố, công viên, bến xe… Nhiều người cẩn thận hỏi tôi đạị diện cho ai? Khi tôi trả lời là đại diện cho báo „Quê Việt” thì không ai hỏi thêm gì nữa. Tôi không chỉ xin người ta trả lời mà nếu có thể, còn nói chuyện với họ về người Việt. Một số ý kiến  sẽ trích dẫn ở phần dưới.

 

KẾT QUẢ THĂM DÒ

 Tổng số phiếu 119

             Câu hỏi 1)

Sự có mặt của người Việt Nam tại Ba Lan có làm phiền đến Ông/Bà không?

  1. Không.                              -  91 phiếu, chiếm  76,5%
  2. Có                                    - 26  phiếu, chiếm  21,8%
  3. Tôi không có khái niệm  -  2   phiếu, chiếm   1,7%

 

Tuy số lượng phiếu thăm do không nhiều, (số lượng phiếu của các công ty chuyên nghiệp thăm dò dư luận xã hội thường lên đến hơn nghìn)  nhưng cũng có thể rút ra một số kết luận  như sau: Số người Việt sống ở Warszawa không phải là rất đông, nhưng đã đông đến mức đại đa số người bản xứ ít nhiều cũng va chạm với họ. (số người không có khái niệm về người Việt chỉ chiếm 1,7%). Tuy vậy phần lớn người Ba Lan (76,5%) cho rằng người Việt không gây ra những phiền toái. Đấy là một điều rất đáng mừng đối với chúng ta. Đáng lưu ý là một số người Ba Lan còn có những sự thông cảm nhất định với người Việt.

  Một ông trước từng làm việc ở Libi, kể: „Ai mà chẳng muốn sống. Người Ba Lan cũng bôn ba ra nước ngoài kiếm ăn, chẳng khác gì người Việt đến Ba Lan bây giờ. Tôi làm việc ở Libi bao nhiêu năm trời. Ở đấy có ai sợ người mình chiếm mất công ăn việc làm của họ”?

 Một bà bảo ở Canada về, đọc câu hỏi xong tỏ ra rất phẫn nộ: „Hỏi gì mà dở hơi thế? Người ta cũng là người, hỏi vậy là phỉ báng người ta. Ở Canada đầy người Ba Lan, nhưng có ai dám hỏi người bản xứ là có thích người mình hay không thích”? – Và bà kiên quyết không trả lời.

             Câu hỏi 2)

            Nếu „có” thì lý do tại sao?

            Trong số 26 phiếu trả lời „có”, lý do đưa ra (một số người gạch 2 lý do) như sau:

  1. – Số lần gạch 13 chiếm 50%
  2. – Số lần gạch 7  Chiếm 27%
  3. -  Số lần gạch 14 chiếm 54%

 

Vậy trong số những người trả lời „có”, một nửa lo lắng người Việt sẽ chiếm mất công ăn việc làm. Một chị đẩy cái xe có đứa con nhỏ, vừa trả phiếu cho tôi vừa giải thích: „Tôi lo là bọn này – hất hàm chỉ đứa con - chúng nó lớn lên sẽ phải cạnh tranh với họ. – Tôi cảm ơn đã định đi thì chị lại nói; - Ờ nhưng mà  tôi lẩn thẩn quá! Con tôi lớn lên có khi cũng ra nước ngoài. Bà đưa phiếu đây cho tôi chữa lại”! Tôi bảo: „Không sao cả, không phải chữa. Ý  nghĩ đầu tiên là quan trọng nhất”.

 Những người không có cảm tình với người Việt vì lý do không hội nhập  tương đối ít, chỉ chiếm 27% số người trả lời „có”, tính ra chỉ khoảng 5,9% tổng số người được hỏi ý kiến. Một thanh niên nhận xét: „Họ không chịu học tiếng Ba Lan, không bạn bè với người Ba Lan, sống trong một môi trường khép kín”.

 Những người không có cảm tình „vì những lý do” khác chiếm quá nửa (54%) số những người trả lời „có”. „Những lý do khác” là những lý do gì? Qua trò chuyện với những người tôi thăm dò dư luận  cũng như  tiếp xúc  trong cuộc sống, tôi ghi nhận được một số ý kiến. Xin chép lại dưới đây:

 „Họ (người Việt) nhập khẩu toàn những hàng hoá kém chất lượng”.

„Lập ra những đảng cướp, tống tiền, bắt ép đồng loại làm việc không công, không quen nói thẳng, tươi cười và cái gì cũng đồng ý, nhưng sau đó thì làm hoàn toàn ngược lại”.

 Một lời bình luận tôi nghe lỏm được của hai phụ nữ Ba Lan nói với nhau, trong lúc cùng đứng chờ đèn xanh với họ để qua đường: „Hôm nay tôi đưa con đến trạm xá. Tự nhiên có một cái xe bóng lộn đến đậu. Từ trong bước ra một „kiều nữ Đông phương” ăn mặc lộng lẫy! Người vẹo vọ,  đứng không vững trên đôi giầy cao gót. Không hiểu đi giầy ấy thì lái xe kiểu gì? Nó nói tiếng Ba Lan thì không thể hiểu được. Chẳng rõ bằng cách nào mà lại thi được bằng lái xe”? – Tất nhiên „kiều nữ Đông phương ấy” chưa hẳn đã là người Việt Nam.

