Ba Lan

Đừng lo, đây là Ba Lan!

Cập nhật lúc 11-04-2015 14:55:25 (GMT+1)
Dworzec Centralny - Warszawa

 

T nhà - ra đường - đến lp, mi bước đi là tham gia và tri nghim đi sng xã hi. Có l chăng nhìn cách vn hành ca “mch máu” giao thông, người ta có th nhn ra “sc khe” ca mt xã hi như thy thuc vn bt mch kê đơn vi bnh nhân vy.


Một lần tôi cùng hai nghiên cứu sinh khác đi tàu từ Vác sa va về thành phố Lodz, nơi chúng tôi đang học tập. Khi tàu khởi hành người ta đi kiểm tra vé, chúng tôi mới biết mình đã đi nhầm chuyến tàu xuất phát cùng giờ, cùng đi qua thành phố Lodz. Nhân viên kiểm tra vé tàu thông báo vé lỗi và yêu cầu mua vé khác do anh ta in tại chỗ, đồng thời không quên dặn chúng tôi khi đến nơi, hãy nhớ vào khu vực bán vé trả lại vé lỗi và nhận lại tiền. Tôi khẽ lắc đầu với “chuyện cổ tích” do anh ta vẽ ra với ý nghĩ mua vé nhầm mà được trả lại tiền có mà “đến mùa cun cút ra đuôi”! Chừng như hiểu được điều đó, anh ta nói: 

- Nhiều người nước ngoài cũng hay nhầm lẫn như vậy. Đừng lo, đây là Ba Lan!

Khi đến ga cần xuống, tôi mang vé lỗi đến phòng bán vé trình bày lý do; thật ngạc nhiên, bà bán vé bấm máy kiểm tra rồi yêu cầu tôi ký xác nhận và hoàn lại tiền. 

Với người khác, đó là câu chuyện nhỏ, nhưng người viết thì thật thấm thía và là một kỷ niệm đẹp. Hàng ngày ta vẫn nghe nhiều người và cả báo chí dùng những câu nhấm nhẳng, thở dài bỏ lửng theo kiểu “Việt Nam…”, “Việt Nam nó vậy” nhưng mấy khi nghe được câu rất đỗi bình thương như trên từ một người thực thi công vụ làm hết trách nhiệm của mình? (Tiêu đề bài báo này là một minh chứng http://m.vietnamnet.vn/…/tai--cai-nuoc-viet-minh-no-the-.ht…span lang="EN-US">font color="#141823">)/font/span

Ai sống ở đây lâu, chắc chắn sẽ trải qua tình huống mà bản thân tôi luôn cho phép mình được bày tỏ sự khó chịu. Các phương tiện công cộng bên này không có người bán vé mà các hành khách tự mua sẵn và dập vé trên xe. Người điều khiển phương tiện cứ lái xe bình thường, còn chuyện có dập vé hay không phụ thuộc vào ý thức của hành khách. Nhìn chung, với họ đi phương tiện công cộng là phải dập vé, nhưng thỉnh thoảng vẫn có nhân viên đóng ngụy trang làm hành khách để kiểm tra. Đi bằng phương tiện giao thông công cộng, có lần người kiểm tra vé đến thẳng chỗ tôi yêu cầu xuất trình vé để kiểm tra dù mình đang ngồi ở giữa xe. Trong tình huống đó, tôi hỏi: “Tại sao chỉ mình tôi?” và hất hàm về phía những người ngồi phía trước.

Lẽ tất nhiên tôi biết, họ thực hiện trách nhiệm của họ và bản thân tôi có nghĩa vụ xuất trình vé cho họ kiểm tra. Nhưng tôi chỉ đưa bằng hai ngón tay. Họ thường lịch sự cảm ơn hoặc xin lỗi khi kiểm tra xong nhưng tôi luôn khó chịu với ý nghĩ: Chắc chúng đến thẳng chỗ mình vì nghĩ “thằng đầu đen” này đang trốn vé. Tôi luôn tự hỏi điều gì khiến người ta có ý nghĩa như vậy về người mình?