 Hoặc cuộc đối thoại giữa tôi và một bà về người Việt:

 -  Tôi sống gần họ - bà này nói - chẳng có thành kiến gì. Họ ra vào chào hỏi rất tử tế, không gây phiền hà.  Nhưng chỉ mỗi tội họ nấu nướng, mùi mẽ không thể chịu được. Nhà tôi trong các phòng, ngoài hành lang, trong nhà tắm, ngoài ban công…, suốt ngày suốt đêm không chỗ nào là không có mùi đưa đến. Thông gió cũng không hết.

 - Nhưng ta – tôi nói – cũng có những món khó ngửi như bigos (cải bắp chua ninh với cải bắp tươi, thịt, xúc xích…) hay flaki (xúp lòng bò).

 - Nhưng thỉnh thoảng mình mới nấu những món ấy. Đằng này họ ngày nào cũng như ngày nào.

 Ở công viên có hai vợ chồng người Ba Lan ngồi trên ghế. Trước mặt họ để một cái xe đẩy, trong có đứa trẻ con da vàng. Tôi mang phiếu đến xin ý kiến họ. Ông chồng đọc to cho cả bà vợ cũng nghe thấy. Bà vợ nghe xong, bảo:

 - Gạch là “không”! – Tất nhiên bà ta muốn trả lời câu hỏi 1).

- Tôi không ưa bọn nó – ông chồng nói. – Cứ gạch “có”!

- Đồ dở hơi. – Bà vợ nói rồi ngước mắt nhìn tôi – Tôi trông trẻ cho người Việt từ bao nhiêu năm giời. Không có họ thì làm gì ra tiền?
   

Nhưng ông chồng mặc kệ, lấy bút gạch “có” rồi đưa phiếu trả tôi. Bà vợ phàn nàn:

- Đấy, bà thấy lão ấy có ngu không? Người ta làm gì mà ghét cơ chứ.

- Không sao – Tôi trả lời. – Yêu ai hay ghét ai là quyền của mỗi người, không thể bắt buộc được.
 

Những ý kiến trên đúng hay sai, hay,dở, chúng tôi không bàn. Xin độc giả hãy tự đánh giá. Do điều kiện hạn chế, số phiếu thăm dò ít ỏi, đối tượng được thăm dò không đại diện cho tất các các thành phần trong xã hội, chúng tôi lại không phải là những người chuyên môn, nên không đưa ra kết luận tổng hợp.

Warszawa tháng 08 năm 2010

TS Nguyễn Xuân Nhung

Nguồn: Queviet

Thông báo nội qui diễn đàn trên Vietinfo.eu

Ảnh trong bài: Nếu không ghi thêm, tất cả các ảnh trong bài này chỉ mang tính minh họa và có bản quyền như nguồn tin gốc đã đưa.

  • #27 Học trò phố: Hãy vì những điều tốt đẹp nhất

    01-11-2010 19:31

    Trước hết Học Trò Phố với tinh thần tôn sư trọng đạo truyền thống xin gửi lời chào kính trọng tới Thầy Giáo Làng. Nhưng xin tất cả mọi người hãy trung thực và có trách nhiệm với chính mình, với cộng đồng và xã hội. Trước hết có tâm cống hiến đã là một điều tốt. Nhưng tốt hơn nữa là sự cống hiến đó phải từ tâm và phải có hiệu quả đích thực. Một xã hội thu nhỏ gồm hàng chục nghìn người tha hương cũng nên có những tổ chức kinh tế, văn hoá, xã hội để kết nối lới ích cộng đồng. Như việc nhìn tấm ảnh chụp đoàn 9 chiếc xe vận tải quân sự chở 5100 chiếc chăn và 100 triệu đồng của cộng đồng người Việt ở Ba Lan trực tiếp cứu trợ đồng bào miền Trung bị bão lũ không thể không xúc động. Phủ nhận sạch trơn như Thày Giáo Làng nói: "lại về VN xênh xang báo công, mang tiền quyên góp, lên tivi,..." cũng không nên. Từ trước đến nay nhà nước VN khuyến khích mọi người cư trú, làm việc và sống hợp pháp tại tất cả các quốc gia. Nhiều khi phía VN còn không muốn nhận lại người VN bị trục xuất nếu bên trục xuất không xác định được thân nhân. Nhưng quan hệ quốc tế nhiều khi cũng phải tôn trọng luật pháp quốc tế. Dưới sức ép của một số nước và vì lợi ích chiến lược, VN đành phải ký hiệp định dẫn độ người VN sống không hợp pháp tại nước họ. Việc A18 sang Ba Lan không chỉ là việc sang xác nhận thân nhân những người Việt bị trục xuất, mà còn hợp tác với phía BL về chống tội phạm và dẫn độ người Việt phạm tội trên đất BL. Phải công bằng mà nói tình hình an ninh trong nội bộ cộng đồng người Việt tại BL thuộc loại tốt nhất ở Đông Âu. Hầu như những cá nhân và tổ chức tội phạm người Việt tại đây không có cơ hội để tồn tại lâu dài. Tất nhiên các hội đoàn ở đây còn phải cố gắng rất nhiều mới đáp ứng được mong mỏi của bà con. Nhưng những đóng góp của họ không thể nói là vô ích.
    Chỉ có điều tôi cũng muốn góp ý với bác XN dù công trình nghiên cứu của bác rất công phu nhưng khi công bố các số liệu trên truyền thông cũng cần lưu ý về tính xác thực. Đúng như Thầy Giáo Làng nhận xét về những con số nhập siêu hàng tỷ đô la, đóng thuế cho nhà nước hàng trăm triệu đô la, giải quyết hàng triệu việc làm trong bài viết của bác làm nhiều bạn đọc choáng luôn. Lỡ cơ quan thuế vụ BL hoặc cảnh sát kinh tế BL mà có những số liệu thổi phồng này thì khổ cho bà con ta lắm lắm.
  • #26 Thầy giáo làng: Hiệp định lãnh sự, chính là đưa A 18 sang bắt người Việt về!

    01-11-2010 02:54

    Hiệp định lãnh sự, chính là đưa A 18 sang bắt người Việt về! Họ đã thực hiện điều này 2 năm trước. Đây " nà" điều mình muốn nói "nà" bác tác giả đang chống "nại" bà con không có giấy tờ hợp pháp.
  • #25 Thầy giáo làng: Góp ý có chút mà đã nổi xung lên, làm sao tiến bộ?

    01-11-2010 01:43

    Mình rất buồn, buồn lắm, tưởng mấy bác nhà báo đã lảng đi như Lại Văn Sâm rồi thì nay lại xuất hiện anh xahuong làm mình " nại" phải n tiếng. Chán thế!
    Mấy bác viết lách mà cứ sợ bị chê. Bị bạn đọc góp ý chút đã khùng lên. Mấy bác quen được khen, được tiền, được dự các hội nghị "nớn nao",...tóm "nại" mắc bệnh hoang tưởng. Được sống ở xứ sở dân chủ, chả ai gây khó dễ cho các hoạt động " yêu nước" của mấy bác, lại về VN xênh xang báo công, mang tiền quyên góp, lên tivi,...ko bị sách nhiễu, mũ mão xông xênh thì nói như chị TVA là cờ nào cũng sẵn sàng phất. Bạn đọc có quan tâm bài viết thì mới phản hồi. Tác giả và đồng nghiệp thay bằng ghi nhận, tri ơn bạn đọc thì " nại" cãi chày, cãi cối càng lộ thêm điều dở. Đã nhiệt tình "vì cộng đồng" thì nên đừng quá.."thông minh" mà thành phá hoại ( Nời của bác Nê- Lin). Mình "nại" nhắm mắt chộp một câu của tác giả. Mình thắc mắc ai là thầy dạy của bác tác giả này mà bác viết ra một câu dài ơi "nà" dài, " nại" đánh giá rất chủ quan tình hình: " Số người Việt nam tăng thêm hàng năm ở Ba Lan không cao là do người cao tuổi lúc về già có xu hướng quay về Việt nam, không ít học sinh xong phổ thông thích đi học nước khác học đại học, sau đó có thể ở lại làm việc, số người có tiền về Việt nam đầu tư cũng không muốn quay lại Ba Lan, số làm ăn khó khăn về Việt Nam tìm công việc khác, số người nhập cư bất hợp pháp giảm, chưa kể nhiều người bị trả về Việt Nam theo hiệp định lãnh sự."!
    Cha mẹ ơi,hiệp định lãnh sự là hiệp định gì à? Mình mệt quá rồi, chả chộp nữa nhưng nếu mấy bác viết báo " nại" khó chịu không chịu tiếp thu ý kiến thì mình "nại" sẽ chộp tiếp. Mà "nần" tới mình sẽ chộp những đoạn chứng minh bác tác giả này rất phản động khi đưa ra những điều có hại, thậm chí có thể nói "nà" chống "nại" cộng đồng!
  • #24 hungbien: Diễn đàn tranh luận rất bổ ích

    31-10-2010 20:39

    Hahaha! chưa bao giờ tôi thấy trên vietinfo lại có 1 bài viết gây ra sự phân hoá trong cộng đồng người Việt ở Ba Lan như vậy. Kể cũng hay, chưa cần biết bài viết hay hay dở, chỉ cần biết rất nhiều người quan tâm bức xúc. Dẫu sao đây cũng là cơ hội để mọi người bày tỏ quan điểm của mình. Trước hết tôi thấy xahuong không nên quá bức xúc để nặng lời thoá mạ nhau như thế. Dù sao tôi thấy trucngon đóng góp ý kiến rất có thiện ý. Chỉ có điều nên cảm thông hơn với những người có thiện ý góp sức cho cộng đồng nhưng chưa có điều kiện làm tốt hơn.
    Quê Việt phải cố gắng hơn nữa để đáp ứng yêu cầu của bạn đọc. Trước đây khi còn bỏ tiền túi làm báo thì còn dễ thông cảm hơn. Nhưng bây giờ đã có tiền tài trợ của EU thì phải xác định trách nhiệm lớn hơn trước yêu cầu của bạn đọc. Mặc dù chưa thể sống được với những đồng tiền tài trợ đó nhưng không thể nói là làm việc không công được nữa.
    Đúng là diễn đàn dân chủ nhưng không nên lợi dụng để chỉ trích nhau. Hãy tỏ ra có văn hoá và có tinh thần xây dựng trên diễn đàn tranh luận
  • #23 Trực Ngôn: Xin đừng ngụy biện!

    31-10-2010 19:25

    QL: Xoá. Bài lặp lại
  • #22 Trực Ngôn: Xin đừng ngụy biện!