Nói đến đây, có lẽ tôi thấy cần kể một câu chuyện mắt thấy tai nghe như một cách lý giải. Có ông là nghiên cứu sinh người Việt, ông ta có “kế độc” để đi xe mà không bao giờ mất tiền mua vé (Xin mở ngoặc chút, mỗi vé xe công cộng bằng tiền mua vài điếu thuốc lá!). Ông bạn này cứ lên xe bình thường như ai, khi bị kiểm tra vé, ông ta nhanh tay bấm nút mở cửa để xuống ở điểm dừng tiếp theo. Khi ông tiến (hay lùi) sĩ tương lai bước xuống xe, hai nhân viên kiểm tra vé cũng bước xuống tưởng để làm biên bản phạt thì bất ngờ ông “lùi sĩ” sử dụng ù té quyền! Hai ông thực thi công vụ của Ba Lan đâu có “khôn” đến độ tưởng tượng được tình huống đó; mà có tưởng tượng được thì bụng bằng cái trống có mà “lùa vào mắt” bài ù té quyền đa mưu túc trí này! 

Thế đấy, mong con dân đất Việt luôn nghĩ trong đầu có đáng gì mấy đồng bạc lẻ mà phải làm thế để khỏi mất thể diện quốc gia!

Xã hội này rất tôn trọng người phụ nữ. Đó là một văn hóa đẹp. Người viết cũng từng biết có nhiều nhà hàng ăn người Việt thường thuê nhân viên thu ngân là phụ nữ Ba Lan để tránh việc những thành phần không tốt, say rượu quậy phá. Kể cả người say, họ cũng không bất lịch sự với phụ nữ. 

Vậy nhưng, sáng hôm 8/3 vừa rồi, khi đi xe, hai cô gái xinh đẹp bị phạt vì không có vé. Tôi thấy thú vị và ngầm quan sát xem điều gì sẽ xảy ra trong ngày dành cho phái đẹp này. Ông kiểm tra vé sẽ hành xử thế nào trong xã hội luôn dành sựưu ái, tôn trọng cho phụ nữ này và lại đúng ngày 8/3. Kết quả: hai biên bản phạt vẫn được lập và hai cô gái bị phạt cũng rút giấy tờ tùy thân để cung cấp thông tin cá nhân đầy đủ và cầm biên bản phạt nhưviệc cầm cái điện thoại. Sai và cư xử đúng mực khi đã sai; thực thi công vụ và những ưu ái tình cảm. Những điều đó cũng thật đáng để suy ngẫm để nhận ra trong mớ hỗn loạn đến phức tạp của cuộc sống, chọn ra cách hành xử đúng mực nhất.

Xã hội Ba Lan với người Việt không phải là thiên đường. Để tới đây, nhiều người vượt biên chấp nhận đánh đổi bằng máu, nước mắt và thậm chí cả tính mạng của mình. Một người bạn tôi biết để sang đến Ba Lan đã phải chấp nhận nằm trong một khoảng không gian chật hẹp được chế tác dưới nóc xe ô tô. Cả nam và nữ nằm chung trong đó để vượt biên và chỉ có thể nằm ngửa, không thể nghiêng người trong nhiều ngày dưới “cái hộp” quá chật hẹp đó. Có người để vượt biên, đêm đi bộ trong rừng tuyết dày, ngày chui xuống cống trốn nhưng vì quá đói đã chui lên xin bánh mì của người dân ven rừng. Được họ cho mẩu bánh mì đen và thấy chưa bao giờ ngon nhưthế nhưng vài phút sau là cảnh sát bao vây đến con kiến cũng không lọt. Có cô gái trên đường trốn trong rừng vượt biên từ Nga sang, đến nơi thì sinh con vì bị hãm hiếp. 

Những chuyện đó, xin đợi khi đã ngấm, đã hiểu nhiều hơn. Ở đây, chỉ xin ghi lại những trải nghiệm có phần “học thuật” hơn khi “bắt mạch” giao thông của xã hội. Dù là những điều bình thường nhất như việc người đi xe luôn dừng lại giơ tay mời người đi bộ sang đường; việc phương tiện giao thông công cộng hiếm khi sai dù chỉ một phút lịch trình đã được in sẵn ở các điểm dừng... cũng luôn làm cho người viết thấy vui. Đi trên đường, hiếm khi thấy cảnh sát, và nếu có gặp, tôi lại hay ngắm vì những cô cảnh sát rất khỏe khoắn, xinh đẹp. Mặc dù việc ai nấy làm, ai cũng phải thượng tôn pháp luật nhưng sao lại không cho phép mình vui thích nhỉ khi cái Đẹp và cái Thiện đang hiện hữu ngay trước mặt?

Lễ Phục sinh 2015.

Mai Văn Hải

Nguồn: Queviet.eu

Tin liên quan

 

Booking.com
Tiêu điểm

Thảo luận

Quảng cáo