    31-10-2010 19:25

    Các ban thấy không: Vừa đọc qua đã biết ngay là cái anh Xahuong này chỉ là một tay ngụy biện vụng về!
    1/ Nghe cách nói của anh ai cũng không tin là anh không thể "không ở trong tổ chức hội đoàn nào" cả!
    2/ Câu "ăn cơm nhà, vác tù và hàng tổng" đã rất đúng đắn một "thời xa vắng" nào đó, bây giờ may ra còn đúng phần nào với những người hoạt động hội đoàn của cộng đồng ở nước ngoài nữa mà thôi! Trang báo QV điện tử đã đăng rõ ràng là đươc EU tài trợ thì anh lại cố tình bỏ qua điều đó rồi đưa ra những lí luận quá cũ để tự biện, tưởng như mọi người mù tịt cả!
    3/ Khi thấy người ta góp ý để xây dựng tờ báo tốt hơn thì anh cay cú rồi dùng những lời lẽ khiếm nhã để chụp mũ, chỉ trích một cách vô lối, lại còn giả vờ như là người ngoài cuộc "giữa đường thấy chuyện bất bình chẳng tha"!
  • #21 xahuong: Nói thì dễ, làm mới khó

    31-10-2010 12:35

    Tôi không ở trong tổ chức hội đoàn nào. Nhưng tôi luôn trân trọng những người "ăn cơm nhà, vác tù và hàng tổng". Họ đã bỏ công bỏ sức đóng góp cho đời nhưng luôn nhận được những lời thị phi. Những người hay phê phán nhưng không làm gì cả chỉ là những người ích kỷ, bo bo vì quyền lợi cá nhân mỗi khi không được thoả mãn. Mấy ông trucngon, thaygiaolang, tamlinh...hãy đem tài hèn, sức mọn ra mà gánh vác việc cộng đồng với làm báo Quê Việt đi. Chỉ được cái lẻo mép. Phá bao giờ chả khó hơn xây.
  • #20 Trực Ngôn: Xin thêm ý kiến

    31-10-2010 11:32

    Đọc trang QV, ta thấy rằng số bài chất lượng thấp khá nhiều và lỗi sai không ít!
    Tất nhiên bài báo tồi trước tiên là do trình độ và ý thức người viết. Điều đó mọi người đã góp ý nhiều. Bây giờ tôi muốn nói đến trách nhiệm của ban biên tập và chủ tờ báo. Rõ ràng họ làm việc rất ẩu. Có thể nói rằng ở đây các vị ấy (mà phần lớn là các TS!)chỉ biết nhận tiền chùa EU bỏ túi chứ không để ý đến chất lượng và danh dự của tờ báo, đặc biệt là sự tôn trọng người đọc!
    Vẫn biết rằng khi tôi nói điều này ra các vị ấy sẽ bất bình lắm nhưng nếu cứ để tình trạng tờ báo kéo dài như vậy thì cũng chẳng hay ho gì phải không các bạn?!
    Thành thật góp ý và cầu mong rằng mọi diễn biến sẽ theo xu hướng tốt đẹp hơn!
  • #19 Thầy giáo làng: Mình đang buồn, may vietinfo mở diễn đàn!

    31-10-2010 00:42

    Đọc thơ của bác Nguyễn Khích thấy hay quá. Mình không biết làm thơ nhưng muốn trao đổi với anh nguoiquaduong và Ngươitinhtao một chút. Lần này mình không nói chuyện lỗi ngữ pháp của bài viết nữa, vì mấy anh nói đây là công trình nghiên cứu. Mình nghĩ, càng công trình nghiên cứu thì càng phải cận thận khi nhặt nhạnh thông tin. Nên lấy số liệu nào thích ứng với chủ đề mình muốn viết. Mình trích 1 câu nhá: "Cán thân thương mại giữa Ba Lan và Việt nam nghiêng về Việt Nam (xuất siêu). Kim ngạch nhập khẩu hàng hoá của người Việt Nam từ Việt Nam, Trung Quốc, Thổ đã vượt con số hàng tỷ đô. Tiền thuế nộp cho nhà nước hàng trăm triệu đô".
    Con số hàng tỷ đô ( chắc bác ám chỉ USD) nhập siêu của các doanh nghiệp VN vào Ba Lan, bác tác giả lấy từ đâu? Nộp thuế hàng trăn triệu $ cho nhà nước nào? Bác tác giả còn nói là việc kinh doanh của người VN ở Ba Lan tạo công ăn việc làm cho hàng...triệu người! Khiếp quá!
    Mình nhắm mắt chộp tiếp một câu khác nữa trong bài viết: "Hầu kết những người có định cư đều có nhà ở riêng, vậy số tiền mà người Việt Nam đầu tư vào bất động sản ở Ba Lan cũng lên đến con số hàng trăm triệu đô, nhưng không nhất thiết họ sẽ ở Ba Lan vĩnh viễn. Đây là yếu tố tích cực của quá trình hội nhập". Mình chả hiểu ra " nàm" sao nữa! Thế ý bác tác giả là yếu tố tích cực của hội nhập là ...không nhất thiết ở Ba Lan vĩnh viễn??? Nghĩa " nà" bác cháu ta hô haog hội nhập, nhưng khi chiến tranh thì nà ta trốn đi Tây. Hết chiến tranh ta về xâu dựng đất nước đổ nát hoang tàn. Nhưng bao cấp, đói quá, ta " nại" chạy chọt tìm cách đi Tây " nàm" thực tập sinh ( buôn nậu nà chủ yếu)chả muốn về nước. Nay ta có tiền, có " định cư, hội nhập", đất nước đổi mới dễ thở ta "nại" về VN.
    Mình mệt quá, chả viết nữa. Mình chỉ " nại" sẽ viết nếu anh nguoiquaduong và Nguoitinhtao "nại nên" tiếng bảo vệ cái " nuận án"- công trình nghiên cứu khoa học, mà thực ra nà copy tứ " ninh cua".
  • #18 Nguyễn Khích: Hỏi thăm bác XN bị chửi

    30-10-2010 21:59


    Nghe tin bọn đọc chúng chơi ông.
    Chúng chửi ông trên báo cộng đồng.
    Được đọc còn chê, quân tệ nhỉ!
    Thân già viết lách có rầu không?
    Bây giờ mới dám chê bai thế
    Ngày trước hỏi rằng có gan hông!
    Thôi cũng đừng nên khua bút nữa
    Kẻo mang tiếng dại với phường ngông!

  • #17 tamlinh: hội nhậu

    30-10-2010 15:31

    hội nhập thật sự ,hay chỉ để xin tiên, miệng thì là hội nhập, chính các ông lại chia rẽ dân tộc mình. người vn và người vn còn không hoà nhập được ,thì làm sao hoà nhập được, với nước sở tại, các ông lập hội này hội khác , ngoài nục đích xin tiền chẵng có ý nghĩa gì cả,đã bao giờ các ông có tiền,hoà nhập với người vn làm kéo xe chưa,hạy cũng chỉ mấy khuông mặt béo bỏ đại diện cộng đồng hội nhập với nhau,,,
  • #16 batdongchinhkien: Vui quá diễn đàn vietinfo

    30-10-2010 12:39

    Cảm ơn vietinfo đã lập ra diễn đàn tranh luận này. Trong thế giới tự do ai muốn viết gì thì viết, ai cũng có quyền bày tỏ chính kiến của mình. Cái cô TVA kia mượn danh khoác áo "dân chủ" mà chỉ thích "cả vú lấp miệng...anh". Hihìhì! Anh đang thích cho cô lấp đấy.
    Bác Xuân Nhung ơi! Bác cứ kiên định mà cống hiến cho đời. Đảm bảo rằng bài viết của Bác có nhiều người truy cập để xem nhất đấy. Bài của bác còn lập kỷ lục về số bài comment trên vietinfo đấy.
    Tôi chẳng theo ai cả, tôi chỉ ủng hộ những ai bỏ công, bỏ sức đóng góp cho cộng đồng mình thôi. Chó cứ sủa và đoàn người cứ đi.
    Nhân đây tôi tặng bác XN một câu thơ Bút Tre nhé: "Hoan hô bác Nguyễn Xuân Nhung,
    Những lời bác viết vui chung cộng đồng."
  • #15 Nguoitinh tao: Chính kiến là quyền tự do của mỗi người

    30-10-2010 09:53

    Công bằng mà nói công trình nghiên cứu của bác Xuân Nhung có nhiều thông tin bổ ích. Chỉ có điều không làm vừa lòng một thiểu số ngưòi luôn cay cú và hằn học vì không được đông đảo bà con cộng đồng quan tâm nên họ cứ sủa lên ông ổng như thế. Dù sao bác XN là ngưòi làm khoa học, không phải nhà văn nhà báo chuyên nghiệp nên có 1 số lỗi nhỏ là chuyện có thể chấp nhận được. Mấy người hay chê hãy thử viết 1 bài báo ngắn bằng 1/5 bài của bác XN xem. Lại viết cả đời có khi chẳng được báo nào thèm đăng. Nhìn vào 2 comment của TVA (nguyên chủ bút báo Cầu Vồng) mà xem cô ấy viết thế nào. Câu cú, ngữ pháp còn lủng củng bằng mấy bác XN. Với lại đây là bài tham luận trong 1 hội thảo khoa học về hội nhập nên nhiều thông tin và hơi dài. Những người quan tâm mới có thể kiên nhẫn đọc hết được.
    Thử hỏi cộng đồng mình không có những người như bác Hùng Be, bác Mừng hay bác XN thì ai lo cho công tác xã hội cho bà con chúng ta. Hay là phải nhờ tới cô TVA kia. Không làm được thì trật tự đi cho thiên hạ nhờ.
  • #14 nguoiquaduong: gopy

    30-10-2010 08:17

    Việc xây thêm Hala ở Parking của ASG có làm giảm thu nhập của một số người nhưng có gì đâu mà „điêu đứng”. Tôi vẫn thu nhập đều đều. Quan trọng nhất vẫn là hàng. Tất nhiên không xây thêm Hala thì dĩ nhiên là tôi thích hơn.
    Bài của bác Nhung có gì đâu mà chê ghê thế. Tôi thấy bác viết cũng được. Bài dài vì BBT không cắt ra thành nhiều kỳ lại còn ghép thêm phần điều tra của cô Maria Nguyễn nữa.
    À, mà sao chị TVA không về VN xem đất nước đã đổi thay nhiều?. Tôi cũng không thích chính quyền bắt giữ những người bất đồng chính kiến nhưng họ cũng có thể có cách nói khác để góp phần làm xã hội VN phát triển.
  • #13 Chân Thành- ASG: " Một công trình nghiên cứu khoa học và công phu"???

    29-10-2010 23:30

    Lâu không vào vietinfo, lúc tối có anh bạn gọi điện vào đọc bài viết này. Đang bực mình chuyện mấy ông chủ ASG nuốt lời hứa, xây thêm chợ làm bà con, trong đó có tôi điêu đứng, nay lướt qua bài viết cảm thấy cần lên tiếng. Anh Xuân Nhung bỏ công sức ra cóp nhặt, gắn ghép " đầu Ngô, mình Sở", hoành tráng cho ra một bài viết mà ông Trần Quốc Quân chủ chợ EACC gọi ( đểu)là một công trình nghiên cứu khoa học thật là đáng suy nghĩ. Hôm 28/ 9 anh XN có ngồi cùng chúng tôi ở văn phòng ASG, thấy anh ấy ghi ghi chép chép, tưởng rằng về sẽ có bài báo ủng hộ, nói lên sự khó khăn của bà con. Té ra anh lấy tư liệu để đẻ ra cái công trình rối rắm, lộn xộn, ngô không ra ngô, khoai không ra khoai. Anh vừa dịch chay tiếng Ba Lan sang tiếng Việt rất... google, vừa nhét thêm không đúng chỗ tư liệu từ bài báo trên VN Net, lại thêm sáng tác ra những điều hồ đồ, chủ quan về cấu trúc xã hội của cộng đồng Việt Nam tại BL. Gạt bỏ quá nhiều những lỗi ngữ pháp sơ đẳng cũng như cấu trúc câu cú, dùng từ tuỳ tiện trong " công trình kho học", tôi chỉ muốn tâm sự với anh Xuân Nhung một chút ít về mặt " tư tưởng" xuyên suốt bài viết của anh. Xin cũng được cảm ơn BBT vietinfo mở ra diễn đàn lành mạnh và mang tính xây dựng này. Vâng, chúng ta đều biết câu thành ngữ: Người chê ta là thầy ta, người khen ta là kẻ thù của ta. Hay nói cách khác : " Thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi!". Cho nên người cầu thị trên diễn đàn thì luôn cảm thấy vui khi được bạn đọc cho roi, cho vọt.
    Ý tưởng sâu xa của anh muốn kêu gọi thiết lập một "thể chế" chịu sự chỉ đạo, chi phối của nhà nước VN trên tinh thần, ví dụ như nghị quyết 36 của Đảng liệu có cần thiết và lộ liễu lắm không? Người VN sinh sống ở BL, hay bất cứ ở quốc gia nào khác đều trực tiếp chịu sự giám sát, bảo hộ của luật pháp nước sở tại. Nếu có thêm các tổ chức cộng đồng thì ở mức độ vừa phải mang tính hỗ trợ, giao lưu như hiện nay ở BL đã là quá đủ và quá bội thực rồi. Ngoài ra, Sứ quán đã là cơ quan đại diện cho nhà nước VN, có nghĩa vụ giải quyết những sự việc phát sinh liên quan đến công dân nước mình, đâu cần anh phải đứng ra gánh vác!
    Nhìn lại toàn bộ quá trình anh và các đồng chí của anh hô hào hội nhập thì thử hỏi, anh đã làm thống kê về bản chất các buổi gặp của đông đảo các anh là hộii nhập hay là hướng về quê hương? Ông Lê Thiết Hùng, người Anh Cả của các anh hay những ông bà khác đã bao nhiêu lần lên tivi BL để " hội nhập", hay chỉ là có mặt trên tv4 để tô son, trát phấn cho cái cộng đồng mà bản thân trong bài viết của anh, qua các số liệu từ phía Ba Lan cũng chả hay ho gì? Hầu hết những cuộc tụ họp của các anh là thiên về vui chơi giải trí với nhau, bày đặt chức vị cho vui vẻ chứ đâu phải là hội nhập.
    Anh thật sai lầm khi không hiểu và nhìn thấy về sự ảnh hưởng của tiếng nói phản biện, đối lập. Anh không dám nhìn vào sự thật là mấy vụ chó mèo, cấp thẻ nhân đạo, và gần đây nhất là vụ phản đối tăng tiền thuê chỗ ở GD đều nhờ nhiều công sức của mấy anh chị không cùng quan điểm với các anh. Tất nhiên, tôi không loại trừ phần công sức của các anh trong đó. tôi vẫn luôn tâm niệm, mỗi một con người đều có giá trị nhất định, nếu chúng ta biết cách khai thác. Chính vì điều ấy mà tôi nghĩ anh có thể lên tiếng giúp chúng tôi đang khốn khó ở ASG hơn là đưa ra một mớ hổ lốn, thống kê khập khiễng, con số võ đoán, sai lệch làm loạn thông tin người đọc.
    Chúc anh Xuân Nhung khoẻ, vui vẻ! Hy vọng anh lên tiếng giúp bà con chúng tôi ở ASG!
  • #12 Mini: Dài và dở

    29-10-2010 21:39

    Vừa dàì, vừa dở vừa lửng cà lủng củng, nhiều lỗi chính tả. Đọc một nửa là nhà em đã muốn tầu hỏa nhập ma rồi. BBT chỉ có copy và páte thôi à?
  • #11 Gd 4: BBt cần sửa trước.

    29-10-2010 20:37

    Một phần lỗi do BBT. Trước khi đưa lên mang, BBT phải sửa lỗi, ít nhất là lỗi chính tả như "thày giáo làng" sửa. Vietifo Copy rồi đưa lên mà không sửa.
  • #10 NKM: Dài dòng

    29-10-2010 19:22

    Bác này viết chán quá, lại dài dòng,đọc thấy mệt, cố gắng lắm mà cũng chẳng đọc hết được!
  • #9 Thầy giáo làng: Góp ý cùng tiến bộ!

    28-10-2010 21:36

    Bác này viết đúng là dài quá, viết thế này đọc mệt lắm. Bác nên viết ngắn gọn, súc tích đừng tham ý và chi tiết. Mình chỉ lướt qua thôi vì dài quá.
    Mình mới thử nhắm mắt chộp một đoạn ngắn đúng là thấy bác tác giả này còn yếu về ngữ pháp, văn phạm Việt thì quá tối nghĩa ! Bác ấy viết: "Gần 50% người Việt ở Ba Lan chưa có cuộc sống ổn định chỉ ra rằng nhiều vấn đề tệ nạn, tiêu cực làm nhức nhối cộng đồng, chính quyền sở tại. Tỷ lên người VN bị bắt giữ từ 4-7,5% do vi phạm về thuế, hoạt động kinh doanh trốn thuế như làm giả giấy tờ, mở hãng giởm, đút lót cơ quan thuế vụ. Việc bùng hàng, trốn nợ, cướp dật vẫn xẩy ra. Gần đây nhất hoạt động buôn bán thuốc phiện, trồng cần sa ngày một gia tăng ở Ba Lan."....mình chả hiểu ra " nàm" sao. Đúng là tối nghĩa nhỉ! Chả lẽ gần 50% chưa có cuộc sống ổn định " chỉ ra" nhiều tệ nạn, cong hơn 50% người ổn định thì " giấu đi" cái sự trong sạch sao nhỉ? Cái từ " Tỷ lên" thì mình bỏ qua vì có thể bác ấy mỏi mắt, run tay gõ nhầm. Bác viết " từ 4- 7,5%" là cẩu thả, phải viết từ 4 đến 7, 5% mới là người biết ngữ pháp. Bác viết " mở hãng giởm" cũng buồn cười, phải viết là " mở hãng giả, hoặc " dỏm" nếu bác thích chơi chữ. Bác viết " cướp dật" cũng sai luôn, chả lẽ bác viết lúc đang sung sướng dậm dật? Đáng ra bác phải dùng từ " cướp giật".
    Thôi, mình chả " chộp" thêm nữa, mình đọc mỗi một đoạn mà thấy mệt quá!
  • #8 Trọng Nghĩa: TVA đích thị là Tôn Vân Anh

    28-10-2010 21:18

    Lãnh tụ "thiểu số" tội nghiệp Tôn Vân Anh ở Ba Lan nhảy dựng lên khi bị chạm nọc mới có giọng văn hằn học kiểu TVA. Một bài comment vẫn chưa hết tức nên chỉ 20 phút sau phải bổ xung thêm một bài comment nữa thì đích thực người đó chỉ có thể là Tôn Vân Anh chứ còn ai khác vào đây nữa. 7 năm trước nhìn TVA run rẩy đứng dưới biểu ngữ với vài người bạn học người Ba Lan trước Hotel Hayat mà thấy thương quá, chỉ muốn "quất" một nhát cho đỡ thèm. Có còn hơn không.
  • #7 Nguoiquaduong: TVA và Tôn Vân Anh

    28-10-2010 21:02

    Đây là một bài tham luận được chuẩn bị công phu, không phải một bài báo nên hơi dài. TVA chưa chắc đã phải Tôn Vân Anh, chủ bút báo Cầu Vòng. Vân Anh xinh đẹp, ăn mặc đúng kiểu, có kỹ thuật làm báo nhưng giọng văn không cứmg nhắc như bình luận của TVA.
  • #6 Người Đạo Đức: Xin bình tĩnh nào!

    28-10-2010 20:50

    Xin các anh các chị bình tĩnh! Người ta mở diễn đàn là để tranh luận, tìm lối thoát hay nhất cho cộng đồng. Đâu phải mở diễn đàn ra để các anh các chị thoá mạ chửi nhau. Các anh chị cứ đi theo lề lối này, dễ bị khoá diễn đàn.Viết được bài như TS Xuân Nhung là rất khó. Nếu dễ thì người ta đã bỏ nghề khác đi viết lách hết rồi. Không viết thì lấy gì để đọc. Cần cảm ơn tác giả!Nhưng tôi nghĩ cay cú nhau làm gì, các bạn cũng chỉ la nạn nhân của cuộc đời, có ai sướng hơn ai đâu! Người bám theo CS như Xuân Nhung, người chống cộng như TVA đều vất vả và chịu nhiều điều tiếng. Ở đây tôi thấy ai đó chửi ai là phò thì cũng không cần thiết. Nghề làm phò là nghề mang lại niềm vui cho đời. Nếu bác nào là đàn ông, hãy thử nghĩ nếu không có phụ nữ mua vui thì chán chết. Các quan chức, kẻ lắm tiền chỉ ăn uống, không đi chơi gái thì buồn lắm.Cá nhân tôi thấy gái đẹp là thích đã, còn phò hay là nữ tu sỹ đều không quan trọng! Không nên chửi ai đó là phò khi bản thân muốn l. cái " phò" đó!
  • #5 Lam GD: Lam GD

    28-10-2010 20:37

    Cái nhà ông Nhung này đ... biết viết báo, viết đ.... gì dài thế, ai đọc được.
    Báo chí không phải là luận văn, luận án hay tiểu luận nghiên cứu khoa học. Dài bỏ mẹ và lủng củng, khô khan, bố ai đọc nổi.
    Mấy bố xin quỹ châu Âu, hoạt động cộng đồng, tiền bỏ túi rồi viết lách khoe thành tích, chứ gì...
  • #4 Tôn Vân Phò: Đọc giọng văn của TVA mà thấy buồn nôn

    28-10-2010 19:25

    TVA thực ra là người bất đắc chí mới viết theo lối văn phong như vậy. Một người có mong muốn làm cách mạng dân chủ đích thực phải là người có tính nhân văn cao chứ không bao giờ viết với giọng văn hằn học thấp kém như thế. Thử hỏi TVA có bao nhiêu "đồng chí" ở Ba Lan? Tờ báo "Cầu Vồng" do TVA khởi xướng phát không cho cộng đồng có bao nhiêu người muốn đọc? Tại sao nó chỉ tồn tại được 3 số rồi chết yểu? Có lẽ người ta cầm không phải để đọc mà chỉ để đi vệ sinh theo thói quen thường thấy ở VN 20 năm trước khi chưa có loại giấy tự tan? Không biết TVA tồn tại ở Ba Lan bằng nghề gì nhỉ? Thời buổi đắt đỏ này có lẽ TVA chỉ còn cơ hội làm mỗi một nghề duy nhất đó là nghề đầu tiên của đàn bà khi mới xuất hiện xã hội loài người.
  • #3 TVA: Người viết không trung thực khi chỉ sao chép

    28-10-2010 12:02

    Xin viết thêm chút với ông TS này!
    Ông quan niệm cứ đi xin ngườita cho tiền, cứ người thích tập trung hát, ăn nhậu mới là có tiếng nói trong cộng đồng sao ông?
    Tôi đang ngạc nhiên khi thấy ông đưa ra hàng loạt số liệu liên quan đến cộng đồng Việt Nam, về các con số tục xuất, tị nạn, v.v...
    Ông lấy đâu ra con số đó? Hoặc ông bốc phét, hoặc ông là kẻ không trung thực ( cái đó tự ông biết) khi không trích dẫn nguồn của các số liệu. Bí mật nghề nghiệp chăng? Mèo giấu cứt!
  • #2 TVA: Viết dài, viết dai, tư duy cũ kiểu Cộng Sản.

    28-10-2010 11:42

    Người viết bài này vẫn còn hạn chế nhiều lắm về tư duy. Một mặt ông tuyên truyền cho Cọng sản, rằng tổ chức đối lập tại Ba Lan không có tiếng nói trong cộng đồng, mặt khác ông vẽ hưu vẽ vượn, tô vẽ mấy cái hội của tay chân cộng sản mà ông là thành viên trong đó. Ông Nhung thử nhìn xem, mỗi lần các ông hội họp, mít tinh thì ai tham gia? Vẫn chỉ ngần nấy con người già nua, xơ cứng về tư duy, tung hô nhau , tung hô sứ quán. Ông liệt kê ra hàng loạt hội đoàn " yêu nước" ở Ba Lan một cách trí trá, bởi mỗi một người yêu nước như ông tham gia rất nhiều hội. Bản thân ông vừa là phó TBT QV, vừa Chủ tịch đh Thái Bình, vừa là cán bộ Hội ĐK và HN,...
    Các ông bày vẽ, một lúc tham gia nhiều hội đoàn hình thức để khoe mẽ, chứ thực ra các ông có làm đuợc gì ngoài ăn theo, lựa theo chiều hướng phát triển tự nhiên của cộng đồng để ăn tục nói phét. Bao nhiêu vụ chủ chợ bóc lột bà con, như đỉa hút máu các ông có làm đuợc gì ko? Hay chỉ giỏi quyên góp và lên ti vi bốc thơm nhau?
    Ông thử lật cuốn báo giấy Quê Việt, kiểm tra lại những bài tiếng Ba Lan của ông xem có thấy buồn cười với những lỗi ngữ pháp ngớ ngẩn không?
    Ngay đầu bài viết này, ông phang ngay từ " Di tản" đã thấy ông có trình độ như thế nào!
    Ông nên hiểu " di tản" là chỉ nhóm người nạn nhân của chiến tranh, của một thể chế nào đó sụp đổ, mang dáng dấp chính trị là chủ yếu. Ông vỗ ngực yêu CS, "yêu nước" mà ông gắn cho ông cái mác Di Tản, liệu có thấy mâu thuẩn không?
    Ông khen Tào Ngọc Tú doanh nhân thành đạt sao, ông có đọc báo BL ko, Họ Tào chả phia pháo, trốn thuế bị truy nã chạy về VN mất dép, lo lót mãi mới quay lại. Ông thử vào google tìm kiếm tên TND và Tan Viet xem?
    Lần sau nhé, ông muốn tung hô hội của ông, tung hô Thái thượng hoàng thì cứ việc, còn kiểu cầm c. cho Cộng sản đái khi nói nhóm đối lập không có tiếng nói trong cộng đồng thì nên biết đỏ mặt một chút!
  • #1 Trần Quốc Quân: Bài viết hay và bổ ích

    28-10-2010 00:09

    Một công trình nghiên cứu khoa học và công phu. Các thông tin cập nhật trong bài viết vừa khái quát được theo bề rộng vừa phân tích chi tiết theo chiều sâu tình hình hội nhập của cộng đồng người Việt tại Ba Lan.
Quy định bình luận
Vietinfo tạo điều kiện cho bạn đọc bày tỏ chính kiến, song không chịu trách nhiệm cho quan điểm bạn đọc nêu trong bình luận của bạn đọc. Quan điểm bạn đọc không nhất thiết đồng nhất với quan điểm của Vietinfo.eu. Khi bình luận tại đây, hãy:
- lịch sự, bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau,
- bày tỏ quan điểm tập trung vào chủ đề bài viết,
- không dùng các từ ngữ thô tục, bậy bạ,
- không xâm phạm đến quyền riêng tư cá nhân hay một số cá nhân,
- không tỏ thái độ phân biệt trên bất cứ phương diện nào (dân tộc, màu da, giới tính, tuổi tác, nghề nghiệp…).
Mọi nội dung không phù hợp với các tôn chỉ trên có thể bị sửa hoặc xóa.
Cách gõ tiếng Việt
Dấu mũ Â, Ê, Ô – gõ 2 lần: AA, EE, OO
Dấu móc Ă, Ơ, Ư – thêm phím W: AW, OW, UW
Dấu huyền – thêm phím F
Dấu sắc – thêm phím S
Dấu hỏi – thêm phím R
Dấu ngã – thêm phím X
Dấu nặng – thêm phím J
Xóa dấu – thêm phím Z

Ví dụ:
Casch gox tieesng Vieejt.
Cách gõ tiếng Việt.

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo